Ózbekstan – Saudiya Arabstanı birge islesiwi: tariyxıy tamırlar, zamanagóy rawajlanıw únlesligi

24


20-fevral – Ózbekstan Respublikası hám Saudiya Arabstanı Patshalıǵı arasında diplomatiyalıq qatnasıq ornatılǵan kún sıpatında tariyxqa mórlengen. Bul sáne eki tuwısqan xalıq arasındaǵı zamanagóy birge islesiwdiń jańa basqıshı baslanǵan áhmiyetli noqat bolıp esaplanadı.
Ulıwma, bul qatnasıqlar tek ǵana siyasiy hám ekonomikalıq mápke emes, al ásirler sınaǵınan ótken ulıwma tariyx, muqaddes islam dini hám ulıwma ruwxıy qádiriyatlarǵa súyenedi. Tariyxıy jaqtan Ullı Jipek jolı arqalı baylanısqan baylanıslar ilim, mádeniyat hám aǵartıwshılıq almasıwında ózine tán kópir wazıypasın atqarǵan. Bunıń ayqın tımsallarınan biri pútkil islam dúnyasınıń maqtanıshı Imam Buxariy háziretleri bolıp esaplanadı. Ol ilim talabı, hádis ilimi úgit-násiyatlaw jolında Mekke hám Madina qalalarında kóp jıl jasap, jumıs alıp barǵan. Házirgi jaǵday eki el arasındaǵı ruwxıy baylanıstıń tereń tamırlarınan dárek beredi.
Muqaddes qalalarda ata-babalarımız tárepinen qurılǵan, “Buxariyler” atı menen belgili máhálleler, tariyxıy rabatlar da baylanıslardıń qanshelli eski hám bekkemligin tastıyıqlaydı. Diniy tarawdaǵı birge islesiw de qatnasıqlarımızdıń tiykarǵı baǵdarlarınan biri bolıp esaplanadı. Keyingi jıllarda mámleket basshılarınıń háreketleri nátiyjesinde watanlaslarımız ushın Haj hám Umra zıyaratın orınlaw ushın misli kórilmegen keń imkaniyatlar jaratıldı.
Zıyaratshılar ushın shólkemlestiriw procesi jetilistirildi, orınlar sanı sezilerli dárejede arttırıldı, zamanagóy xızmet kórsetiw sisteması engizildi. Buǵan tek ǵana puqaralarımız muqaddes parızdı orınlawı ushın sharayat jaratılıp qoymastan, al eki xalıq arasındaǵı diniy-aǵartıwshılıq qarım-qatnas da bekkemlenbekte.
Siyasiy sóylesiw joqarı dárejege kóterilgen. Óz-ara rásmiy saparlar, joqarı dárejedegi ushırasıwlar hám xalıqaralıq maydandaǵı qatnasıq isenimli, turaqlı túrge endi. Atap aytqanda, Islam birge islesiw shólkemi sheńberindegi sheriklik ulıwma mápti alǵa qoyıwda úlken áhmiyetke iye.
Ekonomikalıq baǵdarda da birge islesiw jedel rawajlanbaqta. Saudiya Respublikamız ekonomikasına eń kóp investiciya kirgizip atırǵan mámleketlerden birine aylanǵan. Ásirese, “Jasıl energiya” hám qayta tikleniwshi energetika tarawındaǵı joybarlar ayrıqsha itibarǵa ılayıq. Dúnyaǵa belgili “ACWA Power” energetika kompaniyası tárepinen ámelge asırılıp atırǵan bir qatar joybarlar mámleketimizde samal hám quyash elektr stanciyaların qurıw, energiya nátiyjeliligin arttırıw hám ekologiyalıq turaqlılıqtı támiyinlewge xızmet etpekte. Bul process “Ózbekstan-2030” rawajlanıw strategiyası hám “Saudi Vision-2030” baǵdarlamasınıń óz-ara úylesimliligi tiykarında izbe-iz dawam etpekte.
Mádeniy-gumanitarlıq tarawda da baylanıslar kólemi barǵan sayın keńeymekte. Qoljazbalardı izertlew, islam civilizaciyası miyrasın úyreniw, ilimiy ánjuman hám kórgizbeler shólkemlestiriw arqalı eki xalıq ruwxıy jaqtan jáne de jaqınlaspaqta. Joqarı bilimlendiriw mákemeleri arasındaǵı birge islesiw, studentler hám ilimpazlardıń almasıwı bolsa zıyalı keleshek áwladlar ushın bekkem tiykar jaratpaqta.
Juwmaqlap aytqanda, Ózbekstan hám Saudiya Arabstanı arasındaǵı qatnasıqlar tek ǵana eki mámlekettiń mápine emes, al pútkil islam dúnyasında tınıshlıq, turaqlılıq hám aǵartıwshılıqtı ornatıwǵa xızmet etpekte. Ásirler dawamında qáliplesken ruwxıy baylanıslar búgingi strategiyalıq sheriklikti jáne de bekkemlep, jańa mazmun hám sapa menen bayıtpaqta.

Fardona Yaxshiboeva, ÓzA