Huqıqıy qatnas

Nızamshılıǵımızda miynetke haqı tólew sistemasında názerde tutılmaǵan xoshametlewshi sıylıq bir márte beriletuǵın xarakterge iye bolǵan hám jumıs beriwshiniń qararına bola xızmetkerdiń aldınnan belgilengen kórsetkishler hám shártlerge eriskeni ushın emes, al belgili bir waqıyalar, sonıń ishinde, bayram sáneleri múnásibeti menen tólenetuǵın aqshalay sıylıq bolıp tabıladı.
Xosh, jańa jıl bayramı da sıylıq beriletuǵın bayramlardan ba?
Bul haqqında Tashkent mámleketlik yuridikalıq universiteti, Miynet huqıqı kafedrası oqıtıwshısı Malika Eralieva tómendegilerdi málim etti.
– Sıylıqlaw, miynet haqınıń tiykarǵı bólegine baylanıslı qosımsha tólemler hám ústemeler, basqa xoshametlewshi tólemler sistemaları jumıs beriwshi tárepinen kásiplik awqam komiteti menen kelisimge bola belgilenedi.
Eger, jámáát shártnamasında yamasa basqa da ishki hújjette barlıq xızmetkerlerge bayram múnásibeti menen sıylıq pulın beriw minnetlemesi belgilengen bolsa, jumıs beriwshi onı beriwi shárt. Bolmasa, bul qarızdarlıqtı keltirip shıǵaradı. Máselen, bilimlendiriw mákemesi jámáátlik shártnamasında barlıq xızmetkerler ushın jumıs islemeytuǵın bayram kúnlerinde sıylıq pulları beriliwi názerde tutılǵan bolsa, jumıs beriwshi bul sıylıq pulların xızmetkerlerge beriwge minnetli.
Bolmasa, bul jaǵday boyınsha xızmetkerler óz huqıqların qorǵaw maqsetinde tiyisli shólkemlerge shaǵım etiwi múmkin. Eger ishki hújjetlerde bayram pulların beriw názerde tutılmaǵan bolsa, sıylıq beriwge minnetli emes, ol erkli esaplanadı.
Jáne bir áhmiyetli tárepi sonda, sıylıqlawda kemsitiwge jol qoyılmaydı.
Miynet kodeksiniń 4-statyasına bola, jınısı, jası, rasası, milleti, tili, sociallıq kelip shıǵıwı, tuwısqanlarında sudlanǵanlıǵınıń bar ekenligi, materiallıq jaǵdayı hám lawazımlıq statusı, jasaw ornı, dinge bolǵan qatnası, isenimi, jámiyetlik birlespelerge tiyisliligi, sonday-aq, xızmetkerlerdiń iskerlik sapaları hám miynet nátiyjeleri menen baylanıslı bolmaǵan basqa da táreplerine qarap miynet hám shuǵıllanıw tarawında qanday da bir tikkeley yamasa tikkeley emes sheklewler belgilew múmkin emes.
Tap sol sıyaqlı qanday da bir tikkeley yamasa nadurıs jeńillikler beriw kemsitiw bolıp esaplanadı.
Máselen, Jańa jıl múnásibeti menen tek ǵana hayal-qızlarǵa yamasa tek ǵana belgili bir milletke tiyisli xızmetkerlerge sıylıq pulların beriw basqa xızmetkerlerdiń huqıqları kemsitiliwine sebep boladı.
Sonı da ayrıqsha atap ótiw kerek, Miynet kodeksiniń 299-statyasına muwapıq, xızmetkerge intizamiy jaza qollanılǵanda hám onıń ámel etiw dáwirinde usı xızmetkerge bayram pulları tólenbeydi hám bul kemsitiw esaplanbaydı.
Bayram sıylıq pulların bayramnan aldın da, keyin de beriw múmkin – nızamshılıqta anıq múddet belgilenbegen.
Byudjet shólkemlerinde sıylıqlaw tártibi tek ǵana nızamshılıqta belgilengen jaǵdaylarda ámelge asırıladı.
Juwmaqlap aytqanda, Jańa jıl múnásibeti menen xızmetkerlerge sıylıq pulların beriw xızmetker isleytuǵın kárxananıń jámáát shártnamasında yamasa basqa da ishki hújjetinde názerde tutılǵan bolsa beriledi, bolmasa berilmeydi.

Gulnoza Boboeva, ÓzA