BMSh Bas Assambleyasınıń 2003-jıl 21-noyabrdegi rezolyuciyasına muwapıq, 2004-jıldan baslap “9-dekabr – Pútkil jer júzilik korrupciyaǵa qarsı gúresiw kúni” (International Day Against Corruption) sıpatında belgilenip kelinbekte.

Bul kúndi belgilewden maqset – korrupciya mashqalasınıń túp mánisin túsiniw hám korrupciyaǵa qarsı gúresiw jáne onıń aldın alıwdan ibarat.
Qaraqalpaqstan Respublikası Salıq basqarmasında 9-dekabr – Xalıqaralıq korrupciyaǵa qarsı gúresiw kúni múnásibeti menen “Ashıq esikler kúni” ushırasıwı shólkemlestirildi.
Ushırasıwda taraw qánigeleri, huqıq qorǵaw uyımları qánigeleri, isbilermenler, student-jaslar hám ǵalaba xabar qurallarınıń xızmetkerleri qatnastı.
Ushırasıwda qatnasıwshılarǵa tarawdaǵı jańalıqlar, jeńillikler, salıq tólewshilerge kórsetilip atırǵan xızmetler boyınsha maǵlıwmatlar berildi. Sonday-aq, salıq uyımlarında “kárxana kesiminde” hám “máhálle kesiminde” islesiw sistemalarınıń jumıs nátiyjeliligi boyınsha da maǵlıwmatlar atap ótildi.
Atap ótilgenindey, elimizde korrupciyaǵa qarsı gúresiw jáne onıń aldın alıw baǵdarında bir qatar ilajlar ámelge asırılmaqta. Atap aytqanda, Ózbekstan Respublikasınıń 2017-jıl 3-yanvardaǵı “Korrupciyaǵa qarsı gúresiw haqqında”ǵı Nızamı qabıl etildi. Bul Nızamnıń maqseti korrupciyaǵa qarsı gúresiw tarawındaǵı qatnasıqlardı tártipke salıwdan ibarat. Onda tiykarǵı túsinikler berilip, Korrupciya – shaxstıń óz lawazımı yamasa xızmet dárejesinen jeke mápleri yamasa basqa shaxslardıń mápleri jolında materiallıq yamasa materiallıq emes payda alıw maqsetinde nızamǵa qayshı túrde paydalanıwı, sonday-aq bunday paydanı nızamǵa qayshı túrde usınıwı, dep kórsetilgen. Al, korrupciyaǵa baylanıslı huqıqbuzarlıq – korrupciya belgileri bolǵan, islengeni ushın nızamshılıqta juwapkershilik názerde tutılǵan qılmıs, dep berilgen. Mápler soqlıǵısıwı – jeke (tikkeley yamasa tikkeley emes) mápdarlıq shaxstıń lawazım yaki xızmet wazıypaların tiyisli dárejede orınlawına tásir kórsetip atırǵan yamasa tásir kórsetiwi múmkin bolǵan hám jeke mápdarlıq penen puqaralardıń, shólkemlerdiń, jámiyettiń yamasa mámlekettiń huqıqları hám nızamlı mápleri arasında qarama-qarsılıq júzege kelip atırǵan yamasa júzege keliwi múmkin bolǵan jaǵday, dep kórsetilgen.
Korrupciyaǵa qarsı gúresiwdiń tiykarǵı principleri nızamlılıq, puqaralardıń huqıqları, erkinlikleri hám nızamlı mápleriniń ústinligi, ashıq-aydınlıq, sistemalılıq, mámleket hám puqaralıq jámiyetiniń birge islesiwi, korrupciyanıń aldın alıwǵa baylanıslı ilajlardıń ústinligi, juwapkershiliktiń sózsizligi bolıp esaplanadı.
Qaraqalpaqstan Respublikası salıq basqarması Jeke qáwipsizlik bólimi tárepinen Qaraqalpaqstan Respublikası salıq xızmeti uyımlarınıń jeke quramı menen usı jıldıń ótken dáwiri dawamında 95 márte korrupciyaǵa qarsı gúresiw hám onıń aldın alıw boyınsha hár qıylı temalarda ushırasıwlar hám dógerek sáwbetlesiwleri shólkemlestirilgen. Bul ótkerilgen ilajlardıń 65 i huqıq qorǵaw uyımlarınıń xızmetkerleri menen birgelikte ótkerilip, 8338 jaǵdayda xızmetkerler menen profilaktikalıq sáwbetlesiwler ótkerilgen hám tilxatlar alınǵan.
Salıq basqarmasınıń Jeke qáwipsizlik bólimi tárepinen 2025-jıldıń ótken dáwiri dawamında salıq xızmeti uyımları xızmetkerleriniń háreketleri boyınsha 74 jaǵdayda xızmet tekseriwleri hám 74 jaǵdayda xızmet úyreniwleri ótkerilgen. Ótkerilgen xızmet tekseriwleri hám xızmet úyreniwleri nátiyjesinde, jámi 109 jaǵdayda intizamıy sharalar qollanılǵan. Ótkerilgen jámi 148 xızmet tekseriwi hám xızmet úyreniwleri nátiyjesinde toplanǵan hújjetlerden 92 si qadaǵalaw tártibinde kórip shıǵılıp, huqıqıy baha beriw ushın huqıq qorǵaw uyımlarına jiberilgen.
Jeke qáwipsizlik bólimi tárepinen basshılıqqa kirgizilgen korrupciyalıq túrdegi bildiriwlerge tiykarlanıp ótkerilgen xızmet tekseriwleri nátiyjesinde 5 jaǵdayda huqıq qorǵaw uyımları tárepinen jınayat isleri qozǵatılǵan.
Ushırasıwda kópshilikke órnek bolıp jumıs alıp barıp atırǵan bir qatar isbilermenlerge salıq tólemlerin óz waqtında tólep barǵanı, joqarǵı kórsetkishlerge erisip kiyatırǵanı hám basqa da birge islesiwlerdegi belsendiligi ushın basqarma baslıǵınıń «Alǵısnama»ları tapsırıldı.
Ilajda student-jaslar salıq xızmeti uyımları xızmetkerleriniń jumısları menen tanısıp, qánigelerden ózlerin qızıqtırǵan sorawlarǵa juwap aldı.

Á.Jiyemuratov,
Qaraqalpaqstan xabar agentligi