2026-jıl 21-yanvarda “Jasalma intellektti qollanıw arqalı júzege keletuǵın qatnasıqlardı tártipke salıw múnásibeti menen Ózbekstan Respublikasınıń ayırım nızam hújjetlerine qosımshalar hám ózgerisler kirgiziw haqqında”ǵı nızam kúshke kirdi.
Senattıń Jaslar, hayal-qızlar, mádeniyat hám sport máseleleri komitetiniń baslıǵı Orzigul Qazixonova nızamnıń áhmiyetli tárepleri haqqında aytıp berdi:
– Jasalma intellekt ekonomika, bilimlendiriw, medicina, sanaat, transport, ekologiya hám mámleketlik basqarıwdan baslap, málimleme maydanına da jedel kirip barıp atırǵanı hesh kimge sır emes.
Ózbekstan da bul baǵdarda xalıqaralıq tendenciyalarǵa sáykes túrde óz siyasatın alıp barmaqta. Sonıń ishinde, “Sanlı Ózbekstan – 2030” strategiyasına muwapıq jasalma intellekt texnologiyaların keńnen engiziw hám olardı tarawlar kesiminde qollanıw imkaniyatın arttırıw jáne maman kadrlar tayarlaw máselesi tiykarǵı baǵdarlardan biri sıpatında belgilendi.
Jasalma intellekt texnologiyaların 2030-jılǵa shekem rawajlandırıw strategiyası tastıyıqlandı. Tarawda ilimiy baǵdarǵa da ayrıqsha itibar qaratılıp, Sanlı texnologiyalar hám jasalma intellektti rawajlandırıw ilimiy-izertlew institutı shólkemlestirildi.
Keyingi jıllarda jasalma intellekt texnologiyalarınıń jedel rawajlanıp hám ǵalaba en jayıp atırǵanı, bul tarawdaǵı qatnasıqlardı huqıqıy tártipke salıw zárúrligin payda etti.
Usı zárúrlikten kelip shıǵıp bul nızam islep shıǵıldı. Nızam menen “Málimlemelestiriw haqqında”ǵı nızamǵa jasalma intellekt texnologiyalarınan paydalanıwdıń ulıwmalıq tiykarların belgilew hám bul tarawdaǵı mámleketlik uyımnıń wákilliklerin anıqlastırıwdı názerde tutatuǵın ózgerisler kirgizildi.
Atap aytqanda, “Málimlemelestiriw haqqında”ǵı nızamda “jasalma intellekt” túsinigine anıqlama berildi. Jasalma intellektti engiziw hám rawajlandırıw ushın zárúr sharayatlardı jaratıw, sonday-aq, huqıqıy, texnologiyalıq hám ekonomikalıq tiykarlardı belgilew – málimlemelestiriw tarawındaǵı mámleketlik siyasattıń tiykarǵı baǵdarlarınan biri sıpatında belgilendi.
Málimlemelestiriw tarawındaǵı arnawlı wákillikli uyımnıń jasalma intellekt tarawındaǵı úsh tiykarǵı wazıypası belgilendi.
Bular, birinshiden, jasalma intellekt baǵdarına investiciyalardı tartıw ushın sharayatlar jaratıw, ekinshiden, mámleketlik uyımlardıń maǵlıwmatların jasalma intellekt tiykarında qayta islew ushın texnikalıq infrastrukturanı qáliplestiriw, úshinshiden, jasalma intellekt baǵdarında kadrlar tayarlaw, olardıń mamanlıǵın arttırıw hám olardı qayta tayarlawdı shólkemlestiriw, sonday-aq, nızam menen málimleme resursların jaratıwda hám málimleme sistemalarınıń jumısında jasalma intellektten paydalanıw tártibiniń ulıwma qaǵıydaları bolıp esaplanadı.
Nızamǵa bola, jasalma intellektten paydalanıp jaratılǵan málimleme resursları hám bul tarawdaǵı málimleme sistemaları insanǵa, onıń ómiri, densawlıǵı, erkinligi, abırayı hám qádir-qımbatına zıyan jetkermewi jáne onıń basqa da ajıralmas huqıqların buzbawı shárt ekenligin ayrıqsha atap ótiw kerek.
Jasalma intellekt texnologiyaları járdeminde nızamǵa qayshı túrde shaxsqa baylanıslı maǵlıwmatlardı qayta islew hám olardı ǴXQ yamasa Internet jáhán málimleme tarmaǵında tarqatıwǵa jol qoymaw minnetlemesi belgilendi.
Nızam jasalma intellekt texnologiyaların bunnan bılay da rawajlandırıw, olardan paydalanıwdıń ulıwma tiykarların belgilew jáne bul tarawda júzege keletuǵın qatnasıqlarda puqaralardıń huqıqları menen erkinliklerin qorǵawǵa xızmet etedi.

Norgul Abduraimova, ÓzA