Eldiń abatlıǵı máhálleden baslanadı. Al máhálle bolsa bir neshe shańaraqlardıń jıyındısı. Solay eken, shańaraqlarda tınıshlıq, awızbirshilik, tártip, qut-bereket bolsa máhálle kórkeyip, abat bolıp bara beredi.
Prezidentimiz tárepinen máhállelerdi rawajlandırıw baǵdarındaǵı reformalardı jańa basqıshqa alıp shıǵıw boyınsha bir qansha wazıypalar belgilep berilip, bul baǵdarda elimiz boylap keń kólemli jumıslar alıp barılmaqta. Bıyılǵı jıldıń da «Máhállelerdi rawajlandırıw hám jámiyetti ilgeriletiw» jılı dep belgileniwi elimizde máhállelerdiń atqaratuǵın xızmetin jetilistiriw, aymaqlardı abat etiw, kópmilletli máhálle turmısın jáne de kórkeytiw, ata-babalarımızdan miyras bolıp kiyatırǵan úrp-ádet dátúrlerimizdi burmalamay sap halında dawam etiw, jaslardı watansúyiwshilik ruwxında tárbiyalaw hám olardı jat illetlerden jıraq etiw, toy-merekelerdi ısırapgershiliksiz ótkeriw sıyaqlı wazıypalardı juwapkershilik penen atqarıwdı juwapkerlerdiń aldına úlken wazıypa etip qoymaqta. Álbette, bul wazıypalardı óz waqtında orınlap, juwapkershilik penen alıp barıwda máhálle baslıqları menen máhálle jetiliginiń ornı ayrıqsha.
Biz paytaxtımızdaǵı «Almazar» mákan puqaralar jıyınında bolıp, máhálle baslıǵı Aynazar Begjanov penen máhállede alıp barılıp atırǵan jumıslar haqqında sáwbetleseken edik.
-Búgingi kúni respublikamızdıń qaysı aymaǵına, qaysı máhállesine barsań da húrmetli Prezidentimizdiń alıp barıp atırǵan ádil siyasatınıń, ásirese, Qaraqalpaqstanǵa bolǵan ayrıqsha dıqqat-itibarı menen ǵamqorlıǵınıń nátiyjesinde úlkemiz kún sayın jasarıp, jańarıp, xalqımızdıń abadan turmıs keshiriwine bekkem tiykar jaratılıp atırǵanınıń gúwası bolasań.
Ásirese, sońǵı toǵız jıl ishindegi jańalanıwlar menen rawajlanıwlar kimniń bolsa da háwesin keltirip, turmıstan razı bolıp jasawına alıp kelmekte.
Bunı ózim basshılıq etip atırǵan Nókis qalası «Almazar» mákan puqaralar jıyını mısalınan alıp qaraytuǵın bolsam, tek ǵana sońǵı tórt-bes jıl ishinde aymaqta jurt háwes eterlik úlken qurılıs hám abadanlastırıw jumısları ámelge asırılıp, kóp qabatlı turaq jaylar paydalanıwǵa tapsırılıp, sezilerli dárejede alǵa ilgerilewlerge baǵdar alınǵanı kózge taslandı.
Bunnan 10-15 jıl aldın aymaǵımızda tek bir yamasa sanawlı ǵana eki qabatlı turaq jaylar bolǵan bolsa, sońǵı eki-úsh jıl ishinde bes qabattan ibarat 72 xanalı eki turaq jay, eki qabatlı 28 kottedj jay hám úsh qabatlı bir toyxana boy tiklep, aymaǵımızdıń shırayına-shıray, kórkine-kórk qospaqta. Házir úsh qabatlı bir mádeniy turmıs obektiniń qurılıs jumısları qızǵın dawam ettirilip atır.
Aymaǵımızdan 2019-jılı ayına 150-180 tonna sút qayta islenip, onnan 15 túrli ónim alıw imkaniyatına iye «Panomilk» sút hám sút ónimlerin qayta islep shıǵarıw kárxanası iske túsip, úyinde jumıssız otırǵan 30 aymaq puqarası jumısqa qabıllandı hám bántligi támiyinlendi. «Quyashlı» kóshesi boyınan Qaraqalpaqstan Respublikası Densawlıqtı saqlaw ministrligine qaraslı «Gemodializ» medicina orayı salınıp, paydalanıwǵa tapsırıldı.
