«Jasıl» rawajlanıw hám suw siyasatı – keleshek aldındaǵı juwapkershilikli wazıypa

Búgin pútkil Jer planetasında suw tamtarıslıǵı áhmiyetli mashqalalardan birine aylanıp barmaqta. Sonlıqtan, bul baǵdarda anıq baǵdarlamalar sheńberinde áhmiyetli ilajlar ámelge asırılmaqta.
Mámleketimiz basshısınıń parlament hám xalqımızǵa jollaǵan Múrájatında da ekologiyalıq turaqlılıqtı támiyinlew, “jasıl” energetika hám suw resurslarınan aqılǵa uǵras paydalanıw baǵdarında bir qatar wazıypalar alǵa qoyıldı.
Oliy Majlis Nızamshılıq palatasındaǵı Ózbekstan Ekologiyalıq partiyası frakciyasınıń aǵzası Gulchehra Tojiboeva “jasıl” energiya dereklerin rawajlandırıw hám suw resurslarınan nátiyjeli paydalanıw baǵdarındaǵı ámeliy háreketler haqqında óz pikir-usınısların bildirdi:
– Búgin dúnyada klimattıń ózgeriwi, energiya resurslarınıń sheklenip baratırǵanı hám suw tamtarıslıǵı sıyaqlı qıyın mashqalalar barǵan sayın kúsheymekte. Bunday sharayatta hár bir mámleketten uzaqtı gózlep jumıs islew, anıq esap-sanaq hám qatań siyasiy erk-ıqrar talap etiledi. Usı mánide Ózbekstanda ámelge asırılıp atırǵan “jasıl” ekonomikaǵa ótiw hám suw resurslarınan aqılǵa uǵras paydalanıwǵa qaratılǵan reformalar zaman talaplarına tolıq juwap beredi.
Jaqında jámi quwatlılıǵı 3,5 mıń megavatt bolǵan jańa “jasıl” energetika quwatlıqlarınıń qurılısına start berildi. Bul joybarlar 2026-jıldıń ózinde 7 milliard kub metr tábiyǵıy gazdi únemlew, sonday-aq, hawaǵa 11 million tonna zıyanlı shıǵındılardıń shıǵıwınıń aldın alıw imkaniyatın beredi. Bul bolsa energetikalıq qáwipsizlikti bekkemlew menen birge ekologiyalıq turaqlılıqtı támiyinlewde áhmiyetli qádem bolıp esaplanadı.
Házirgi waqıtta dúnya kóleminde suw tamtarıslıǵı mashqalası barǵan sayın úlken áhmiyetke iye bolmaqta. Sonıń ushın Ózbekstanda reformalardıń dáslepki kúnlerinen-aq suwdan aqılǵa uǵras paydalanıw mámleketlik siyasat dárejesine kóterildi. Kelesi úsh jılǵa mólsherlengen, bahası 5,5 milliard dollar bolǵan kompleksli baǵdarlama suwdı únemleytuǵın texnologiyalardı engiziw, suw imaratların modernizaciyalaw hám suwǵarıw sistemaların jetilistiriwdi názerde tutadı.
Bul baǵdarlama sheńberinde suwdı únemleytuǵın texnologiyalardıń qamtıp alınıwı 61 procentke, yaǵnıy 2,6 million gektarǵa jetkeriledi. Nátiyjede jılına 2,5 milliard kub metr suw únemlenedi, atmosferaǵa shıǵatuǵın puw gazleriniń kólemi bolsa 200 mıń tonnaǵa qısqaradı. Bul baǵdarǵa 2026-jıldıń ózinde 3 trillion 300 milliard sum qarjı qaratılıwı rejelestirilgen.
Sonday-aq, 1 mıń 300 kilometr iri magistral kanallardı beton menen qaplaw jumısları ámelge asırılıp, bul arqalı qosımsha túrde jılına 500 million kub metr suwdı únemlew imkaniyatı jaratıladı. Ashıq drenaj hám kollektorlardı jabıq sistemaǵa ótkeriw boyınsha da ayrıqsha baǵdarlama qabıl etilip, onıń dáslepki basqıshı ushın 2026-jılı 100 million dollar ajıratıladı.
Qashqadárya wálayatındaǵı “Paxtaobod” kanalın basımlı qubır sistemasına ótkeriw boyınsha 134 million dollarlıq joybar bolsa bul baǵdardaǵı iri hám áhmiyetli qádemlerden biri bolıp esaplanadı. Bul arqalı 20 mıń gektar jańa egislik maydanı ashılıp, jáne 25 mıń gektar jer kepillikli suw menen támiyinlenedi.
Qalalarda “jasıl” aymaqlardı keńeytiw, mikroklimattı jaqsılaw da mámleketlik siyasatta ayrıqsha orın iyeleydi. Sonıń ishinde, 160 million dollarlıq baǵdarlama sheńberinde Tashkent qalasında 150 kilometr jabıq drenaj sisteması qurıladı, 197 kilometr kanal hám kollektorlar ońlanadı, 63 kilometr jańa kanallar qurıladı. Bul jumıslar qalada salqın hám turaqlı ekologiyalıq ortalıq jaratıwǵa xızmet etedi.
Juwmaqlap aytqanda, “jasıl” energiya dereklerin rawajlandırıw hám suw resurslarınan nátiyjeli paydalanıwǵa qaratılǵan bul reformalar búgingi kúnniń talaplarınan kelip shıqqan halda keleshek áwladtıń máplerin támiyinlewge xızmet etedi. Bul baslamalar Ózbekstannıń turaqlı rawajlanıw, ekologiyalıq qáwipsizlik hám ekonomikalıq ósiw jolında isenimli alǵa ilgerilep atırǵanın ayqın kórsetedi.
ÓzAnıń xabarshısı
Muhtarama KOMILOVA.
jazıp aldı.