Bizge belgili, ótken jıl mámleketimizdiń sırtqı siyasatı úlken ózgerisler, jarqın tariyxıy waqıyalar menen este qaldı. Joqarı dárejedegi sapar etiwler, iri xalıqaralıq forumlar, ushırasıw hám sóylesiwler elimizdiń xalıqaralıq maydandaǵı ornın jáne bir basqıshqa kóterdi. Tiykarǵısı, úlken jetiskenliklerimiz xalıqaralıq kólemde de tán alınbaqta. Oraylıq Aziya hám Qubla Kavkaz boyınsha ekspert Derya Soysal ÓzAǵa usı temada intervyu berdi.
– 2025-jıl Ózbekstan sırtqı siyasattaǵı poziciyasın sapa jaǵınan jańa basqıshqa kótere alǵanın tán alıw kerek. Ulıwma, mámleket keyingi jıllarda ashıq, pragmmatikalıq, jedel hám intaker sırtqı siyasat alıp barmaqta.
Atap aytqanda, biz Oraylıq Aziyadaǵı úlken ózgerisler, máselen, Qırǵızstan hám Tájikstan arasında qol qoyılǵan tınıshlıq shártnamasına gúwa boldıq. Shavkat Mirziyoev bul processte tiykarǵı dáldálshi wazıypasın atqarǵanın atap ótiw kerek.
Elimiz dúnyanıń túrli mámleketleri menen birge islesiw ornatıp, tabıslı sırtqı siyasattı jedel rawajlandırdı. 2025-jılı júz bergen strategiyalıq áhmiyetke iye bir neshe waqıya respublikanıń xalıqaralıq abırayın sezilerli dárejede kóterdi. Ózbekstan házirgi waqıtta AQSh, Qıtay, Túrkiya, sonday-aq, Evropa Awqamı hám Jaqın Shıǵıs sıyaqlı dúnyanıń kóplegen mámleketleri, regionlarınıń dıqqat orayında. Bul mámleketler hám strukturalar isenimli sherik imidjin barǵan sayın bekkemlep atırǵan Tashkent penen sheriklik kólemin jáne de keńeytiwge umtılmaqta.
Evropa Awqamı hám Ózbekstan bir-birine jaqınlaspaqta
2021-jıl aprel ayınan berli Ózbekstan Evropa Awqamınıń ulıwmalastırılǵan jeńillikler sxeması boyınsha Turaqlı rawajlanıw ushın arnawlı xoshametlew kelisimi (GSP+) arqalı EA bazarına bir tárepleme jeńilletilgen kiriw imkaniyatınan paydalanbaqta. Mámleket óz esiklerin globallıq bazarǵa keńnen ashtı hám bul joldaǵı maqsetlerge erisiwdiń birden-bir jolı Oraylıq Aziyanı EAǵa jaqınlastırıw edi.
Keńeytilgen sheriklik hám birge islesiw haqqındaǵı kelisimge (EPCA) qol qoyılıwı EA menen qatnasıq sapa jaǵınan joqarı basqıshqa kóterilip atırǵanın ańlatadı. Shavkat Mirziyoevtiń 23-24-oktyabr kúnleri Evropa Keńesiniń Prezidenti Antoniu Koshta hám Evropa Komissiyasınıń basshısı Ursula fon der Lyayenniń mirát etiwine bola Bryusselge rásmiy saparı sheńberinde Ózbekstan hám EA arasında kóplegen tarawlardaǵı birge islesiwdi tereńlestiriw boyınsha áhmiyetli kelisimlerge qol qoyıldı.
Evropaǵa Oraylıq Aziya kerek. Regionnıń demografiyalıq qúdireti sıpatında Ózbekstanǵa múrájat etpey bul máseleni dodalaw múmkin emes. Usı kózqarastan tastıyıqlanǵan kelisimler siyasiy sóylesiwdi tereńlestiriw, sawda-ekonomikalıq baylanıslardı keńeytiw, investiciya tartıw arqalı turaqlı rawajlanıw, jasıl ekonomika hám sanlastırıw tarawında birge islesiwdi tereńlestiriw ushın bekkem huqıqıy tiykar jarattı. Álbette, eski kontinenttegi birge islesiwshiler respublikada ámelge asırılıp atırǵan reformalarǵa joqarı baha berdi.
Maǵlıwmatqa bola, Ózbekstan hám Evropa Awqamı arasındaǵı sawda aylanısı sońǵı bes jılda eki eseden kóbirek artıp, 2024-jılı shama menen 6,4 milliard evroǵa jetti. Franciya, Germaniya, Belgiya hám Italiyadan kelgen Evropa kompaniyaları toqımashılıq, qayta tiklenetuǵın energiya, logistika sıyaqlı tarawlarda jumısın keńeytti. Házirgi waqıtta mámlekette jumıs alıp barıp atırǵan mıńnan aslam Evropa qospa kárxanasınıń Ózbekstanǵa kirgizgen investiciyası 40 milliard evroǵa bahalanbaqta.
