Huqıqıy qatnas

Rossiya puqarası hám Ózbekstan puqarası Túrkiyada nekeden ótti. Neke Ózbekstanda biykar etilip atırǵanda erli-zayıptıń múlkin bóliw máselesine qaysı huqıq qollanılıwı kerek?

Bul jaǵday boyınsha Tashkent mámleketlik yuridikalıq universiteti Yuridikalıq klinikasınıń xızmetkeri Imomali Tuev tómendegishe túsinik berdi.
– Ózbekstan Respublikası Shańaraq kodeksiniń 235-statyasına muwapıq, Ózbekstan Respublikası aymaǵınan tısqarıda, basqa mámleket aymaǵında sol mámlekettiń nızamshılıǵına ámel etken halda Ózbekstan Respublikası puqaraları arasında dúzilgen hám Ózbekstan Respublikası puqaraları menen shet el puqaraları yamasa puqaralıǵı bolmaǵan shaxslar arasında dúzilgen nekeler, eger usı Kodekstiń 16-statyasında názerde tutılǵan nekeni dúziwge tosqınlıq etetuǵın jaǵdaylar bolmasa, Ózbekstan Respublikasında haqıyqıy dep tán alınadı.
Atap aytqanda, Shańaraq kodeksiniń 16-statyasında neke dúziwge tosqınlıq etetuǵın jaǵdaylar belgilep qoyılǵan bolıp, neke dúziwge keminde birewi dizimge alınǵan basqa nekede turǵan shaxslar arasında, násil shejiresi boyınsha tuwrı tutasqan tuwısqanlar arasında, tuwısqan hám ógey aǵa-iniler menen apa-sińliler arasında, sonday-aq, perzentlikke alıwshılar menen perzentlikke alınǵanlar arasında jol qoyılmaydı.
Sonday-aq, keminde birewi psixikalıq buzılıwı (ruwxıy keselligi yamasa aqılı kemisligi) sebepli sud tárepinen múmkinshilikke jaramsız dep tabılǵan shaxslar arasında da jol qoyılmaydı.
Demek, joqarıdaǵı 16-statyada belgilep qoyılǵan nekege qarsılıq etetuǵın jaǵdaylar bolmasa, Túrkiyada dúzilgen neke haqıyqıy dep tán alınadı.
Sonıń menen birge, kodekstiń 236-statyası 2-bólimine bola, Ózbekstan Respublikası aymaǵınan tısqarıda jasap atırǵan Ózbekstan Respublikasınıń puqarası Ózbekstan Respublikası aymaǵınan tısqarıda jasap atırǵan er (hayal) menen dúzilgen nekeden, bul shaxs qaysı mámleket puqarası ekenligine qaramastan, Ózbekstan Respublikası sudında ajırasıwǵa haqılı.
Endigiden bılay, tiykarǵı másele nekeni biykar etiwde erli-zayıplılardıń múlkin bóliwde qaysı nızamshılıq qollanılatuǵını bolıp, Shańaraq kodeksiniń 236-statyasına bola, Ózbekstan Respublikası aymaǵında Ózbekstan Respublikası puqaraları menen sırt el puqaraları yamasa puqaralıǵı bolmaǵan shaxslar arasındaǵı, sonday-aq, sırt el puqaraları arasındaǵı nekeden ajıratıw Ózbekstan Respublikası nızamshılıǵına muwapıq ámelge asırıladı.
Demek, is Ózbekstan Respublikası sudlarında kórip shıǵılıp atırǵan bolsa, nekeden ajıratıw hám erli-zayıplılardıń múlkin bóliw máselesi de Ózbekstan nızamshılıǵına bola ámelge asırıladı, degen menen olardan biri Rossiya puqarası bolıp, neke Túrkiyada dúzilgen bolsa da.

Gulnoza Boboeva,
ÓzA