Өзбекстан Республикасы Салық комитетиниң мағлыўматларына бола, 2025-жылдың январь-сентябрь айларында мәмлекет бойлап жумыс алып барып атырған 30 мың 384 қурылыс кәрханасы мәмлекетлик бюджетке жәми 6,3 триллион сумнан аслам салық төлеген.

Бул көрсеткиш соңғы жылларда қурылыс тараўындағы белсендиликтиң артқаны ҳәм экономикадағы инвестициялық процесслердиң күшейгенин аңлатады.

Улыўма салық түсиминиң 16,7 проценти, яғный 1 триллион сумнан аслам бөлеги 20 ири қурылыс компаниясының үлесине туўра келмекте.

Бул жетекши кәрханалардың жәми товар айланысы 18 триллион сумнан аслам болып, олар тәрепинен пайдаланылған салық жеңилликлери 328,5 миллиард сумды қураған.

Бул санлар тармақта концентрация жоқары екенин, яғный базардың үлкен бөлеги айырым ири қатнасыўшылардың қолында екенин көрсетеди. Соның менен бирге, мәмлекет тәрепинен жеңилликлер арқалы олардың инвестициялық белсендилигин қоллап-қуўатлаў тенденциясы да бақланбақта.

Жыйналған салықлар төмендегише бөлистирилди. Қосымша қун салығы (ҚҚС) – 512,1 миллиард сумды, физикалық тәреплерден алынатуғын дәрамат салығы – 192,2 миллиард сумды, социаллық салық – 180,6 миллиард сумды, пайда салығы – 153,9 миллиард сумды, басқа түрдеги салықлар – 27,2 миллиард сумды қурайды.

Буннан көринип турғанындай, қурылыс тараўындағы тийкарғы салық дереги – ҚҚС есапланады. Бул тараўда товар айланысы ҳәм материал қәрежетлери үлкен болғаны ушын ҚҚС үлеси жоқары болыўы тәбийғый жағдай.

Итибарлы тәрепи, соңғы еки жылда қурылыс тараўы Өзбекстан экономикасының ең белсенди тармақларынан бирине айланды. Орайлық ҳәм жергиликли жойбарлар, турақ жай бағдарламалары, инфраструктураны жаңалаў жумыслары және жеке меншик инвестициялардың көбейиўи тараўға унамлы тәсир көрсетпекте.

Соның менен бирге, қурылыс материаллары импортындағы өзгерислер ҳәм ишки базардағы баҳалардың динамикасы тараў пайдасына тәсир етпекте. Мәмлекет тәрепинен исбилерменликти қоллап-қуўатлаў илажлары (жеңилликлер, кредитлер, мәмлекетлик буйыртпалар) да жоқары жеделликти тәмийинлемекте.

Шаҳноза Маматуропова, ӨзА