Миллий баспасөз орайында Шаңарақ ҳәм ҳаял-қызлар комитетиниң “Шаңарақларды беккемлеў ҳәм ҳаял-қызларды қоллап-қуўатлаў бағдарында 2025-жылда әмелге асырылған жумыслар ҳәм 2026-жылдағы тийкарғы ўазыйпалар” атамасында баспасөз конференциясы болып өтти.

Өзбекстанда шаңарақ институтын беккемлеў, ҳаял-қызларды ҳәр тәреплеме қоллап-қуўатлаў, олардың социаллық, экономикалық ҳәм ҳуқықый белсендилигин арттырыў мәмлекетлик сиясаттың тийкарғы бағдарларынан бири болып есапланады. Кейинги жылларда шаңарақ турақлылығын тәмийинлеў, ҳаял-қызлардың жәмийетлик турмыстағы орны ҳәм ролин күшейтиўге қаратылған системалы өзгерислер алып барылмақта.

2025-жыл даўамында Шаңарақ ҳәм ҳаял-қызлар комитети тәрепинен жуўапкер министрликлер ҳәм уйымлар менен биргеликте бул бағдарларда кең көлемли, мәнзилли ҳәм системалы жумыслар әмелге асырылды. Тийкарғы итибар ҳәр бир ҳаял-қыз ҳәм ҳәр бир шаңарақтың машқаласын орнында үйрениў, оларға әмелий жәрдем көрсетиў ҳәм турақлы дәрамат дереклерин жаратыўға қаратылды.

Соның менен бирге, ҳаял-қызлар арасында жынаятшылық ҳәм ҳуқықбузарлықлардың алдын алыў, күш көрсетиў ҳәм зорлыққа маўасасыз орталықты қәлиплестириў, шаңарақларда саламат социаллық-руўхый орталықты тәмийинлеў бағдарында да анық ҳәм нәтийжели илажлар көрилди.

Ҳаял-қызлардың бәнтлигин тәмийинлеў, бизнесин ҳәм исбилерменлик жумысын қоллап-қуўатлаў, шаңарақлардың дәраматын арттырыў мақсетинде алып барылған системалы жумыслар нәтийжесинде 2025-жылы 2,3 миллион ҳаял-қызға дәраматлы мийнет пенен тәмийинлениўге жәрдем берилди ҳәм 2024-жылға салыстырғанда 2,4 есеге артты. Соннан, 735 мың 700 ҳаял-қыз бос жумыс орынларына жумысқа жайластырылды.

Орайлық банк, Мәмлекетлик активлер агентлиги менен биргеликте “Ҳаял-қызлар корпоратив форумы” концепциясы ислеп шығылып, шаңарақларда 4 мың 231 киши өндирис цехлары шөлкемлестирилди.

Буннан тысқары, 140 Өнерментшилик санаат орайлары шөлкемлестирилди. 1 мың 160 мәҳәлледе Ҳаял-қызлардың бәнтлигин тәмийинлеў ҳәм саламатлығын беккемлеў орайлары иске қосылды.

Орайлардың жумысын жаңаша көзқараслар тийкарында шөлкемлестириў мақсетинде Өзбекстан Республикасы Президентиниң 2025-жыл 3-декабрь күни тийисли пәрманы қабыл етилди. Бүгинги күнде пәрманның орынланыўын толық көлемде тәмийинлеў мақсетинде жумыслар шөлкемлестирилмекте.

Ҳаял-қызлардың ҳуқықлары менен нызамлы мәплерин тәмийинлеў, шаңарақты беккемлеў бағдарында ҳаял-қызларға болған күш көрсетиў ҳәм зорлық жағдайларының алдын алыў бойынша 416 усыныс киргизилди, 326 сына тәсир илажлары көрилди.

Мәҳәллелерде қәўипсиз орталықты жаратыў мақсетинде социаллық профилактика шеңберинде 215 мың 896 ҳаял-қызларға унамлы жуўмақлаўшы жуўмақлар берилди. Судларға киргизилген 737 шағым арзаларының 683ине тийкарланып суд қарарлары қабыл етилди.

