Bank sisteması boyınsha “Ózbekstan – 2030” strategiyasında qanday maqsetler belgilenbekte?

11

Mámlekettiń 2030-jılǵa shekem mólsherlengen rawajlanıwınıń tiykarǵı baǵdarları sheńberinde reformalardı izbe-iz dawam ettiriw hám jańa basqıshqa alıp shıǵıwdıń qosımsha ilajları haqqındaǵı Strategiya joybarı jámiyetshiliktiń dodalawına járiyalandı.

Strategiya joybarında bank sistemasında tómendegi maqsetlerge erisiw názerde tutılǵan.
“Ózbekstan-2030” strategiyası mámlekettiń bank-finans sistemasın túp-tiykarınan jańalawdı názerde tutadı. Hújjette banklerdiń ekonomikadaǵı roli, olardıń nátiyjeliligi hám básekige shıdamlılıǵın arttırıwǵa qaratılǵan bir qatar anıq maqsetler belgilengen.
Mámleketlik banklerdiń sanı qısqaradı. 2030-jılǵa barıp mámleket ıqtıyarında 4 bankti saqlap qalıw názerde tutılmaqta. Onda hár jılı birewden mámleketlik bankti menshiklestiriw rejelestirilmekte.
Bank hám finans sistemasında jıllıq kreditlew kólemin 720 trillion sumǵa jetkeriw mólsherlenbekte. Onda jıllıq kreditlew kólemin 11-12 procentten kóbeytip barıw belgilenbekte.
Kommerciyalıq banklerdiń depozitleriniń qaldıǵın jıllıq 7-8 procent dárejesinde arttırıp barıw nátiyjesinde 2030-jılǵa barıp 560 trillion sumǵa jetkeriw rejelestirilmekte.
Mámleketlik bankler aktivleriniń jámi bank sisteması aktivlerindegi úlesin 55 procentke shekem azaytıw mólsherlenbekte.
Ózbekstanda islam finansınıń huqıqıy tiykarların jaratıw hám keminde 3 kommerciyalıq bankte islam finans xızmetin jolǵa qoyıw rejelestirilmekte.
Strategiyaǵa muwapıq, bank sistemasında mámlekettiń qatnasıwın basqıshpa-basqısh azaytıw rejelestirilgen. Atap aytqanda, ámelde jumıs alıp barıp atırǵan mámleketlik banklerden tek ǵana 4 ewin mámleket ıqtıyarında saqlap qalıw názerde tutılmaqta.
Qalǵan mámleketlik úleske iye bankler menshiklestiriledi yamasa strategiyalıq investorlardıń qatnasıwında qayta shólkemlestiriledi. Bul process bank xızmetleri bazarında básekini kúsheytiw, basqarıwdıń sapasın arttırıw hám finanslıq resurslardı nátiyjeli bólistiriwge xızmet etedi.
Mámleketlik úles 55 procentke shekem túsiriledi. Házirgi waqıtta mámleketlik banklerdiń aktivleri ulıwma bank sisteması aktivleriniń shama menen 65 procentin quramaqta. “Ózbekstan-2030” strategiyası sheńberinde bul kórsetkishti 55 procentke shekem azaytıw rejelestirilgen.
Strategiyada birinshi márte islam finansın engiziw ayrıqsha maqset sıpatında belgilendi. Oǵan bola, islam qarjı xızmetleriniń huqıqıy tiykarları jaratıladı. Keminde 3 kommerciyalıq bankte islam finans ónimleri jolǵa qoyıladı. 2027-jılı Ózbekstanda birinshi islam banki ashılıwı kútilmekte.
Bul baǵdar xalıqtıń procentsiz qarjılandırıwǵa qızıǵıwshılıǵın esapqa alǵan halda, Jaqın Shıǵıs hám Qubla-Shıǵıs Aziya mámleketleri menen finanslıq birge islesiwdi keńeytiw imkaniyatın beredi.
Depozit hám kredit kólemleri keskin artadı. “Ózbekstan-2030” strategiyası bank resurs bazasın keńeytiwdi de maqset etken. Sonıń ishinde, banklerde depozitlerdiń qaldıǵı 400 trln. sumnan 560 trln. sumǵa shekem jetkeriledi. Jıllıq kreditlew kólemi bolsa 720 trln. sumǵa shekem arttırıladı.
Bul kórsetkishler ekonomikanı qarjılandırıw imkaniyatların keńeytiw, isbilermenlik hám investiciyalıq belsendilikti qollap-quwatlawǵa qaratılǵan.

Sh.Mamaturopova, ÓzA