Tınıshlıq keńesi degen ne?

29

Bizge belgili, usı kúnlerde Qurama Shtatlardıń Vashington qalasında Tınıshlıq keńesiniń dáslepki májilisiniń ótkeriliwi rejelestirilgen bolıp, onda mámleketimiz basshısınıń da qatnasıwı kútilmekte.
Atap ótiliwinshe, bul jıyın AQSh Tınıshlıq institutında bolıp ótedi hám Gaza sektorın tiklew, oǵan gumanitarlıq járdem kórsetiw, bul regionda tınıshlıq hám turaqlılıqtı támiyinlew máselelerine baǵıshlanadı.
Tınıshlıq keńesiniń maqseti
Tınıshlıq keńesi AQSh prezidenti Donald Tramptıń baslaması menen 2025-jıldıń sentyabr ayında islep shıǵılǵan Gazadaǵı kelispewshiliklerdi toqtatıw hám onıń keyingi tikleniwi boyınsha keń kólemli rejesine tiykarlanǵan. Ótken jılı 17-noyabr kúni BMSh Qáwipsizlik Keńesi bul rejeni qollap-quwatladı hám tiyisli rezolyuciya qabıl etildi. Tınıshlıq keńesiniń Rejesi 2026-jıl 22-yanvar kúni Davostaǵı Jáhán ekonomikalıq forumı sheńberinde strukturaǵa aǵza mámleketlerdiń basshıları tárepinen rásmiy túrde qol qoyıldı.
Jańa shólkemniń yuridikalıq statusı klassikalıq xalıqaralıq shólkemler sıyaqlı basqarıwshı huqıqıy korpusqa iye bolıwı belgilengen. Bul keńestiń maqseti qurallı soqlıǵısıwlardan jábirlengen regionlarda tınıshlıqtı támiyinlew, turaqlı tınıshlıqtı ornatıw hám basqarıwdı nátiyjeli tiklew ushın zárúr sharayatlar jaratıw bolıp esaplanadı.
Strukturaǵa qaysı mámleketler aǵza?
Atap ótilgenindey, Keńestiń Rejesine oǵan aǵza 19 mámleket basshıları qol qoydı. Olardıń arasında AQSh, Ázerbayjan, Armeniya, Baxreyn, Bolgariya, Vengriya, Indoneziya, Iordaniya, Qazaqstan, Qatar, Saudiya Arabstanı, Túrkiya, Mavritaniya hám basqa da mámleketler bar. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoev ta bul ilajda tikkeley qatnastı hám Ózbekstandı shólkemniń tiykarın salıwshılardan biri sıpatında tanıstırdı.
Sonıń menen birge, belgili mámleketler, sonıń ishinde, Franciya, Germaniya, Shveciya, Norvegiya sıyaqlı úlkeler óziniń diplomatiyalıq statusı hám xalıqaralıq huqıqıy institutlar menen qatnasıqların esapqa alıp, házirgi basqıshta Tınıshlıq keńesine rásmiy qosılmaǵan.
Itibarlı tárepi, kúni keshe Italiya bas ministriniń orınbasarı, sırtqı isler ministri Antoniu Tayani óz mámleketiniń keńeste baqlawshı sıpatında qatnasıwın Jaqın Shıǵıstı turaqlılastırıwǵa qaratılǵan isenimli qádem sıpatında bahaladı. Ministr Italiya Gazanı qayta tiklew procesinen shette qalmawı kerek ekenin atap ótip, bul ámeliyat húkimettiń regionda tınıshlıqtı bekkemlewge qaratılǵan siyasatınıń dawamı ekenin aytqan.
Ózbekstan qatnasıwınıń áhmiyeti
Ózbekstannıń bul baslamada qatnasıwı mámleket sırtqı siyasatınıń xalıqaralıq tikleniw, turaqlılıq hám globallıq birge islesiw baǵdarındaǵı belsene qatnasıwın tastıyıqlaydı. Mámleketimiz basshısınıń Davosta Rejege qol qoyıwı úlkemizdiń regionlararalıq tınıshlıq hám turaqlılıq processlerine qosıp atırǵan tásirin kórsetti. Ózbekstannıń qatnasıwınıń áhmiyetli tárepi, diplomatiyalıq sóylesiwdi keńeytiw, xalıqaralıq mexanizmler arqalı regionallıq siyasattı muwapıqlastırıw hám óziniń diplomatiyalıq potencialın jáhán arenasında ele de kórsetiw bolıp esaplanadı.
Isbilermenlik baǵdarlaması sheńberinde Prezidentimizdiń Amerikanıń jetekshi kompaniyaları hám finans institutlarınıń basshıları qatnasıwındaǵı strategiyalıq joybarlardı tanıstırıw hám ekonomikalıq tarawǵa baylanıslı eki tárepleme hújjetlerge qol qoyıw máresiminde qatnasıwı da názerde tutılǵan.
Keyingi basqıshlarda shólkemniń ámeliy jumısı kelispewshiliklerden jábir kórgen regionlarda tınıshlıqtı támiyinlew, rekonstrukciya joybarların muwapıqlastırıw, basqarıw sistemasın jaratıw hám xalıqaralıq birge islesiwdi bekkemlew sıyaqlı baǵdarlarda kórinetuǵını kútilmekte.
Ekspertlerdiń pikirinshe, Ózbekstannıń bul baslamada belsene qatnasıwı regionda tınıshlıq, turaqlılıq hám kóp tárepleme birge islesiwdi rawajlandırıwǵa qaratılǵan sırtqı siyasat baǵdarınıń dawamlı bólegi sıpatında bahalanbaqta.

Dilshod HAKIMOV,
ÓzAnıń xabarshısı