2024-jıldıń noyabr ayında mákan puqaralar jıyını turmısında kópten kútken quwanıshlı tariyxıy waqıya júz berdi. Yaǵnıy, bunnan aldın 33 jıl dawamında mektep hám basqa da bir qansha mákeme, shólkemlerdiń quwıs-qoltıǵında ijarada jasap kelgen mákan puqaralar jıyını endi barlıq qolaylılıqlarǵa iye, házirgi zaman úlgisindegi, keń hám jaqtılı jıllı bólmeli óz imaratına iye boldı. Bul jerde aymaq xalqınıń bos waqıtları kelip, gazeta-jurnal, kitaplar oqıp, shaxmat-shashka oynap, kewilli dem alıwı ushın arnawlı xana jaratlıǵan.
Búgingi kúnde aymaǵımızda segiz millet wákillerin óz ishine qamtıǵan 2500 den aslam xalıq 627 shańaraqta bir atanıń balasınday bolıp, bekkem awızbirshilik penen abadan turmısta jasap kelmekte. Olarǵa eki shańaraqlıq turmıs xızmetin kórsetiw úyi, jeti azıq-awqat hám aralas zatlar dúkanı, bir bufet, tórt shańaraqlıq nan jabıw cexı, úsh konditer ónimlerin islep shıǵarıw cexı, úsh jámiyetlik awqatlanıw ornı, úsh toyxana, eki tazalanǵan suw, bir jem satıw ornı, bir kardio klinika, jeti dárixana, bir massajxana, bir mashina juwıw hám mashinalardıń mayın almastırıw orınları turaqlı túrde sapalı xızmet kórsetip atır.
Bir ulıwma bilim beriw mektebi, bes mektepke shekemgi bilim-lendiriw mákemesi (bulardıń ekewi mámleketlik, úshewi jeke menshik baqshalar) aymaq xalqınıń ul-qızlarına tálim-tárbiya berip kelmekte.
Aymaǵımızdıń basqa aymaqlarǵa salıstırǵanda bir abzal tárepi sonda – bul jerde burın respublika basshısı bolıp islegen eki mámleketlik ǵayratker hám jámiyetlik isker, úsh Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesi Baslıǵınıń orınbasarları, úsh akademik, úsh qala hám rayonlardıń burınǵı hákimleri, toǵız respublika kólemindegi mákeme, shólkemlerdi basqarǵan insanlar, tórt ilim doktorı, eki ilim kandidatı hám hár qıylı tarawlarda juwapkerli lawazımlarda islegen onlaǵan isi órnekli insanlar usı muqaddes aymaqta jasap ótti.
Xalqımızda jasúlkendi húrmetlewdey jaqsı pazıyletler bar. jaqsı pazıyletler bar. Mákan puqaralar jıyını tárepinen aymaqta jasawshı 430 dan aslam nuranıylarımızdıń qádir-qımbatı, húrmet-izzeti óz ornına qoyılıp, olardıń teatrlarǵa barıp, janǵa jaǵımlı koncert baǵdarlamaları menen spektakller kórip, mazmunlı dem alıwları hám úlkemizdiń shıpalı orınlarına barıp, densawlıq jaǵdayların bekkemlep qaytıwı ushın kóplegen múmkinshilikler jaratılıp berilmekte.
Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń 2024-jıl, 25-noyabrdegi «Kámbaǵallıqtan-abadanlıqqa qaray baǵdarlamasın ámelge asırıwǵa belsendi nuranıylardı qatnastırıw ilajları haqqında» ǵı qararına muwapıq, 2025-jıldıń yanvar ayında sociallıq járdemge mútáj 15 kámbaǵal shańaraq belsendi nuranıylar Srajatdin Allambergenov, Idiris Qosnazarov, Tursınay Baylepesovalarǵa (hár birine bes shańaraqtan) altı ay múddetke biriktirilip berilip, birinshi yarım jıllıqta 9 shańaraq kámbaǵallıq reestrinen shıǵarılǵan bolsa, ekinshi yarım jıllıqta belsendi nuranıylar Idiris Qosnazarov, Genjemurat Tóremuratov, Tursınay Baylepesovalardıń hár birine bes kámbaǵal shańaraq bekitilip, jıl aqırında eki basqıshta biriktirilip berilgen barlıq shańaraqlardıń kámbaǵallıq reestrinen shıǵarılıwı támiyinlendi.
