Mizdakxan sarkofagi – Oraylıq Aziyada siyrek ushırasatuǵın arxeologiyalıq tabılma

44

Bul siyrek ushırasatuǵın gúlál sarkofag 1960-jılları Xojeli rayonı aymaǵınan Oraylıq Aziyanıń eń iri hám áhmiyetli arxeologiyalıq esteliklerden biri bolgan Mizdakxan nekropolinen tabılgan. Onıń ózine tán “tufli” tárizli forması komplekstiń 600 den aslam izertlengen qábirleri arasında uqsaslıǵı joq, tek bir márte ǵana dizimge alınǵan. Arxeologlar bul tabılmanı eramızdıń I-III ásirlerine tiyisli dep esaplaydı.

Sarkofag ishinen 18-20 jas átirapındaǵı jas hayaldıń denesi hám qımbat bahalı buyımları: shiyshe ıdıslar, mıs ayna, úsh altın júzik, sırǵa hám ildirgish, shiyshe gúze, mıs qazan hám qasıq tabıldı. Zergerlik buyımları eramızdıń baslarında Evraziya dalalarındaǵı kóshpeli mádeniyatlarǵa tán bolǵan sarmat polixrom usılında islengen.
Izertlewler predmetlerdiń úlken bólegi jergilikli bolmaǵan savromatlar hám sarmatlardıń mádeniy sheńberine baylanıslı ekenligin kórsetti. Qábir túriniń ózi zardushtiylik jerlew dástúrine sáykes keledi, bul bolsa topıraqqa ayrıqsha tariyxıy-mádeniy qun baǵıshlaydı.
Arxeologlardıń pikirinshe, bul jerlew máresimi itimal sırt el dástúrlerinen kelip shıqqan bolıp, aq súyek qatlamǵa tiyisli hayalǵa – yaki jergilikli húkimdardıń zayıbına tiyisli bolıwı múmkin.
Sarkofag 1985-jılı muzey fondına qabıl etilgen hám búgingi kúnde toplamdaǵı biybaha eksponatlardıń biri bolıp, áyyemgi Aralboyı aymaǵındaǵı hár qıylı mádeniy baylanıslar hám ruwxıy kózqaraslardan ayqın dárek beredi.

Qaraqalpaqstan xabar agentligi