Mámleketimiz basshısı Shavkat Mirziyoevtiń xalqımızdı kitapqumar milletke aylandırıwǵa baylanıslı iygilikli háreketleri barǵan sayın jańasha mánis-mazmun menen bayıp barmaqta.
Aytıp ótiw kerek, xalqımız ázelden kitapqumar, ádebiyat súyiwshi xalıq. Elimizde bolıp atırǵan jańalanıw processlerinde watanlaslarımız, ásirese, jaslardıń jaqsı kitapqa bolǵan qızıǵıwshılıǵın barǵan sayın kúsheytiw, milliy ádebiyatımız, dóretiwshilerge itibardı jáne de arttırıw, kitapxanalardıń jumısın dáwir ruwxına únles tárizde jolǵa qoyıw boyınsha isenimli qádemler taslandı.
Elimizde Ózbekstan Jazıwshılar awqamınıń jumısın qollap-quwatlawdıń anıq hám keń imkaniyatlı mexanizmi jaratıldı. Tek ǵana watanlaslarımız emes, al sırt ellilerdiń de háwesi keletuǵın “Jazıwshılar qıyabanı” kitapqumarlıq, ádebiyat, poeziyanıń payızlı mákanına aylandı.
Elimizde kitapqumarlıq mádeniyatın bunnan bılay da rawajlandırıw boyınsha kóplegen sociallıq-aǵartıwshılıq joybarlar turmısqa jedel engizilmekte. Kitapqumarlıq mádeniyatın kúsheytiw hám xoshametlew boyınsha aǵartıwshılıq tańlawlar, viktorinalar, ánjumanlar, kitapqumarlıq háptelikleri Ózbekstan Jazıwshılar awqamı, Respublikalıq ruwxıylıq hám aǵartıwshılıq orayı, Jaslar isleri agentligi, Áliysher Nawayı atındaǵı Ózbekstan Milliy kitapxanası hám basqa da aǵartıwshılıq orayları tárepinen barǵan sayın jedel ótkerilmekte.
Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoevtiń 2026-jıl 15-yanvarda qabıl etilgen “Kitapqumarlıq mádeniyatın rawajlandırıw hám xalıq arasında kitap oqıwǵa qızıǵıwshılıqtı arttırıw ilajları haqqında”ǵı qararı bul baǵdarda jańa perspektivalardı názerde tutqanı menen áhmiyetli bolıp esaplanadı.
Qararǵa bola, 2026-2030-jılları xalıqtıń kitapqumarlıq dárejesin (bir adam oqıytuǵın kitap sanı) jılına ortasha 10 kitapqa jetkeriw názerde tutılmaqta. Sonday-aq, Jaslar isleri agentligi janında Kitapqumarlıq mádeniyatın rawajlandırıw qorı shólkemlestiriledi hám onıń qáwenderlik keńesiniń quramı tastıyıqlandı.
Qordıń qarjıları kóplegen iygilikli aǵartıwshılıq ilajlardı qarjılandırıw ushın qaratılatuǵını belgilendi. Tańlaw arqalı jas jazıwshılar ushın grantlar ajıratıw hám shıǵarmaların basıp shıǵarıw, balalar ádebiyatı baǵdarındaǵı joybarlardı qollap-quwatlaw, talantlı avtorlardı anıqlaw hám olarǵa dóretiwshilik ushın sharayat jaratıw maqsetinde 1 jılǵa shekem BEMniń 50 esesi muǵdarında hár aylıq haqı tólew, eń saylandı shet el ádebiyatların ózbek tiline hám milliy ádebiyatlardı shet tillerge awdarıwda baspaǵa tayarlaw hám basıp shıǵarıw qárejetleriniń 50 procenti jáne avtorlıq huqıq ushın qárejetlerdiń 80 procentin qaplaw, qáwenderlik keńesi aǵzalarına hár sherekte BEMniń 50 esesine shekemgi muǵdarda sıylıq tólew usılardıń qatarına kiredi. Qararǵa bola, 2026-jıl 1-fevraldan xalıq, ásirese, jaslar arasında kitapqumarlıqtı úgit-násiyatlaw boyınsha “Kitap-máripat deregi” baǵdarlaması ámelge asırıladı.
Mámleketlik uyımlardıń kitap hám kitapqumarlıq haqqındaǵı reklamaları sociallıq málimleme (reklama) sıpatında tán alınadı. Transportlarda (avtobus, metro, samolyot, poezdlar) sımsız yamasa mobil internet tarmaǵı arqalı “Mutolaa” platformasınan paydalanıw imkaniyatları jaratıladı, qolaylıq ushın QR kodlar ornatıladı.
Ulıwma bilim beriw mákemelerinde “Jadidler izinen” kitapqumarlıq klubları shólkemlestiriledi. Usı klub aǵzaları arasında kitap analizine baǵıshlanǵan debatlar ótkeriledi. Mekteplerde klub aǵzalarına jılına keminde 20 kitap oqıtıp barıladı. Hár sherekte rayon (qala) kesiminde eń belsendi “Jadidler izinen” kitapqumarlıq klublarınıń aǵzaları xoshametlenedi.
Usı hújjetke muwapıq, barlıq ministrlikler hám uyımlarda 2026-jıl 1-martqa shekem tiyisli taraw boyınsha usınıs etiletuǵın kásiplik jumısqa baylanıslı ádebiyatlar dizimi qáliplestiriledi. Hár jılı keminde 3 ewden kásiplik jumısqa baylanıslı sırt el ádebiyatların jergilikli basılımlar arqalı ózbek tiline awdarıp, maman qánigelerdiń qatnasıwında olardı túsindiriwler, sózlik hám mısallar menen bayıtıw ámeliyatı engiziledi.
2026-jıl 1-aprelge shekem shólkemlerde “Kitap múyeshi” shólkemlestiriledi hám xızmetkerler ushın hár ayda “Kitap oqıw saatı” jolǵa qoyıladı. Kitapqumarlıq boyınsha ishki reyting sisteması engiziledi.
Tańlaw tiykarında eń kóp kitap oqıǵan xızmetkerge 1 aylıq miynet haqı muǵdarında aqshalay sıylıq beriledi. Sonday-aq, eń kóp kitap oqıǵan top-100 likke kiretuǵın oqıwshı hám studentlerdiń hár birine BEMniń 25 esesi muǵdarında aqshalay sıylıq beriledi.
Haqıyqatında da, mámleketimizde sońǵı jılları kitapqumarlıqtı úgit-násiyatlaw boyınsha misli kórilmegen iygilikli, uzaqtı gózlegen baslamalar turmısqa keńnen engizilmekte. Bul háreketler jaslardı jáne de aǵartıwshı, bilimli, aqtı qaradan ajırata alatuǵın, salamat pikir iesi etip tárbiyalawda, sóz óneriniń qúdiretin shın kewilden seziwde hám oǵan tanısıwda, elimizdiń keleshegin támiyinlewde áhmiyetli qádemler bolıp esaplanadı.

Nazokat Usmonova,
ÓzAnıń xabarshısı