Xatayda “Ózbekstan máhállesi” ashıladı

Prezident saparı
“Ózbekstan – Túrkiya” parlamentleraralıq doslıq toparınıń baslıǵı eki mámleket qatnasıqlarınıń dinamikasına itibar qarattı.
Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoev Túrkiya Respublikası Prezidenti Rejep Tayyip Erdoǵannıń mirát etiwine bola 29-yanvar kúni rásmiy sapar menen usı mámlekette boladı.
Túrkiyanıń belgili basılımı – “Sabah” gazetasında “Ózbekstan – Túrkiya” parlamentleraralıq doslıq toparınıń baslıǵı Osman MESTENniń pikirleri keltirilgen arnawlı maqala basıp shıǵarıldı. Materialda mámleket basshıları qatnasatuǵın Strategiyalıq birge islesiw keńesiniń tórtinshi májilisi óz-ara qatnasıqlardı rawajlandırıwǵa xızmet etetuǵını atap ótilgen. Ekonomika, investiciya hám bilimlendiriw tarawlarında jańa qádemler qoyılıwına ayrıqsha itibar qaratılǵan.
– Ózbekstan Prezidenti Shavkat Mirziyoev elimizge kelmekte. Prezident saparı tek ǵana Túrkiya hám Ózbekstan arasındaǵı eki tárepleme qatnasıq emes, al tariyxıy baylanıslar menen tıǵız baylanısqan eki dos hám tuwısqan mámlekettiń regionallıq hám globallıq birge islesiwin de bekkemleydi. Ózbekstan ata-babalarımız jurtı, bul áyyemgi jerde tuwısqanlarımız benen baylanıslarımız bárqulla rawajlanǵan, – dedi Osman Mesten.
Anadoluga nur taratqan áwliyeler
Ata-babalarımız X ásirde Máwerennahrdı taslap, Anadoluǵa kelip ornalasqan bolsa da, bul áyyemgi jerdegi doslarımız benen qatnasıqlarımız hesh qashan úzilmegen. Sebebi, Máwerennahr ilimpazları júzlegen jıllar dawamında Anadoluǵa, qalaberdi, pútkil dúnyaǵa aǵartıwshılıq taratqan. Konyaǵa mánis bergen Mavlono Jalaladdin Rumiy, Bursanı nurlandırǵan Ámir Sultan Buxariy, Anqaranı nurlandırǵan Shayx Ali Samarqandiy hám Stambul medreselerinde ilim nurın taratqan Áli Qushchi bul úlkeden Túrkiyaǵa kelgen 2500 den aslam ilimpaz hám áwliyelerdiń tek ǵana ayırımları.
Biz, túrkler bul tereń hám bay tariyxtı óz tariyxımız dep bilemiz. Biz Ózbekstannıń ullı ilimpazların pútkil túrkiy dúnyanıń ulıwma qádiriyatı dep qádirleymiz.
Dos basına is túskende bilinedi
Ózbek tuwısqanlarımızda “dos basına is túskende bilinedi” degen sóz bar. Bul biziń “Dos kara gunde belli olur” degen naqılımız benen birdey. Tariyx gúwası, bul hikmetler hesh qashan ápiwayı sóz bolıp qalmaǵan, ózbek tuwısqanlarımız eń qıyın waqıtlarda biz benen birge bolǵan, hesh qashan járdemin ayamaǵan. “Ásir apatshılıǵı” dep táriyiplengen 2023-jıl 6-fevraldaǵı jer silkiniwden soń eń kóp zıyan kórgen aymaqlardan biri – Xatayda mırza Shavkat Mirziyoevtiń kórsetpesi menen qurılǵan “Ózbekstan máhállesi” ashılǵanına bárshemiz gúwa bolamız.
Jáne bir tárepi. Ózbek tilindegi “Birlesken ozar, birlespegen tozar” maqalı da Anadoluda ushırasatuǵınına gúman jok. Bul dana hikmet tabısqa erisiw ushın awızbirshilikli bolıwdı ańlatadı. Shavkat Mirziyoevtiń dáwirinde Ózbekstan – Túrkiya qatnasıqları bekkemlendi.
Búgingi kúnde eki tárep te barlıq imkaniyatlardan paydalanǵan halda bir-birin keńnen qollap-quwatlamaqta. Bul qatnasıqlar Strategiyalıq birge islesiw keńesiniń tórtinshi májilisi menen jáne de rawajlanadı, dep isenemiz.
Tuwısqan mámleket Ózbekstan menen sawda kólemi 3,1 milliard dollarǵa jetti, 5 milliard dollarlıq sawda kólemi maqsetine erisiw ushın háreketler dawam etpekte. 2025-jılı Túrkiyanıń Ózbekstandaǵı investorlar diziminde 2,6 milliard dollar menen úshinshi orındı iyelegeni oǵada quwanıshlı.
