Ózbekstan-Qıtay: Radiaciya hám yadro qáwipsizligin tártipke salıw tarawında birge islesiw jolǵa qoyıladı

14

Usı kúnlerde Ózbekstan Respublikası Ministrler Kabineti janındaǵı Sanaat, radiaciya hám yadrolıq qáwipsizlik komitetiniń baslıǵı Abduvaqqos Rafiqov basshılıǵındaǵı delegaciya Qıtayda bolıp tur.
Bul sapar etiw dawamında bir qatar ilajlar bolıp ótti. Atap aytqanda, Sanaat, radiaciya hám yadrolıq qáwipsizlik komitetiniń baslıǵı Abduvaqqos Rafiqov hám Qıtay Xalıq Respublikası Atom energetikasın tártipke salıw uyımı (NNSA) baslıǵı mırza Dun Baotong arasında ótkerilgen ushırasıw olardan biri.
Onda eki tárep arasındaǵı birge islesiw perspektivaları kórip shıǵıldı. Atap ótilgenindey, radiaciya hám yadro qáwipsizligi tarawı mámleket sanaatı ushın áhmiyetli baǵdar bolıp, bul processte xalıqaralıq tájiriybe hám kónlikpeler úlken áhmiyetke iye.
Sóylesiwler waqtında tárepler radiaciya hám yadro qáwipsizligin tártipke salıw tarawında birge islesiw haqqında uyımlararalıq óz-ara túsinisiw memorandumına qol qoydı.
Bul memorandum Prezidentimizdiń tiyisli pármanı menen tastıyıqlanǵan Sanaat, radiaciya hám yadro qáwipsizligi tarawlarında mámleketlik qadaǵalawdı jetilistiriw boyınsha “Jol kartası”nıń orınlanıwın támiyinlewge qaratılǵan. Hújjet eki mámlekettiń wákillikli uyımları arasında atom energetikası tarawında tártipke salıw infrastrukturasın rawajlandırıw, milliy atom energetikası baǵdarlamaların nátiyjeli shólkemlestiriw, normativlik-huqıqıy hújjetlerdi islep shıǵıw, kadrlar potencialın arttırıw hám radiaciya hám yadro qáwipsizligin támiyinlewge qaratılǵan basqa da tiykarǵı baǵdarlarda birge islesiwdi keńeytiwge xızmet etedi.
Komitet málimleme xızmetiniń xabarına bola, házirgi kúnde Qıtay Xalıq Respublikasında ulıwma quwatlılıǵı 62,2 GVt bolǵan 59 atom elektr stanciyası energoblokları ekspluataciyalanbaqta. Sonday-aq, 28 jańa energoblok qurılısı ámelge asırılmaqta. Atom elektr stanciyalarında jılına 451 mıń GVt/saat elektr energiyası islep shıǵarıladı.
Qıtay Xalıq Respublikası ekspluataciya etilip atırgan atom energoblokları sanı boyinsha dúnyada ekinshi orındı (AQShtan keyin), atom elektr stanciyalarının ulıwma quwatlılıǵı boyinsha bolsa úshinshi orındı (AQSh hám Franciyadan keyin) iyelep kelmekte. Qurılıp atırǵan jańa atom energoblokları sanı boyınsha bolsa Qıtay dúnyada birinshi orındı ieleydi.
Bul qol qoyılǵan memorandum atom elektr stanciyaların qurıw hám ekspluataciyalawda radiaciya hám yadro qáwipsizligin támiyinlew boyınsha qadaǵalaw ámeliyatın úyreniw, qánigelerdiń mamanlıǵın arttırıw hám atom energiyasınan paydalanıw tarawında aldınǵı xalıqaralıq tájiriybeni elimizde engiziwde áhmiyetli qádem ekenin atap ótiw kerek.

N.Ziyodullaeva, ÓzA