Jáhán densawlıqtı saqlaw shólkemi hám AQShtıń Sent-Jud balalar izertlew emlewxanasınıń wákilleri elimizde balalar onkologiyasın erte anıqlaw hám emlew baǵdarında alıp barılıp atırǵan jumıslar menen tanıspaqta. Atap aytqanda, Amerikanıń bul belgili medicinalıq mákemesiniń vice-prezidenti Karlos Rodriges-Galindo basshılıǵındaǵı delegaciya aǵzaları elimizdegi hár qıylı emlew orınları, dári-dármaq hám vakcina saqlaw qoymaxanalarınıń jumısın kózden ótkermekte.
Dáslep miymanlar Respublikalıq Sanitariyalıq-epidemiologiyalıq tınıshlıq hám jámiyet salamatlıǵı komiteti Respublikalıq vakcina saqlaw qoymaxanasında boldı. Olarǵa densawlıqtı saqlaw ministriniń orınbasarı Elmira Bositxonova, Ózbekstan Respublikası Bas mámleketlik sanitariyalıq shıpakeri, komitet baslıǵı Bahodir Yusupaliev basshılıq etti.
Mámleketimizdegi vakcinaciya procesi, preparatlardıń suwıq shınjırǵa tolıq jalǵanǵan halda saqlanıwı hám basqa da zárúr ámeliyatlarǵa ayrıqsha toqtap ótildi.
Usı jerde aytıw kerek, Respublikalıq vakcina saqlaw qoymaxanası Oraylıq Aziyadaǵı eń iri usınday mákeme bolıp esaplanadı. Bul kompleks saqlaw ushın usınıs etilgen temperatura hár qıylı bolǵan oǵada kóp muǵdarda vakcina saqlawǵa mólsherlengen. Sonıń menen birge, milliy shanshıw baǵdarlaması ushın logistika orayına aylandırılǵan bul orın vakcinalardı jetkerip beriw hám basqarıw ushın sheksiz imkaniyatqa iye.
Skladta házirgi waqıtta bar barlıq túrdegi preparatlardı saqlaw múmkin. Derlik 1000 m2 kólemdegi úsh suwıqlıq kamerası (2-8°C), 3000 litrlik ultra suwıtqıshlar hám 40 m3 orındı iyelegen muzlatqısh-xanalar menen úskenelengen komplekste immunizciya ushın zárúr materiallar saqlanatuǵın, maydanı 1000 m2 qurǵaq qoymaxana da bar. Ónimdi tez hám zıyansız tasıytuǵın elektr júk kóteriwshiler, aspa doklar, tegislew platformaları hám kóteriw mexanizmleri eki óz aldına tok tarmaǵına jalǵanǵan. Bunnan tısqarı, obektti úzliksiz elektr menen támiyinlew imkaniyatın beretuǵın kúshli rezerv dizel generatorı da bar.
Ushırasıw dawamında Respublikalıq vakcina saqlaw qoymaxanasında jaratılǵan sharayatlar boyınsha óz-ara pikir alısıldı.
Maǵlıwmatlarǵa qaraǵanda, dúnya kóleminde hár jılı shama menen 400 000 balada rak anıqlanadı. Joqarı dáramatlı mámleketlerde olardıń 80 procenti sawalıp ketedi. Tilekke qarsı, kem hám orta dáramatlı mámleketlerde ómir súriw kórsetkishi 30 procentten tómen.
Usı ayırmashılıq Jáhán densawlıqtı saqlaw shólkemin (JDSSh) “Sent-Jud” balalar izertlew emlewxanası menen birgelikte Balalar ragine qarsı globallıq baslamanı jolǵa qoyıwǵa iytermeledi. Maqset – 2030-jılǵa shekem balalardıń onkologiyadan tiri qalıw dárejesin keminde 60 procentke jetkeriw.
– Ózbekstan bul baslamaǵa dárhal qosılǵan mámleketlerden biri, – deydi JDSSh mámleketimizdegi wákilxanasınıń Rak keselligin basqarıw boyınsha qánigesi doktor Sharon Kapambve. – Tallawlarǵa bola, balalardı rak keselliginen saqlap qalıw dárejesiniń tómenliginiń tiykarǵı sebeplerinen biri dári-dármaqlar támiynatınıń jeterli emesligi bolıp esaplanadı. Dúnya boylap júdá kóp bala qáwipsiz hám sapalı dári-dármandı waqtında ala almay atır. Qalaberdi, bunday preparatlar júdá qımbat. Sol sebepli JDSSh, “Sent-Jud” hám YuNISEF birgelikte Balalar rak keselligine qarsı dári-dármaqlardı jetkerip beriw boyınsha globallıq platformanı iske qostı. Ózbekstan processte sınaq mánzili sıpatında tańlanǵan 6 mámleketten biri. Biz húkimettiń usı mashqalaǵa qatań qatnas jasawın kórip turmız. Búgingi missiya usı globallıq platforma respublikamızda qalay islep atırǵanın úyreniw. Baqlawdı dári-dármaqlardıń mámleketke kirip keliwi – bajıxana rásmiylestiriwi noqatlarınan basladıq. Ózbekstan húkimeti zárúr dári-dármaq balalarǵa qáwipsiz hám waqtında jetip barıwın támiyinlew ushın ayanbay háreket etip atırǵanın kórdik. Bul baǵdardaǵı háreketlerdi ayrıqsha atap ótemiz. Sebebi, járdemge mútáj ul-qızlar belgilengen preparatlardı keshikpey alıwı oǵada áhmietli. Durıs, dáriler arzan emes. Sonday-aq, JDSSh hám “Sent-Jud” birge islesiwi sebepli jas nawqaslar dárilerdi biypul alıw imkaniyatına iye bolmaqta. Sol arqalı balalardıń sawalıp ketiw dárejesi keskin artadı.
Delegaciya aǵzaları 28-fevralǵa shekem mámleketimizde bolıp, jáne bir qatar ushırasıwlar, sóylesiwler ótkeredi.

Gwzal Sattorova, Otabek Mirsoatov, ÓzA