Búgingi globallasıw sharayatında mámleketler arasındaǵı sawda-ekonomikalıq baylanıslar tek ǵana geografiyalıq jaqınlıq penen belgilenbeydi. Oǵan Ózbekstan hám Pakistan qatnasıqları ayqın mısal. Bul eki mámleket shegaralas bolmasa da, sońǵı jılları ekonomikalıq birge islesiw izbe-iz rawajlanıp, óz-ara máplerge tiykarlanǵan turaqlı sheriklik qáliplespekte.
Sońǵı maǵlıwmatlar da usı processtiń ámeliy nátiyjelerin tastıyıqlaydı. Atap aytqanda, 2024-jılı eki tárepleme sawda aylanısı 400 million dollardan artıp, qospa kárxanalardıń sanı 130 ǵa jetti. 2025-jılı bolsa ulıwma tovar almasıw bahası derlik 450 million dollarǵa jetkeni ekonomikalıq baylanıslar barǵan sayın bekkemlenip atırǵanınan derek beredi. Eń áhmiyetlisi, rásmiy Tashkent hám Islamabad jaqın keleshekte bul kórsetkishti 2 milliard dollardan arttırıwdı strategiyalıq wazıypa sıpatında belgilegen.
Usı maqsetke erisiw ushın tárepler sawda procesin ápiwayılastırıwǵa qaratılǵan izbe-iz ilajlardı ámelge asırıwdı rejelestirmekte. Sonıń ishinde, jeńilletilgen bajıxana tártibi qollanılatuǵın ónimlerdiń dizimin keńeytiw, bajıxana hám sanitariyalıq tekseriw tártibin ápiwayılastırıw hám óz-ara úylestiriw tiykarǵı wazıypaǵa aylanǵan. Bul ámeliyat ásirese awıl xojalıǵı, toqımashılıq hám jeńil sanaat tovarlarınıń eksport-importında waqıt hám qárejetti sezilerli dárejede qısqartadı.
Ózbekstan Pakistannıń Oraylıq Aziyadaǵı eń iri sawda-ekonomikalıq sherigi. Sheriklik farmacevtika, awıl xojalıǵı, taw-kán sanaatı, elektrotexnika, toqımashılıq hám bılǵarı ayaq kiyim tarmaqların qamtıp alǵan halda basqıshpa-basqısh keńeytilmekte. Yaǵnıy, baylanıslar bir tárepleme emes, al diversifikaciyalanǵan, uzaq múddetli rawajlanıwǵa baǵdarlanǵan.
Atap aytqanda, farmacevtika eń perspektivalı baǵdarlardan biri sıpatında ajıralıp turadı. Ózbekstanda dári-dármaq ónimleriniń jıllıq import kólemi 3 milliard dollardan artadı. Demek, bul tarawda jergilikli óndiristi rawajlandırıw zárúrligi oǵada áhmiyetli. Usı kózqarastan Pakistan kompaniyalarınıń mámleketimizde qánigelestirilgen farmacevtika klasterleri sheńberinde óndiris quwatlılıǵın shólkemlestiriwge qızıǵıwshılıǵı strategiyalıq áhmiyetke iye. Bul tek ǵana importqa baylanıslılıqtı azaytadı, al texnologiyalar transferi hám jańa jumıs orınlarınıń jaratılıwına da xızmet etedi.
Transport-logistika infrastrukturasın rawajlandırıw, bajıxana hám texnikalıq tártip-qaǵıydanı úylestiriw jáne investiciya ushın qolaylı ortalıqtı bunnan bılay da jetilistiriw de jaqın keleshektegi tiykarǵı wazıypalar bolıp esaplanadı. Máselen, regionallıq baylanıslılıqtı kúsheytetuǵın iri infrastrukturalıq joybarlardıń ámelge asırılıwı tek ǵana eki tárepleme sawda kólemin arttırıp qoymastan, al Oraylıq hám Qubla Aziya arasındaǵı ekonomikalıq kópirlerdi de bekkemleydi.
Juwmaqlap aytqanda, Ózbekstan hám Pakistan arasındaǵı sawda-ekonomikalıq qatnasıqlar búgingi kúnde sapa jaǵınan jańa basqıshqa kóterilmekte. Eki mámleket arasında qáliplesip atırǵan óz-ara isenim, siyasiy erk-ıqrar hám ámeliy birge islesiw mexanizmleri ekonomikalıq baylanıslardı keńeytiw ushın bekkem tiykar jaratpaqta. Sawda kóleminiń izbe-iz ósiwi, qospa kárxanalar sanınıń artıwı hám tiykarǵı tarmaqlarda birge islesiwdiń jedellesiwi sheriklik turaqlı hám uzaq múddetli xarakterge iye ekenin kórsetedi.
Ulıwma, Ózbekstan – Pakistan sawda-ekonomikalıq birge islesiwi tek ǵana eki mámleket mápleri menen sheklenip qalmastan, keń kólemli regionallıq birge islesiw hám turaqlı rawajlanıw girewine de aylanbaqta. Bar potencialdan tolıq hám nátiyjeli paydalanıw, óz-ara paydalı joybarlardı izbe-iz ámelge asırıw arqalı tárepler keleshekte belgilengen joqarı maqsetlerge erisiwi sózsiz.

Musulmon Ziyo, ÓzA

Maqala Tashkent mámleketlik shıǵıstanıw universiteti janındaǵı “Shıǵıstanıwshı analitikler” intellektuallıq klubınıń aǵzası Odamboy Ywldoshevtiń járdeminde tayarlandı.