Мәмлекетимиз басшысы Шавкат Мирзиёевтиң халқымызды китапқумар миллетке айландырыўға байланыслы ийгиликли ҳәрекетлери барған сайын жаңаша мәнис-мазмун менен байып бармақта.

Айтып өтиў керек, халқымыз әзелден китапқумар, әдебият сүйиўши халық. Елимизде болып атырған жаңаланыў процесслеринде ўатанласларымыз, әсиресе, жаслардың жақсы китапқа болған қызығыўшылығын барған сайын күшейтиў, миллий әдебиятымыз, дөретиўшилерге итибарды және де арттырыў, китапханалардың жумысын дәўир руўхына үнлес тәризде жолға қойыў бойынша исенимли қәдемлер тасланды.

Елимизде Өзбекстан Жазыўшылар аўқамының жумысын қоллап-қуўатлаўдың анық ҳәм кең имканиятлы механизми жаратылды. Тек ғана ўатанласларымыз емес, ал сырт еллилердиң де ҳәўеси келетуғын “Жазыўшылар қыябаны” китапқумарлық, әдебият, поэзияның пайызлы мәканына айланды.

Елимизде китапқумарлық мәдениятын буннан былай да раўажландырыў бойынша көплеген социаллық-ағартыўшылық жойбарлар турмысқа жедел енгизилмекте. Китапқумарлық мәдениятын күшейтиў ҳәм хошаметлеў бойынша ағартыўшылық таңлаўлар, викториналар, әнжуманлар, китапқумарлық ҳәптеликлери Өзбекстан Жазыўшылар аўқамы, Республикалық руўхыйлық ҳәм ағартыўшылық орайы, Жаслар ислери агентлиги, Әлийшер Наўайы атындағы Өзбекстан Миллий китапханасы ҳәм басқа да ағартыўшылық орайлары тәрепинен барған сайын жедел өткерилмекте.

Өзбекстан Республикасы Президенти Шавкат Мирзиёевтиң 2026-жыл 15-январьда қабыл етилген “Китапқумарлық мәдениятын раўажландырыў ҳәм халық арасында китап оқыўға қызығыўшылықты арттырыў илажлары ҳаққында”ғы қарары бул бағдарда жаңа перспективаларды нәзерде тутқаны менен әҳмийетли болып есапланады.

Қарарға бола, 2026-2030-жыллары халықтың китапқумарлық дәрежесин (бир адам оқыйтуғын китап саны) жылына орташа 10 китапқа жеткериў нәзерде тутылмақта. Сондай-ақ, Жаслар ислери агентлиги жанында Китапқумарлық мәдениятын раўажландырыў қоры шөлкемлестириледи ҳәм оның қәўендерлик кеңесиниң қурамы тастыйықланды.

Қордың қаржылары көплеген ийгиликли ағартыўшылық илажларды қаржыландырыў ушын қаратылатуғыны белгиленди. Таңлаў арқалы жас жазыўшылар ушын грантлар ажыратыў ҳәм шығармаларын басып шығарыў, балалар әдебияты бағдарындағы жойбарларды қоллап-қуўатлаў, талантлы авторларды анықлаў ҳәм оларға дөретиўшилик ушын шараят жаратыў мақсетинде 1 жылға шекем БЕМниң 50 есеси муғдарында ҳәр айлық ҳақы төлеў, ең сайланды шет ел әдебиятларын өзбек тилине ҳәм миллий әдебиятларды шет тиллерге аўдарыўда баспаға таярлаў ҳәм басып шығарыў қәрежетлериниң 50 проценти және авторлық ҳуқық ушын қәрежетлердиң 80 процентин қаплаў, қәўендерлик кеңеси ағзаларына ҳәр шеректе БЕМниң 50 есесине шекемги муғдарда сыйлық төлеў усылардың қатарына киреди. Қарарға бола, 2026-жыл 1-февральдан халық, әсиресе, жаслар арасында китапқумарлықты үгит-нәсиятлаў бойынша “Китап-мәрипат дереги” бағдарламасы әмелге асырылады.

Мәмлекетлик уйымлардың китап ҳәм китапқумарлық ҳаққындағы рекламалары социаллық мәлимлеме (реклама) сыпатында тән алынады. Транспортларда (автобус, метро, самолёт, поездлар) сымсыз ямаса мобиль интернет тармағы арқалы “Mutolaa” платформасынан пайдаланыў имканиятлары жаратылады, қолайлық ушын QR кодлар орнатылады.

Улыўма билим бериў мәкемелеринде “Жадидлер изинен” китапқумарлық клублары шөлкемлестириледи. Усы клуб ағзалары арасында китап анализине бағышланған дебатлар өткериледи. Мектеплерде клуб ағзаларына жылына кеминде 20 китап оқытып барылады. Ҳәр шеректе район (қала) кесиминде ең белсенди “Жадидлер изинен” китапқумарлық клубларының ағзалары хошаметленеди.

Усы ҳүжжетке муўапық, барлық министрликлер ҳәм уйымларда 2026-жыл 1-мартқа шекем тийисли тараў бойынша усыныс етилетуғын кәсиплик жумысқа байланыслы әдебиятлар дизими қәлиплестириледи. Ҳәр жылы кеминде 3 еўден кәсиплик жумысқа байланыслы сырт ел әдебиятларын жергиликли басылымлар арқалы өзбек тилине аўдарып, маман қәнигелердиң қатнасыўында оларды түсиндириўлер, сөзлик ҳәм мысаллар менен байытыў әмелияты енгизиледи.

2026-жыл 1-апрельге шекем шөлкемлерде “Китап мүйеши” шөлкемлестириледи ҳәм хызметкерлер ушын ҳәр айда “Китап оқыў сааты” жолға қойылады. Китапқумарлық бойынша ишки рейтинг системасы енгизиледи.

Таңлаў тийкарында ең көп китап оқыған хызметкерге 1 айлық мийнет ҳақы муғдарында ақшалай сыйлық бериледи. Сондай-ақ, ең көп китап оқыған топ-100 ликке киретуғын оқыўшы ҳәм студентлердиң ҳәр бирине БЕМниң 25 есеси муғдарында ақшалай сыйлық бериледи.

Ҳақыйқатында да, мәмлекетимизде соңғы жыллары китапқумарлықты үгит-нәсиятлаў бойынша мисли көрилмеген ийгиликли, узақты гөзлеген басламалар турмысқа кеңнен енгизилмекте. Бул ҳәрекетлер жасларды және де ағартыўшы, билимли, ақты қарадан ажырата алатуғын, саламат пикир иеси етип тәрбиялаўда, сөз өнериниң қүдиретин шын кеўилден сезиўде ҳәм оған танысыўда, елимиздиң келешегин тәмийинлеўде әҳмийетли қәдемлер болып есапланады.

Назокат Усмонова,

ӨзАныӊ хабаршысы