Belsendi nuranıy I.Qosnazarovtıń tikkeley baslaması hám shólkemlestiriwi menen mákan puqaralar jıyını baslıǵı, aymaqqa bekitilgen hákim járdemshisi E.Bekbawlievlerdiń qollap-quwatlawı hám ámeliy járdemler kórsetip barıwınıń, sonday-aq, úsh belsendi isbilermenniń biyminnet islegen qayır-saqawatlıq isleriniń arqasında kámbaǵallıq reestrinde turǵan bir shańaraqtıń eski úlgide salınǵan kishkene ǵana eki bólmeli jayı 2025-jıldıń noyabr ayında barlıq qolaylıqlarǵa iye, házirgi zaman úlgisindegi keń hám jaqtılı tórt bólmeli jayǵa aylandırılıp berildi. Nátiyjede sol shańaraq iyeleri ekinshi topar mayıbı I.Jumaniyazov hám G.Orazımbetovalar bul járdemnen quwanıshqa bólendi.
Ótken jıldıń 10-dekabr kúni aymaǵımız turmısında birinshi márte «Eń kóp kitap oqıǵan aymaq nuranıyı» tańlawı ótkerilip, jeńimpazlar mákan puqaralar jıyını baslıǵınıń «Húrmet jarlıq»ları menen sıylıqlandı. Bunı ótkeriwdegi maqset, aymaq nuranıyları arasında kitap oqıw mádeniyatın qáliplestirip, olardıń ruwxıy dúnyasın bayıtıp barıwdan ibarat. Sonıń menen birge 2025-jıldıń 20-noyabr ayında nuraniyler arasında shaxmat-shashka jarısı ótkerildi. Olardıń waqtın mazmunlı ótkeriw hám elimizdiń bay tariyxıy orınları menen tanıstırıp barıw maqsetinde 2022-jılı 21 nuraniy Xiywa hám Samarqand qalalarına, 2023-jılı 25 nuraniy Ellikqala hám Beruniy rayonlarındaǵı tariyxıy orınlarǵa ziyaratqa alıp barıldı.
Sonday-aq, «Bir nuraniy on jasqa juwapker» baǵdarlaması boyınsha aymaǵımızdaǵı belsendi nuraniylar jaslar tárbiyası menen jaqınnan shuǵıllanıp, olar menen ushırasıw keshelerin ótkerip, ózleriniń másláhátlerin, jol-jobaların berip kelmekte. Ásirese, olardıń turmıs, ómir jollarınan aljasqan jaslarǵ sonday-aq, huqıqbuzarlıq hám jınayı jollarǵa kirip ketiwiniń aldın alıw boyınsha berip atırǵan másláhátleri óz paydasın berip kelmekte. Bul baǵdarda «Úsh áwlad» ushırasıwların da nátiyjeli shólkemlestirip kelmektemiz.
Aymaǵımızdıń sociallıq járdemge mútáj qatlamın hár tárepleme qollap-quwatlap, olarǵa óz waqtında járdemler kórsetip barıw mákan puqaralar jıyınınıń dıqqat itibarında turǵan eń zárúrli hám áhmiyetli máselelerdiń birinen sanaladı. Bul baǵdarda aymaqqa bekitilgen hákim járdemshisi Esengeldi Bekbawliev, sociallıq xızmetker Jaqsımurat Saparov, jaslar jetekshisi Nawrız Kaliev hám aymaq bankiri Baxıt Sırǵabaevlar menen birgelikte maqsetke baǵdarlanǵan zárúrli ilajlardı ámelge asırdıq. Atap aytqanda, 2024-jılı sociallıq járdemge mútáj kem támiyinlengen 83 shańaraqqa, 2025-jılı 67 shańaraqqa járdem pul hám balalar napaqası bir jıl dawamında tolıq tólep kelindi. Saqawat hám kómek fondı esabınan 2024-jılı úsh járdemge mútáj shańaraqtıń hár birine 17 million sum, 2025-jılı bir shańaraqqa 17 million sum muǵdarında qarjı ajıratılıp, jaylarına iri ońlaw jumısları islep berildi.
