Oraylıq Aziyada uran obektlerin rekultivaciyalaw boyınsha xalıqaralıq birge islesiw rawajlanbaqta

Búgin Tashkent qalasında Uran miyrası obektleri boyınsha Muwapıqlastırıwshı topardıń (CGULS) jıllıq májilisi óz jumısın basladı.
Ózbekstan Respublikası Ministrler Kabineti janındaǵı Sanaat, radiaciya hám yadro qáwipsizligi komiteti hám Xalıqaralıq atom energiyası agentligi (XAEA) menen birgelikte shólkemlestirilgen bul ilajǵa jergilikli hám sırt el shólkemleriniń juwapkerleri, qánigeler qatnaspaqta.
Atap ótilgenindey, búgingi kúnde uran miyrası menen baylanıslı ekologiyalıq hám qáwipsizlik máseleleri pútkil dúnya kóleminde úlken áhmiyetke iye bolmaqta. Uran qazıp alıw hám qayta islew processlerinen qalǵan obektler tek ǵana qorshaǵan ortalıq ushın emes, al insan salamatlıǵı ushın da úlken qáwip tuwdırıwı múmkin. Sonlıqtan, hár qıylı mámleketler bul tarawda nátiyjeli sheshimlerdi izlew, aldınǵı tájiriybelerden paydalanıw hám ulıwma kózqaraslardı islep shıǵıw jolında birlespekte. Ásirese bul baǵdardaǵı xalıqaralıq tájiriybe Oraylıq Aziyada uran menen pataslanǵan obektlerdi rekultivaciyalawda úlken áhmiyetke iye.
Sonnan kelip shıǵıp, májilisten gózlengen maqset qatnasıwshı mámleketler arasında uran obektlerin tártipke salıw, ekspluataciyalaw hám rekultivaciyalaw tarawında tájiriybe almasıwdı jolǵa qoyıwdan ibarat. Ilaj dawamında radiaciyalıq qáwipsizlikti támiyinlew, qorshaǵan ortalıqtı qorǵaw hám uran qazıp alıw jáne qayta islew jumısı nátiyjesinde zıyan kórgen aymaqlardı turaqlı tiklew máselelerine ayrıqsha itibar qaratıldı. Bul bolsa qatnasıwshılarǵa tarawdaǵı jetiskenlikler hám bar mashqalalardı dodalaw, sonday-aq, XAEA sheńberindegi CGULS joybarı boyınsha birge islesiw baǵdarların belgilep alıw imkaniyatın beredi.
Májiliste XAEAǵa aǵza mámleketlerdiń wákilleri uran obektlerin basqarıw hám qáwipsiz ekspluataciyalaw boyınsha óz tájiriybeleri menen ortaqlastı. Bunday tájiriybe hám bilim almasıw Oraylıq Aziya mámleketleri hám dúnyanıń basqa da regionları arasında nátiyjeli birge islesiwdi kúsheytiw, ulıwma kózqaraslar hám aldınǵı sheshimlerdi islep shıǵıwǵa xızmet etedi.
Sanaat, radiaciya hám yadrolıq qáwipsizlik komiteti baslıǵınıń orınbasarı Sardor Yoqubbekovtıń atap ótkenindey, Tashkentte Uran miyrası obektleri boyınsha Muwapıqlastırıwshı topardıń jıllıq májilisin ótkeriw Ózbekstannıń yadro hám radiaciya qáwipsizligin bekkemlew baǵdarındaǵı jedel poziciyasın ayqın kórsetedi.
– Oǵan bola, bul ilaj uran sanaatı miyrasınan qáwipsiz paydalanıw, qorshaǵan ortalıqtı qorǵaw hám region mámleketleriniń turaqlı rawajlanıwına qaratılǵan ulıwma ilajlardı muwapıqlastırıw ushın áhmiyetli xalıqaralıq maydan sıpatında itibarǵa ılayıq. Sonıń menen birge, bunday ushırasıwlar Ózbekstanǵa xalıqaralıq sherikler menen birge islesiwdi bunnan bılay da kúsheytiw, tájiriybe hám aldınǵı sheshimlerden nátiyjeli paydalanıw imkaniyatın beredi, – dedi S.Yoqubbekov.
Esletip ótemiz, bul májilis óz jumısın 10-oktyabrge shekem dawam ettiredi.
Nasiba Ziyodullaeva, ÓzA