Adamlardı qıynap kiyatırǵan illetlerden biri – korrupciya bolsa, ekinshisi – byurokratiya. Jańalanıp atırǵan “Ózbekstan – 2030” strategiyasında mine usı illetlerge shek qoyıw názerde tutılmaqta.
Hár birimiz tez-tez jumısqa túsetuǵın mámleketlik xızmetler kórsetiw tarawında byurokratiyaǵa qalay shek qoyıladı?
Bul sorawǵa Ádillik ministrligi Mámleketlik xızmetler departamenti baslıǵı Eldor Mahkamov juwap berdi:
– Strategiya sheńberinde usı waqıtqa shekem byurokratiyalıq tosqınlıqlardı azaytıw, mámleketlik xızmetlerdi ápiwayılastırıw hám insan mápine baǵdarlaw baǵdarında bir qatar reformalar ámelge asırıldı. Mámleketlik xızmetlerdi kórsetiwde “puqara itibar orayında” principi tiykarında mámleketlik xızmetler kórsetiw milliy sisteması jaratıldı.
Xalqımız úyme-úy júriw hám qaǵazpazlıqtıń ornına bir jerde jumısın tez hám ańsat pitkermekte. Házirgi waqıtta 208 rayon hám qalada zárúr qolaylıqlarǵa iye mámleketlik xızmetler orayları jumıs alıp barmaqta. Rayon hám qala oraylarınan 50-100 km uzaqlıqtaǵı shetki aymaqlarda 138 filial jumısı jolǵa qoyılǵan.
Tarawdı xalıqqa jáne de jaqınlastırıw, mámleketimiz basshısı qoyıp atırǵan wazıypalardı ámelde júzege shıǵarıw maqsetinde “Byurokratiyanı saplastırıw” baǵdarlaması iske qosıladı.
Baǵdarlama, bárinen burın, mámleket hám xalıq, mámleket hám biznes jáne mámleketlik strukturanıń ishki qatnasıqlarında byurokratiyanı saplastırıw, hár tárepleme qolaylı mámleketlik xızmetler ekosistemasın jaratıwǵa qaratılǵan.
Kelesi 3 jılda barlıq xızmetler bir ayna principi tiykarında qamtıp alınadı. Birden-bir interaktiv mámleketlik xızmetler portalı hám mámleketlik xızmetler orayları arqalı kórsetiletuǵın xızmetler sanı 900 ge jetkeriledi.
Usı jıldıń ózinde 250 xızmet elektron túrge ótkeriledi. Máselen, avtotransport quralın dizimnen ótkeriw, qosımsha qun salıǵın qaytarıw sıyaqlı xızmetlerden elektron paydalanıw jolǵa qoyıladı.
Proaktiv hám kompozit xızmetler kórsetiw kólemi jáne de keńeedi. Bul arqalı puqara múrájat etpesten oǵan xızmet kórsetiletuǵın sistemaǵa ótiledi.
Barlıq mámleketlik xızmetler xatlawdan tolıq ótkeriledi. Onda bir-birin qaytalaytuǵın, kereksiz, puqaralarǵa júk bolıp atırǵan talaplar biykar etiledi. Licenziya hám ruqsatnamalar beriw, kommunallıq tarmaqlarǵa jalǵanıw, qurılıs tarawında 300 den aslam mámleketlik xızmet ápiwayılastırıladı.
Xızmet kórsetiw múddetleri keskin qısqartıladı hám artıqsha hújjet hám maǵlıwmatlar talap etiw biykar etiledi. Usı jılı júzden aslam mámleketlik xızmetlerdi kórsetiw múddetleri 50 procentke qısqaradı hám 110 nan aslam maǵlıwmat hám hújjet talap etiw tolıq biykar etiledi.
Mámleketlik xızmetler portalı, “Licenziya” sisteması, “Bir ayna” bajıxana platforması hám “Koll-oray”lar tolıq jasalma intellekt tiykarında islewge ótedi.
Mámleketlik shólkemlerdiń reytingin júrgiziw jolǵa qoyılmaqta. Olardıń jumısı xızmetlerdi sanlastırǵanı, nızam buzılıwlarına jol qoyılmay atırǵanı hám puqaralardıń qanaatlanıw dárejesinen kelip shıǵıp bahalanadı.
Shetki aymaqlarda xalıqtıń onlayn xızmetlerden paydalanıw imkaniyatın arttırıw maqsetinde 1 mıńnan aslam infokiosklerdi xalıq tıǵız hám alıs máhállelerge jaylastırıw ilajları kóriledi.
Uyımlararalıq tolıq integraciya jolǵa qoyıladı. Puqara qanday da bir maǵlıwmattı mámleketke alıp barıwı shárt emes – uyımlar bul maǵlıwmattı bir-birinen elektron tárizde alıwǵa ádetlenedi.
Xızmetlerdi sanlı baqlaw imkaniyatı jaratıladı. Puqara hár bir xızmet basqıshın onlayn kóre aladı. Insan faktorı bolsa minimallastırıladı. Funkciyalar 30 procentke shekem qısqartıladı hám sistemadaǵı artıqsha júklerden azat etiledi.
Mámleketlik uyımlar jumısındaǵı byurokratiyanıń tiykarǵı sebeplerinen biri, tákirarlanıwshı hám zamanǵa say emes funkciyalar bolıp esaplanadı. Endi áhmiyetin joǵaltqan, ámelde payda bermeytuǵın, jeke menshik sektor orınlawı múmkin bolǵan funkciyalar tolıq biykar etiledi. Mámleketlik uyımlardıń barlıq funkciyaları basqıshpa-basqısh tallanadı hám optimallastırıw boyınsha tiykarlanǵan usınıslar tayarlanadı.
Waqıt jumsalıwı 50 procentke shekem qısqartıladı – puqara ushın real jeńillik jaratıladı. Bunı ámelge asırıw ushın basqarıwdaǵı artıqsha basqıshlar saplastırıladı. Talap etiletuǵın hújjetler minimallastırıladı, platformalar óz-ara integraciyalanadı, processler sanlastırıladı.
Bul ilajlar mámleketlik xızmet alıwdı ápiwayı, tez hám adamgershilikli processke aylandırıwǵa xızmet etedi.

Norgul Abduraimova,
ÓzA