Ózbekstanda 2100 ge shamalas túrk kompaniyaları mámleket ekonomikasın, rawajlanıwın hám bántligin qollap-quwatlamaqta. Rejep Tayyip Erdoǵan hám Shavkat Mirziyoev sıyaqlı basshılardıń erk-ıqrarı hám kúshli jámiyeshiliktiń qollap-quwatlawı menen burın tek qıyalımızda bolǵan kóplegen arzıw-niyetler ámelge asatuǵınına gúmanım joq. Bunıń bári biziń ulıwma qádiriyatlarımız hám doslıq baylanıslarımızdıń arqasında.
Jańa ideya – “Jańa Ózbekstan”
Ózbekstanda bolǵan waqıttaǵı baqlawlarıma tiykarlanıp, bir nárseni anıq ayta alaman: búgingi Ózbekstan 10 jıl aldınǵıdan pútkilley ózgeshe. “Jańa Ózbekstan” ideyasınıń tásirin hár jerde kóriwińiz múmkin. Ullı hám tereń tariyxıy tırnaqlar ústinde rawajlanıp atırǵan mámleketke gúwa bolmaqtamız.
Prezident Shavkat Mirziyoevtiń 2025-jıl 26-dekabrde Parlament hám Ózbekstan xalqına Múrájatı Jańa Ózbekstan procesiniń qanshelli turaqlı hám jedel rawajlanıp atırǵanın kórsetiw menen birge, 2026-jıl mámleket ushın burılıs dáwiri bolatuǵının da kórsetpekte. “Ózbekstan – 2030” strategiyasında kórsetilgenindey, 2030-jılǵa barıp 160 milliard dollarlıq jalpı ishki ónimge erisiw maqsetine 2026-jıldıń ózinde erisiw kútilmekte, jańa maqset etip bolsa 240 milliard dollarlıq shekler belgilenbekte. Bulardıń barlıǵı sońǵı jıllardaǵı tereń ekonomikalıq reformalar hám investiciyalar sebepli múmkin bolmaqta.
Jańa Ózbekstan jaslardıń qatnasıwında qurılmaqta
Shavkat Mirziyoev Jańa Ózbekstandı qurıwda jaslarǵa súenbekte. Sanlar menen aytqanda, aldın tek ǵana 27 procent bolǵan balalar baqshaları hám mektepke shekemgi bilimlendiriw mákemelerindegi qamtıp alıw búgingi kúnde 78 procentten astı. 2017-jılı 8 procent bolǵan joqarı bilimlendiriwge qamtıp alıw bolsa 50 procentke shamalaspaqta. 2026-jılı Jańa Ózbekstan bilimlendiriw baǵdarında da jańa basqıshqa ótedi. Biz oǵan mámleket basshısınıń Túrkiyaǵa saparı dawamında gúwası bolamız. Sırt elde birinshi ózbek mektebiniń qurılısı baslanadı.
Úshinshi Renessans belgileri
X hám XII ásirlerde Birinshi Renessans, XV ásirde bolsa Ekinshi Renessanstı óz ishine alǵan házirgi Ózbekstanda Úshinshi Renessanstıń belgileri júzege shıqpaqta. Bul kózqaras hár bir tarawda tereń hám jedel túrde innovaciyalardı ámelge asırıw, texnologiyalar menen teńdey qádem taslaw, puqaralardıń abadanlıǵın arttırıw ushın ekonomikanı rawajlandırıwǵa hám tariyxta bolǵanınday bilim hám pikirlewge tiykarlanǵan civilizaciyanı qurıwǵa qaratılǵan.
Ózbekstan Islam civilizaciyası orayı ashıladı
2026-jılı Ózbekstanda kútilip atırǵan jáne bir oǵada áhmiyetli waqıya – Shavkat Mirziyoevtiń baslaması menen baslanǵan joybar – Ózbekstan Islam civilizaciyası orayınıń ashılıwı kútilmekte. Bul sawlatlı orın dúnyada teńi-tayı joq, desek asıra aytqan bolmaymız. Bul imaratta mámlekettiń mıń jıllıq tariyxı, yaǵnıy tariyxımız zamanagóy texnologiyalar járdeminde sáwlelendiriledi.
Dúnyadaǵı eń eski Quranı kárim nusqası – Usman Mushafi oray gúmbezi astındaǵı mákanda jaylasadı. Ótken jılı mırza Shavkat Mirziyoev bılay degen edi: “Ózbekstan ullı tariyxqa iye. Ullı ata-babalarımız tárepinen jaratılǵan ilimiy hám mádeniy miyras adamzat tariyxında óshpes iz qaldırǵan. Bul oray menen tanısqan hár bir sırt elli miyman usınday ullı tariyx hám mádeniyatqa iye bolǵan ózbek xalqına tájim menen shıǵıp ketetuǵınına isenemen”.
ÓzAnıń xabarshısı Behruz XUDOYBERDIEV tayarladı.