Qurama Shtatlar hám Ózbekstan
Ótken jılı Ózbekstan hám AQSh óz-ara birge islesiwdi tereńlestiriw jolında áhmietli qádem tasladı. Jaqında Vashingtonda bolıp ótken Oraylıq Aziya – AQSh sammiti – C5+1 hám joqarı dárejedegi eki tárepleme sóylesiwlerdi hár eki tárep birge islesiwdiń jańa dáwiri, dep bahaladı.
Ekonomikalıq hám texnologiyalıq birge islesiw tereńlesip atırǵanı tiykarǵı jetiskenliklerden biri bolıp esaplanadı. 2025-jıl noyabr ayında Vashingtonda bolıp ótken Shavkat Mirziyoev hám AQSh Prezidenti Donald Tramp ushırasıwınan soń Mámleketlik departament óz-ara qatnasıqlar tariyxındaǵı strategiyalıq jaqtan oǵada áhmiyetli keń kólemli kelisimler toplamın járiyaladı.
Sawda aylanısı sońǵı segiz jılda tórt esege artqanı, házirgi waqıtta Ózbekstanda 300 den aslam Amerika kompaniyası jumıs alıp barıp atırǵanı atap ótildi.
Ózbekstan – Aziya hám Evropa arasındaǵı kópir
Búgin “Jańa Ózbekstan” koncepciyası tiykarında kóp tárepleme sırtqı siyasat alıp barılmaqta. Basqasha aytqanda, mámleket Aziya hám Evropa arasındaǵı kópir wazıypasın atqarmaqta. Ótken jılı CHin úlkesi menen jaqınlasıw da ayqın kórindi. Qıtay Ózbekstannıń tiykarǵı ekonomikalıq sherigi bolıp qalmaqta. Óz-ara sawda jedel ósiwde dawam etpekte hám bul hár eki táreptiń ekonomikalıq abırayın bekkemlemekte.
2025-jılı mámlekettiń sırtqı sawda aylanısı 72 milliard dollardan, eksport bolsa 30 milliard dollardan arttı. Bul aldınǵı jılǵa salıstırǵanda derlik 7 milliard dollar kóp.
Ózbekstan: Jáhán diplomatiyası oraylarınan birine aylandı
Juwmaqlanǵan jıl Ózbekstan Parlamentleraralıq awqamnıń 150-Assambleyası, BMSh Mámleketlik xızmeti forumı, UNESCO Bas konferenciyası, Xalıqaralıq klimat konferenciyası, EA – Oraylıq Aziya sammiti, EA menen “Global Gateway”, Tashkent investiciyalıq forumı, regionallıq mámleketlerdiń Tashkent sammiti sıyaqlı onlaǵan iri ilajlarǵa basshılıq etti. Ásirese, 40 jıl ishinde birinshi márte Parijdan tısqarıda – Samarqandta ótkerilgen UNESCO 43-Bas konferenciyası respublikanıń tariyx, bilimlendiriw hám mádeniy miyrastı saqlaw tarawındaǵı reformalarınıń tán alınıwı sıpatında kórindi.
Mámleket 120 dan aslam joqarı dárejedegi sırt el delegaciyası hám xalıqaralıq jáne regionallıq strukturalardan 300 ge shamalas delegaciya wákillerin qabılladı. Bul ánjumanlar biznes jámiyetshilikleri arasında tikkeley baylanıslar ornatıw, birge islesiwdiń huqıqıy tiykarın bekkemlew imkaniyatın jarattı.
Turizm Ózbekstannıń xalıqaralıq imidjin qáliplestirmekte
BMSh maǵlıwmatına bola, Ózbekstan 2025-jıl dúnyadaǵı eń tez rawajlanıp atırǵan kiriw turizmi baǵdarları qatarınan orın aldı. UNWTO da bunı tastıyıqladı. Máwsimde mámleketke 11 millionǵa shamalas sırt el turisti kelgen. Xalıqaralıq kórgizbelerde qatnasıw, sonday-aq, birinshi “Oraylıq Aziya – Evropa Awqamı” turizm forumınıń ótkeriliwi respublikanıń tartımlılıǵın jáne de arttırdı.
Juwmaqlap aytqanda, 2025-jıl Ózbekstan ushın umıtılmas, salmaqlı hám nátiyjeli jıl keldi. Jedel dawam etip atırǵan reformalar mámlekettiń dúnya jámiyetshiligindegi ornın bekkemlep, mámlekettiń xalıqaralıq abırayın arttırmaqta.

ÓzAnıń xabarshısı Gwzal Sattorova jazıp aldı.