Dári quralların standartlastırıwda jetekshi farmakopeyalardıń sınaq usılların qollanıw tártibi tastıyıqlandı

5

Ózbekstan Respublikasınıń 2016-jıl 4-yanvardaǵı “Dári quralları hám farmacevtika jumısı haqqında”ǵı Nızamınıń 8-statyasına tiykarlanıp Mámleketlik farmakopeya Ózbekstan Respublikası Densawlıqtı saqlaw ministrligi tárepinen bes jılda keminde bir márte basıp shıǵarılıwı belgilengen.

Házirgi waqıtta, búgingi kúnde farmacevtika tarawı dúnyada jedel pátler menen rawajlanıp, medicina hám farmacevtikaǵa turaqlı túrde jańa áwlad dári quralları, zamanagóy analiz usılları hám innovaciyalıq texnologiyalar kirip kelmekte. Sol sebepli aylanısta bolǵan bir neshe mıń dári-dármaqlardıń sapa standartları, sınaq usılları da turaqlı túrde jetilistirilip barılıwı názerde tutılmaqta. Dúnyanıń hárbir jetekshi farmakopeyaları, sonıń ishinde, Ózbekstan Respublikası Mámleketlik farmakopeyası tárepinen aylanıstaǵı barlıq dári quralları hám zamanagóy analiz usılların qamtıp alıw hám ámeliyatqa engiziw ushın belgili bir waqıt talap etiledi.
Farmacevtika sanaatı hám dárilik zatlardıń sapa qadaǵalawı baǵdarlarında xızmet kórsetip atırǵan subektlerge qolaylıq jaratıw maqsetinde Mámleketlik farmakopeyaǵa kirgizilip úlgerilmegen jaǵdaylarda jetekshi farmakopeyalardıń sınaq usıllarınan paydalanıw maqsetke muwapıq boladı.
Joqarıdaǵılarǵa tiykarlanıp, Ózbekstan Respublikasında dári qurallarınıń sapasın támiyinlew hám olardı xalıqaralıq talaplar tiykarında bahalaw sistemasın jáne de jetilistiriw maqsetinde Ózbekstan Respublikası Densawlıqtı saqlaw ministriniń 2025-jıl 12-dekabrdegi 15-sanlı buyrıǵı menen dári quralların standartlastırıwda Ózbekstan Respublikası Mámleketlik farmakopeyasında názerde tutılmaǵan jaǵdaylarda dúnyanıń jetekshi farmakopeyalarında belgilengen sınaq usılların qollanıw tártibi tastıyıqlandı.
Bul hújjet Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń 2025-jıl 19-avgusttaǵı “Dári quralları hám medicinalıq úskeneler aylanısın tártipke salıwǵa baylanıslı qosımsha ilajlar haqqında”ǵı pármanı hám onıń orınlanıwına qaratılǵan Ministrler Kabinetiniń 2025-jıl 24-noyabrdegi “Dári quralların mámleketlik dizimnen ótkeriw tártibi haqqındaǵı hám Medicinalıq úskenelerdi mámleketlik dizimnen ótkeriw tártibi haqqındaǵı rejelerdi tastıyıqlaw haqqında”ǵı qararına muwapıq islep shıǵılǵan bolıp, dári quralları hám medicinalıq ónimler aylanısın tártipke salıw tarawındaǵı reformalardıń izbe-iz dawamı bolıp esaplanadı.
Jańa tártipke bola, mápdar shaxslar dári quralın islep shıǵıwdan aldın, bárinen burın, Mámleketlik farmakopeyada tiyisli sınaq usıllarınıń bar ekenligi, olardıń anıqlıǵı hám qollanıw imkaniyatın tallawı kerek. Eger zárúr sınaw usılları joq bolsa yamasa olardı qollanıw múmkin bolmaǵan jaǵdaylar anıqlansa, Evropa, AQSh, Yaponiya farmakopeyaları, sonday-aq, Jáhán densawlıqtı saqlaw shólkeminiń Xalıqaralıq farmakopeyası hám Farmakopeya dodalaw toparı (PDG)ǵa aǵza mámleketler farmakopeyalarında belgilengen sınaq usıllarınan paydalanıwǵa ruqsat etiledi, bunda ústinlik birinshi gezekte Evropa farmakopeyasına beriledi.
Tańlap alınǵan sınaq usılları tiykarında laboratoriyalıq sınaqlar ótkerilip, olar belgilengen tártipte verifikaciyalanadı, yaǵnıy sınaq usılınıń gózlengen maqsetlerge erisiw ushın jaramlı ekenligi ámelde, laboratoriya sharayatında dálillenedi. Alınǵan nátiyjeler kárxana farmakopeya maqalası joybarına kirgiziledi hám de sınaq usıllarınıń maqseti, abzallıqları hám bahalanatuǵın sapa kórsetkishleri túsindiriw xatında tiykarlap beriledi.
Bul hújjetler Ózbekstan Respublikası Densawlıqtı saqlaw ministrligi janındaǵı Farmacevtika ónimleri qáwipsizligi orayı tárepinen belgilengen tártipte qánigelestirilgen ekspertizadan ótkeriledi. Bul qatnas dári-dármaqlardıń sapasın xalıqaralıq normalar tiykarında bahalaw imkaniyatın keńeytip, farmacevtika islep shıǵarıwshıları ushın anıq hám ashıq-aydın normativlik mexanizmdi qáliplestiredi jáne xalıqtı qáwipsiz, sapalı hám nátiyjeli dári-dármaqlar menen támiyinlewge xızmet etedi.
Usı buyrıq Ózbekstan Respublikası Ádillik ministrliginde mámleketlik dizimnen ótkerilgen bolıp, 2026-jıl 26-fevraldan kúshke kiredi.

ÓzA