Jıldıń basında Hindstan sociallıq tarmaǵında “Bombay Stock Exchange” bas direktorı Sundararaman Ramamurti investorlarǵa akciya tańlaw boyınsha másláhát berip atırǵanı sáwlelengen videokórinis tarqaldı. Tamashagóylerge bolsa “joqarı dáramat” wáde etilgen. Negizinde bul jasalma intellekt járdeminde tayarlanǵan jalǵan reklama edi.
– Oqıwshılar bul rolikti kórip, misli men usınıs bergenindey, akciya satıp alıw yamasa satıwǵa kirisiwi múmkin edi, – deydi Ramamurti.
Dárhal shaǵım jiberilgen, jaylastırılǵan platformalardan rolikti óshiriw talap etilgen hám bazar qatnasıwshıları eskertilgen. Videonı bolsa qansha adam kórgeni belgisiz.
Keyingi eki jılda bunday jaǵday keskin kóbeydi. “Last Pass” basshısı Karim Tubbanıń málim etiwinshe, usı sıyaqlı aldawshılıq derlik 3000 procentke artqan. 2024-jıl onıń ózi de nıshanaǵa alınǵan eken: kompaniya xızmetkerine “WhatsApp” arqalı “tez járdem” soralǵan audio hám tekstli xabar jiberilgen. Múrájat basshınıń atınan. Jaqsı bolǵanı, xızmetker gúmanlanǵan: bet rásmiy emes, málimleme jeke telefonǵa kelgen. Waqıya kiberqáwipsizlik bólimine jetkerilgen hám kewilsiz hádiyseniń aldı alınǵan.
Geyde sizden áwmet júz burıwı da múmkin. 2024-jılı “Arup” kompaniyası xızmetkeri videoqońıraw arqalı finanslıq direktor dep tanıstırılǵan shaxs penen “jasırın operaciya”sın dodalawdı ótkeredi. Usı tiykarda 25 million dollar bes esap betine bólip ótkeriledi. Keyin ala qońıraw etiwshiler jalǵan ekenligi anıqlanadı.
Qánigelerdiń aytıwınsha, búgin haqıyqıy dawıs hám video jaratıw bir neshe minutlıq jumıs. Ápiwayıraq hújim 500-1000 dollarǵa túsiwi múmkin. Quramalı operaciya bahası bolsa 5-10 mıń dollar átirapında.
Tábiyǵıy, qorǵaw texnologiyası da rawajlanbaqta. Zamanagóy tekseriw baǵdarlaması insannıń júz háreketi, bas burıwı, hátteki bet terisindegi qan aylanıw tezligin de tallap, material jasalma yamasa haqıyqıy ekenligin anıqlawı múmkin.
Texnologiya izertlewshileriniń atap ótiwinshe, házirgi process hújim hám qorǵanıw arasındaǵı jarısqa uqsas. Bir tárep belgili bir jańalıq qollansa, ekinshi tárep tezirek aldawshılıqtı ashıwǵa háreket etedi. Mashqalanıń jáne bir tárepi bar: kiber qáwipsizlik tarawında qánige jetispeydi. Kompaniyalar endi-endi basshılar dárejesindegi jalǵan múrájat qáwpine ayrıqsha itibar bere basladı.
Juwmaq sonda, endi tek ǵana “kózim menen kórdim” degen isenim jeterli emes. Sanlı dáwirde hár qanday vizual ónim haqıyqatlıq emes.

Musulmon Ziyo, ÓzA