2024-jılı mayıplıǵı bolǵan 7 puqaraǵa dári-dármaq alıp, densawlıq jaǵdayların jaqsılap alıwı ushın 12 million sum, 2025-jılı 5 puqaraǵa 9 million sum qarjılar plastik kartalarına salıp berildi.
2024-jılı kem támiyinlengen hám mayıplıǵı bolǵan 9 puqara, 2025-jılı 5 puqara sawallandırıw oraylarına jiberilip, densawlıq jaǵdayların bekkemlep qayttı. Ótken jılı mayıplıǵı bolǵan 5 puqara ózlerine qolay jumısqa ornalastırılıp, bántligi támiyinlendi. 2025-jılı ámengeri joq 5 jalǵız baslı anaǵa 11 million sumlıq kiyim-kenshekler alıp berildi. Ótken jılı mákan puqaralar jıyını tárepinen 2 kem támiyinlengen shańaraqtıń jayları shiferlanıp berilip, jawın ótpeytuǵın dárejege keltirildi.
Aymaǵımızda toy hám basqa da máresimlerdi dábdebesiz, ıqsham hám ısırapsız ótkeriw baǵdarında maqsetke muwapıq jumıslar alıp barılmaqta. Mákan puqaralar jıyınınıń tiyisli bayanlama sheshimi menen toǵız adam quramında arnawlı isshi topar dúzilip, olardıń atqaratuǵın xızmetleri belgilenip berildi. Nátiyjede dábdebelikke berilip, toy hám máresimlerdi kóp adam jıynap ótkeriw, ısırapgershilik jaǵdayları biraz tártipke salındı. Házirgi waqıtta toy merekelerdi ısırapgershiliksiz, ıqsham etip ótkeriw máselesi dıqqat-itibarımızda turıptı.
2025-jıl 10-dekabr kúni mákan puqaralar jıyınında jıl juwmaǵına baylanıslı jıynalıs ótkerilip, bir jıl dawamında alıp barılǵan jumıslarǵa tallaw jasalıp, 2026-jılı ámelge asırılıwı tiyis wazıypalar belgilenip alındı. 10 belsendi nuranıylar menen kóshe biyleriniń jıl dawamında alıp barǵan múnásip xızmetleri ılayıqlı bahalanıp, mákan puqaralar jıyınınıń «Húrmet jarlıq»ları menen sıylıqlandı. Bulardıń hámmesi aymaq turǵınların quwanıshqa bólep, erteńgi kúninen mol úmitler kútip jasawına umtıldırmaqta.
Mine bıyılǵı 2026-jıldıń «Máhálleni rawajlandırıw hám jámiyetti ilgeriletiw» jılı dep belgileniwi elimiz turmısında máhálleniń áhmiyeti ayrıqsha ekenligin ańlatadı. Prezidentimizdiń máhállelerdi rawajlandırıwǵa degen dıqqat-itibarı biz juwapkerlerge jáne de úlken juwapkershilik júklemekte. Biz aldaǵı waqıtları da xalqımız arasında awızbirshilikti saqlap, aymaǵımızdı hár tárepleme rawajlanǵan abat mákanǵa aylandırıw arqalı aymaq turǵınlarınıń tınısh-tatıw hám abadan turmıs keshiriwine imkaniyatlar jaratıp beriw, sociallıq járdemge mútáj qatlamdı hár tárepleme qollap-quwatlap, olardıń ómirden razı bolıp jasawın támiyinlewdey jumıslarımız benen dawam etemiz.

Sáwbetti jazıp alǵan Gúlnara Turdıshova, Qaraqalpaqstan xabar agentligi