“Ulıwma, biz jadidshilik háreketin, aǵartıwshı ata-babalarımızdıń miyrasın tereń úyreniwimiz kerek. Bul mánawiy ǵáziyneni qansha kóp úyrensek, búgingi kúnde de bizdi táshwishke salıp atırǵan júdá kóp sorawlarǵa durıs juwap tabamız. Bul biybaha baylıqtı qanshelli jedel úgit-násiyatlasaq, xalqımız, ásirese, jaslarımız búgingi tınısh hám erkin turmıstıń qádirin ańlap jetedi.”
Húrmetli Prezidentimiz Shavkat Mirziyoevtiń atap ótkenindey, jadidlerdiń jumısın xalıqqa jedel úgit-násiyatlawda medianıń ornı oǵada áhmiyetli. Jadidler xızmeti, jadidshilik háreketi haqqında ádebiyat sabaqlıqlarınıń birde-bir betinde aytıp ótilmegen. Bizler olar haqqında tek tariyx kitaplarınan maǵlıwmat alıwımız múmkin edi. Biraq Ózbekstan ǵárezsizlikke eriskennen keyin jurnalistler jadidler jumısınıń ózine tán ózgesheliklerin sáwlelendiriw menen birge, XX ásir jadid baspasózi haqqında maǵlıwmatlar beriwge jadidler ideyaların izertlewge, olardıń shaxsı, sheberlik máselelerin sáwlelendiriwge, publicistikasın rawajlandırıwǵa ayrıqsha itibar qarattı.
Jadidler iskerligin hám dóretiwshilik sheberligin úyreniw jas jurnalist hám dóretiwshiler ushın ózine tán mektep wazıypasın atqarıwı menen bir qatarda, ol tayarlaǵan material arqalı oqıwshı da maǵlıwmatqa ie boladı. Usı mániste jadidlerdiń publicistikalıq dóretiwshiligin úyreniwge zárúrlik bar. Milliy baspasóz payda bolǵannan berli jadidler xalıqtıń sanasın arttırıwǵa, haqıyqıy siyasiy jaǵdaydı túsindiriwge jan-táni menen háreket etip, túrli gazeta hám jurnallarda shıǵıp sóylegen.
Milletimiz aydınları bolǵan jadid babalarımızdı qanshelli tereń úyrensek, sonshelli az. Biraq búgin bul baǵdarda islenip atırǵan jumıslar qanshelli jeterli hám qalıs? Búgingi kún jurnalistleri Jadidlerdiń jumısın mediada sáwlelendiriwde qay dárejede belsendi? Dáslep jadid sózine toqtap ótsek. Sońǵı basıp shıǵarılǵan ózbek tiliniń túsindirme sózligi boyınsha Jadid-arabsha sózden alınǵan bolıp, “jańa”; “bayaǵı,” “sońǵı” awdarması. jańalıq tárepdarı, jadidshilik háreketiniń qatnasıwshısı degen mánilerdi bildiredi.
Auditoriya jadidler iskerligi, dóretiwshiligi haqqında jurnalistler tárepinen tayarlanǵan yamasa tariyxshı, ádebiyattanıwshınıń mediada berilgen maqalaları arqalı keń túsinik hám maǵlıwmatlarǵa iye bolmaqta. Álbette, tariyxshı jazǵan maqala menen ádebiyattanıwshı jazǵan maqalanıń parqı joq dep ayta almaymız. Bul jerde jurnalistler de jadidlerdi úyreniw arqalı olardikindey “jeńil sińetuǵın” sózlerdi qollanıw kónlikpesin arttırıwı maqsetke muwapıq. Jadidlerdiń publicistikalıq shıǵarmalarınıń tili xalıqsha, sada tárizde jazılǵan. Onda tayar shablon sózlerden paydalanbaǵan. Múmkin sonıń ushın da adamlar gazeta, jurnallardı kóplep qızıǵıp oqıǵan hám túsinisken. Búgingi kúnde de jurnalistler mediada jadidler haqqında jazılǵan maqalalardı jadidlik usılda jazıp xalıqqa sawǵa etse, ádewir jaqsı boladı.
Surayyo Erkinova, Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik universitetiniń magistrantı

Qaraqalpaqstan xabar agentligi