2040-jılǵa kelip globallıq kólemde plastikalıq shıǵındılardıń kólemi jılına 280 million tonnaǵa jetiwi múmkin, dep jazbaqta “The Guardian” basılımı.

Ekologlardıń pikirinshe, ósip baratırǵan mashqalanıń tiykarǵı sebebi – qadaqlaw sanaatı. Usı jılı plastik qadaqlaw (plyonkalar, sumkalar, shiyshe hám ıdıslar) barlıq globallıq plastik shıǵındılardıń 33 procentin quraǵan.
Izertlewlerge bola, 2040-jılǵa barıp sistemalı ózgerisler menen plastikalıq pataslanıwdı 97 procentke azaytıw múmkin. Atap ótiw kerek, plastmassa qorshaǵan ortalıqqa zıyan jetkeriwden tısqarı, densawlıq ushın da qáwip tuwdıradı. Onıń quramında 16 mıńnan aslam ximiyalıq elementler, sonday-aq, kóplegen pataslandırıwshı elementler bar. Analizler bulardı gormonal buzılıwlar, tuwılıwdıń azayıwı, balalarda kognitiv buzılıwlar, diabet hám júrek-qan tamır kesellikleri hám rak qáwpi artıwı menen baylanıstıradı.
Jáne bir táshwishli tárepi – bul plastik ónimlerdi islep shıǵarıwdıń klimatqa tásiri. Bul sistemadan shıǵatuǵın jıllıq ıssıxana gazleri shıǵındıları 2025-jılı 2,7 GtSO2 ekvivalentin quraǵan bolsa, 2040-jılǵa kelip olar 58 procentke artıp, 4,2 GtSO2 ekvivalentine jetiwi múmkin.
– Ele de úmit bar, dúnya jámiyetshiligi plastikti qayta islew sistemasın qayta joybarlastırıwı hám pataslanıw mashqalasın bir áwlad ishinde sheshe aladı, – deydi “Pew Charitable Trusts” qayırqomlıq qorınıń wákili Tom Dillon. – Biraq bunıń ushın qararlardı insaniyat hám planeta máplerin birinshi orınǵa qoyıw kerek.

Gwzal Sattorova, ÓzA