Búgingi kúnde biologiyalıq kóp túrlilikti saqlap qalıw qorshaǵan ortalıqtı qorǵaw siyasatında tiykarǵı wazıypalardan birine aylanbaqta. “Ózbekstan-2030” strategiyası sheńberinde tábiyǵıy ekosistemalardı saqlaw, siyrek ushırasatuǵın ósimlik hám haywanat dúnyasın qorǵaw jáne olardan turaqlı paydalanıwǵa qaratılǵan kompleksli ilajlar izbe-iz ámelge asırılmaqta.

Tarawda qabıl etilip atırǵan hújjetler jabayı halda ósiwshi ósimliklerdi jetistiriwge qánigelesken pitomnikler hám plantaciyalardı mámleketlik esapqa alıw mexanizmlerin jetilistiriwdi názerde tutadı. Sonday-aq, biologiyalıq hár túrlilikke baylanıslı jáne bir qatar normativlik-huqıqıy hújjetler islep shıǵılıp, húkimetke kirgizilgen.
Flora hám fauna obektlerin esapqa alıw hám olardıń jaǵdayın bahalaw boyınsha keń kólemli jumıslar alıp barılmaqta. Mámleket boyınsha 80 pitomniktiń maǵlıwmatları qayta kórip shıǵıldı, 85 túrdegi haywan hám 70 túrdegi ósimlik boyınsha mámleketlik reestr qáliplestirildi.
Jasıl aymaqlardı sanlastırıw procesinde 605 mıńnan aslam terek elektron pasportqa iye bolıp, birden-bir málimleme sistemasına kirgizildi. Bul bolsa tábiyǵıy resurslardan paydalanıw ústinen monitoringti nátiyjeli alıp barıw imkaniyatın bermekte.
Ámeliy ilajlar sheńberinde siyrek ushırasatuǵın túrlerdi tábiyǵıy ortalıqqa qayta jaylastırıw jumısları da orınlandı.
Atap aytqanda, Qızıl kitapqa kirgizilgen xubara qusınıń 4 mıńnan aslam individumi hám hár qıylı jınısqa tiyisli 150 haywan jabayı tábiyat qoynına qaytarıldı. Sonıń menen birge, 25 mıń gektar jer maydanında dárilik áhmiyetke iye jabayı ósimliklerdi jetistiriw ushın mádeniy plantaciyalar qurıldı. Bul tábiyatqa bolǵan insan basımın azaytıwda áhmiyetli faktor bolıp xızmet etpekte.
Ózbekstannıń xalıqaralıq ekologiyalıq maydandaǵı belsene qatnasıwı Samarqand qalasında ótkerilgen SITES konvenciyası tárepleriniń 20-májilisinde de ayqın kórindi. Bul xalıqaralıq ánjuman joǵalıp ketiw qáwpi astındaǵı túrlerdi qorǵaw hám olardıń sawdasın tártipke salıw boyınsha globallıq máselelerdi dodalaw ushın áhmiyetli platformaǵa aylandı.
Házirgi waqıtta Ózbekstan Respublikası Qızıl kitabınıń gezektegi – altınshı basılımın tayarlaw jumısları jedel alıp barılmaqta. Qánigeler hám ilimpazlar tárepinen ótkerilip atırǵan izertlewler tiykarında ayırım túrlerdi dizimge kirgiziw yamasa shıǵarıw boyınsha ilimiy juwmaqlar tayarlanbaqta.
Ulıwma alǵanda, ámelge asırılıp atırǵan jumıslar biologiyalıq kóptúrlilikti qorǵawda jańa, sistemalı hám uzaq múddetli qatnas qáliplesip atırǵanın kórsetedi. “Ózbekstan – 2030” strategiyası sheńberindegi bul háreketler mámlekettiń tábiyǵıy baylıqların saqlaw hám ekologiyalıq turaqlılıqtı támiyinlewde úlken áhmiyetke iye bolmaqta.

Muhayyo Toshqorayeva,
ÓzA