Qaraqalpaqstan Respublikası Awıl xojalıǵı ministrligi Ósimlikler karantini hám qorǵaw agentligi menen birgelikte tuqımgershilik sistemasın bunnan bılay da jetilistiriw, joqarı sapalı tuqımlıq shigit tayarlaw processlerin, tarawda alıp barılıp atırǵan reformalardı keń jámiyetshilikke jetkeriw maqsetinde Xojeli rayonında jaylasqan “Fayz agro klaster” JShJǵa qaraslı paxta tazalaw zavodına press-tur shólkemlestirdi.
Ilajda ǵalaba xabar qurallarınıń wákilleri, taraw qánigeleri hám tiyisli shólkemlerdiń juwapkerleri qatnasıp, olar tuqımlıq shigitlerdi qayta islewdiń zamanagóy texnologiyalıq processleri menen jaqınnan tanıstı.
Ilaj dawamında qatnasıwshılarǵa tuqımlıq shigitti dáslepki qabıllaw, mexanikalıq hám biologiyalıq pataslıqlardan tazalaw, saylap alıw, túksizlendiriw hám egiwge tayar jaǵdayǵa keltiriwdiń barlıq basqıshları tolıq túsindirildi.
Sonday-aq, press-turda tuqımlıq shigittiń sapasın támiyinlewde úlken áhmiyetke iye bolǵan fitosanitariyalıq qadaǵalaw máselelerine ayrıqsha itibar qaratıldı. Ósimlikler karantini hám onı qorǵaw agentliginiń qánigeleri tárepinen tuqımlıq ónimlerdi zıyankesler, kesellikler hám jabayı shóp tuqımlarısız tayarlaw, laboratoriyalıq tekseriwlerdi ótkeriw, ámeldegi milliy hám xalıqaralıq fitosanitariya talaplarına ámel etiw boyınsha tolıq maǵlıwmatlar berildi.
Bunnan tısqarı, tayar tuqımlıq shigitti saqlaw, tasıw hám onnan nátiyjeli paydalanıw tártipleri, tuqımgershilikte sapa kórsetkishlerin arttırıw arqalı fermer xojalıqlarınıń jumısın qollap-quwatlaw máseleleri de dodalandı.
Atap ótilgenindey, zamanagóy texnologiyalar tiykarında qayta islengen, sapalı hám sertifikatlanǵan tuqımlıq shigit awıl xojalıǵı óndirisinde joqarı ekonomikalıq nátiyjelilikti támiyinleydi. Bunday ilajlar keleshekte joqarı ónimdarlıqqa erisiw, keselliklerdiń aldın alıw hám egislik maydanlarınıń fitosanitariyalıq jaǵdayın turaqlı saqlawda úlken áhmiyetke iye.
Respublikamızda 2026-jıldıń zúrááti ushın 6243 tonna tuqımlıq paxta jıynalǵan. Sonnan alınatuǵın tuqımlıq shigittiń muǵdarı 3309 tonnanı quraydı. Házirgi waqıtta tazalaw, túksizlendiriw hám dárilew jumısları alıp barılmaqta.
Búgingi kúnde barlıq paxta-toqımashılıq klaster kárxanaları hám basqa da subektler tárepinen jergilikli ǵawasha sortınan jıynalǵan tuqımlar tek ǵana zamanagóy tańlap alıw, dárilew hám qadaqlaw úskeneleri (lazerli fotoseparator) menen úskenelengen tuqım tayarlaw kárxanalarında qayta islenbekte.
2026-jılıń zúráátinen tuqımlıq paxta jetistiriw maqsetinde respublikamızdıń fermer xojalıqları arasında “E-urug” sistemasında tender tańlawı ótkerilip, 9600 gektar maydanǵa tuqımlıq paxta egiw názerde tutılmaqta.
Press-tur dawamında qatnasıwshılar ózlerin qızıqtırǵan sorawlarǵa juwap aldı.

Á.Jiyemuratov,
Qaraqalpaqstan xabar agentligi