Geografiyalıq jaylasıwı, ekonomikalıq hám mádeniy potencialın esapqa alǵan halda, Ózbekstan hám Pakistan búgin Oraylıq hám Qubla Aziya arasındaǵı áhmiyetli baylanıstırıwshı buwın sıpatında kórinbekte. Regionallıq qáwipsizlik hám logistika arxitekturası ózgerip atırǵan bir sharayatta, bul birge islesiw tek ǵana eki mámleket emes, al pútkil regionnıń turaqlı rawajlanıwına xızmet etpekte.
Paytaxtımızdaǵı Oraylıq Aziya xalıqaralıq institutında “Ózbekstan – Pakistan: regionlar arasında kópirler qurıw arqalı birge islesiwdiń jańa imkaniyatların jaratıw” atamasında áhmiyetli dógerek sáwbeti bolıp ótti. Bul ilaj Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoevtiń Pakistan Islam Respublikasına bolajaq mámleketlik saparı aldınan shólkemlestirilip, eki mámleket arasındaǵı strategiyalıq sheriklikti mazmun jaǵınan bayıtıwǵa qaratılǵan ekspertlik sóylesiwi ushın áhmiyetli maydan wazıypasın atqardı.
Pakistannıń mámleketimizdegi elshixanası menen birgelikte shólkemlestirilgen bul ilajda tiyisli ministrlikler, isbilermen toparlar, analitikalıq oraylar hám ilimiy jámiyetshilik wákilleri qatnastı.
Keyingi jılları eki dos úlke qatnasıqları pútkilley jańa basqıshqa kóterilgenin atap ótiw kerek. Atap aytqanda, 2021-jılı strategiyalıq sherikliktiń rásmiylestiriliwi eki tárepleme baylanıslardıń sapa jaǵınan jańa dárejege shıqqanınan derek beredi. Búgin bul birge islesiw jedel siyasiy sóylesiw, sawda-ekonomikalıq baylanıslardıń keńeyiwi, investiciyalar aǵımınıń artıwı hám mádeniy-gumanitarlıq almasıwdıń jedellesiwi menen ajıralıp turıptı.
Ásirese, 2025-jıl fevral ayında Pakistan Bas ministri Shahboz Shariftiń elimizge rásmiy saparı bul processke kúshli pát baǵıshladı. Sapar etiw sheńberinde sawda, transport, ilim hám bilimlendiriw, mádeniyat hám qáwipsizlik tarawlarında birge islesiwdi tereńlestiriwge qaratılǵan áhmiyetli kelisimlerge erisildi. Tárepler óz-ara sawda kólemin 2 milliard AQSh dollarına jetkeriw boyınsha anıq maqsetlerdi belgilep aldı.
Bul baǵdarda Preferencial sawda kelisimi sheńberinde tovarlar dizimin keńeytiw, bajıxana hám fitosanitariyalıq tártip-qaǵıydalardı ápiwayılastırıw, elektron sawda platformaların integraciyalaw hám bankler aralıq esap-sanaq mexanizmlerin jetilistiriw sıyaqlı ilajlar úlken áhmiyetke iye bolmaqta. Ótken jıldıń juwmaqlarına bola, óz-ara sawda kóleminiń 400 million AQSh dollarına jetkeni Pakistannıń Ózbekstan ushın áhmiyetli sırtqı sawda sherigine aylanıp atırǵanın kórsetedi.
Ekonomikalıq birge islesiwdi bekkemlew jolında Karachide “UzbekPak International Trading Centre” sawda úyi hám “UzbekPak Cultural Centre” mádeniyat orayınıń ashılıwı áhmiyetli institucionallıq qádem boldı. Bul maydanlar tek ǵana sanaat hám awıl xojalıǵı ónimlerin alǵa qoyıw emes, al xalıqlar arasındaǵı mádeniy jaqınlıqtı bekkemlewge de xızmet etpekte.
Transport hám logistika tarawındaǵı birge islesiw Ózbekstan – Pakistan baylanıslarınıń jáne bir tiykarǵı baǵdarı bolıp esaplanadı. “Ózbekstan – Awǵanstan – Pakistan” transawǵan temir jolı joybarı Oraylıq hám Qubla Aziyanı baylanıstıratuǵın strategiyalıq transport koridorı sıpatında úlken potencialǵa iye. Sonday-aq, Tashkent hám Karachi arasında aviajúk tasıwlardı rawajlandırıw, sonıń ishinde, awıl xojalıǵı ónimlerin jetkerip beriw boyınsha erisilgen kelisimler de ámeliy áhmiyetke iye bolmaqta.
Dógerek sáwbetinde mine usı áhmiyetli máseleler dodalanıp, strategiyalıq sherikliktiń jańa sapa basqıshına baylanıslı kózqaraslardı islep shıǵıw hám sawda, transport, bilimlendiriw, ilim, mádeniyat hám turizm tarawlarında anıq baslamalardı alǵa qoyıw ushın áhmiyetli imkaniyat jarattı. Ánjuman sheńberinde Ózbekstan hám Pakistannıń analitikalıq, ilimiy hám isbilermen toparları arasındaǵı baylanıslardı bekkemlewge ayrıqsha itibar qaratıldı.
Sonday-aq, dógerek sáwbeti sheńberinde joqarı dárejedegi sóylesiw kún tártibine kirgiziw ushın ámeliy usınıslar islep shıǵılıp, Pakistannıń Oraylıq Aziya mámleketleri menen birge islesiwin bunnan bılay da bekkemlewge qaratılǵan jańa baslamalar alǵa qoyıldı.

Ótkir ALIMOV, ÓzA
ÓzA xabarshısı