Тартысып атырған 39 410 шаңарақтың машқалалары биргеликте системалы үйренилип, тийисли тәртипте жәрдемлер көрсетилди.

Қайта зорлықтың алдын алыў мақсетинде ҳаял-қызларға зорлық ислеген 9237 шахс дүзетиў бағдарламасынан өтиўге бағдарланды. Ҳуқықбузарлық ислеген 37 368 ҳаял-қыз профилактикалық есаптан шығарылды.

Жазаны орынлаў мәкемелеринен қайтқан, алдын судланған, пробация есабында турған ҳәм миграциядағы ҳаял-қызлар ҳәм олардың шаңарақларына зәрүр жәрдем көрсетиў илажлары көрилди.

Бүгинги күнде 9008 мәҳәлледе 5 705 ҳаял-қызлар белсендилери мәҳәлле жетилиги қурамында биргеликте системалы жумысларды алып бармақта.

Олар тәрепинен “Шаңарақ кесиминде” ислесиў нәтийжесинде 1 808 250 машқала анықланып, 1 770 537 шешилген.

“Ҳаял-қызлар дәптери”не киргизилген 1 022 476 ҳаял-қызлардың 1 020 981 ине (99,9 процент) әмелий жәрдем көрсетилди.

“GAP” ҳаял-қызлар IT клубы жойбары шеңберинде “Ҳаял-қызлар дәптери” ҳәм “Кәмбағал шаңарақлар реестри”не киргизилген ҳәм басқа да ҳаял-қызлардың санлы саўатлылығын арттырыў, жасалма интеллект ҳәм IT тараўындағы басқа да бағдарларда маманлығын арттырыў бойынша 28 видео сабақлықлар ислеп шығылды ҳәм оқыў сабақлары өткерилди.

Комитет тәрепинен халықтың репродуктивлик саламатлығын қорғаў, ҳаял-қызлар арасында саламат турмыс принциплерин үгит-нәсиятлаў мақсетинде Денсаўлықты сақлаў ҳәм Спорт министрликлери менен бирге ислесиў бағдарламалары қабыл етилди ҳәм орынланыўы тәмийинленди.

“Жақын туўысқанлар арасындағы ҳәм ерте некелердиң алдын алыўға қаратылған илажларды әмелге асырыў бағдарындағы жумысларды системалы шөлкемлестириў ҳаққында”ғы илажлар режеси тийкарында шөлкемлестирилген 35 мыңнан аслам дөгерек сәўбетлерине 215 мың 92 қатнасыўшы тартылды.

Комитет жанындағы Шаңарақ ҳәм гендер илимий-изертлеў институты тәрепинен “Ерте ҳәм жақын туўысқанлар арасында некеге қарсы биргеликте гүресемиз”, “Саламат шаңарақ – келешек тийкары” атамасындағы илимий-методикалық қолланбалар, “Шаңарақта өз-ара исеним ҳәм ҳүрметти сақлайық”, “Бахытлы шаңарақ сырлары”, “Саламат шаңарақлық қатнасықлар”, “Шаңарақлық қатнасықларды беккемлеўши қәдириятлар” сыяқлы 14 мың нусқадан аслам буклетлер мәҳәлледеги ҳаял-қызлар белсендилерине жеткерилди.

Шаңарақ ҳәм гендер илимий-изертлеў институты менен биргеликте жас шаңарақларда миллий қәдириятларға тийкарланған абадан ҳәм турақлы шаңарақларды қәлиплестириўге қаратылған “Жуўапкершиликли ата-ана” жойбары енгизилди.

“Жуўапкершиликли ата-ана” веб-сайты ҳәм мобиль қосымшасы ислеп шығылып, 5 модулден ибарат онлайн оқыў курслары енгизилди.

Баспасөз әнжуманында ҳаял-қызлардың мәплерин ҳәр қыйлы бағдарларда қорғаў, оларды спортқа тартыў, халықаралық бирге ислесиўди кеңейтиў бағдарындағы әмелий жумыслар ҳаққында да толық мағлыўмат берилди.

Назокат Усмонова, Ойбек Пардаев (сурат), ЎзА мухбирлари