Xalıqaralıq ekspertlerdiń pikirinshe, AQSh prezidentiniń jańa bajı siyasatı QXR eksportın tómenletedi, degen boljawlar 2025-jıldıń aqırında ózin aqlamadı. Rásmiy maǵlıwmatlarǵa bola, Pekin jıldı rekord dárejedegi – derlik 1,2 trillion dollarlıq sawda paydası menen juwmaqladı. Bul kórsetkish ayırım iri mámleketlerdiń jalpı ishki ónimine teń bolıp, Qıtaydıń globallıq sawdadaǵı tásiri ele de oǵada kúshli ekenin kórsetti.
Sawda proficitı (eksport importtan asıp ketken jaǵday) Qıtay ushın ishki ekonomikalıq basımlar kúsheygen bir waqıtta áhmiyetli tayanısh bolıp xızmet etti. Kóshpes múlk bazarındaǵı krizis hám ishki talaptıń tómenligi fonında Pekin eksporttı ekonomikalıq “tayanısh ústini” sıpatında jedel qolladı. Nátiyjede, AQSh bazarındaǵı joǵaltıwlar basqa regionlardıń esabınan qaplandı: Afrika, Qubla-Shıǵıs Aziya hám Latın Amerikası QXR ónimleri ushın jańa tiykarǵı baǵdarǵa aylandı.
Sanlar bul strategiyanıń nátiyjesin ayqın kórsetti. 2025-jılı Qurama Shtatlarǵa eksport keskin – 20 procentke azayǵan bolsa da, Afrika bazarına jetkerip beriw derlik 26 procentke, Aziya mámleketlerine bolsa 13 procentten artıq arttı. Evropa Awqamına eksport ta ósiwi dawam etti. Bul Qıtaydıń sawda baylanısların diversifikaciyalaw, yaǵnıy, bir bazarǵa baylanıslılıqtı azaytıw siyasatı barǵan sayın bekkemlenip atırǵanın ańlatadı.
QXR bajıxana uyımlarınıń wákilleri sırtqı ortalıq quramalılıǵı dawam etip atırǵanın tán alǵan halda, mámlekettiń globallıq qáwip-qáterlerge shıdamlılıǵı sezilerli dárejede artqanın atap ótti. Ekonomistler bolsa kúshli eksport ishki talaptaǵı ázzilikti waqtınsha bolsa da teńlestirip turǵanın atap ótpekte.
Mámlekette avtomobil sanaatına ayrıqsha itibar qaratılmaqta. Qıtay 2025-jılı derlik 5,8 million avtomobil eksport etti, elektromobiller bolsa derlik 50 procentke ósti. Bul Pekindi úsh jıl izbe-iz dúnyadaǵı eń iri avtomobil eksportshısına aylandırdı. Sonıń menen birge, rásmiy Pekin hádden tıs eksport ekonomikalıq hám siyasiy qarama-qarsılıqlardı kúsheytip atırǵanın da túsine basladı. Sońǵı aylarda importtı keńeytiw, subsidiyalardı qısqartıw hám sawda balansın tiklew haqqındaǵı bildiriwler bunnan derek beredi.
Tramp tarifleri qısqa múddette AQSh-Qıtay sawdasın suwıtqan bolsa da, ulıwma kórinis anıq: QXR globallıq sawda kartasında óz ornın joǵaltqan joq. Kerisinshe, ol basım astında da beyimlesiw, baǵdarın ózgertiw hám ústinlikti saqlap qalıw qábiletin kórsetti.

Musulmon Ziyo, ÓzA