Huqıqıy qatnas

Hámmemizge belgili, hákimshilik sudlardıń wazıypası hákimshilik uyımlar menen qatnasıqlarda nızam ústinligin támiyinlew menen birge puqaralar hám yuridikalıq shaxslardıń buzılǵan yamasa tartıslı jaǵdaydaǵı huqıqların, erkinlikleri hám nızamlı máplerin qorǵaw bolıp esaplanadı.
Múrájat etkende álbette mámleketlik bajı tólenedi. Bul boyınsha Tashkent mámleketlik yuridikalıq universiteti Yuridikalıq klinikasınıń xızmetkeri Imomali Tuev tómendegilerdi málim etti:
– Ózbekstan Respublikasınıń “Mámleketlik bajı haqqında”ǵı nızamınıń 5-statyasına bola, mámleketlik bajı óndiriw obektleri qatarına hákimshilik sudlar da kirgizilgen.
Yaǵnıy, hákimshilik sudlarǵa tómendegi arzalar, shaǵımlar hám hújjetler boyınsha mámleketlik bajı óndiriledi. Sonıń ishinde, uyımlıq normativlik-huqıqıy hújjetler boyınsha kelispewshilik haqqındaǵı arzalar, Respublikalıq atqarıwshı hákimiyat uyımları, jergilikli mámleketlik hákimiyat, notariuslar, PHAJ uyımları yamasa olardıń lawazımlı shaxslarınıń qararları, háreketleri (háreketsizligi) ústinen shaǵımlar ushın mámleketlik bajı óndiriledi.
Sonday-aq, saylaw komissiyalarınıń qararları (háreketleri) boyınsha kelispewshilikler, mámleketlik dizimnen ótkeriwden bas tartıw yamasa múddetinde dizimge almaw jaǵdaylarında, hákimshilik sudlardıń qararları, is júrgiziwdi toqtatıw yamasa shaǵımdı kórmesten qaldırıw haqqındaǵı ajırımlar ústinen beriletuǵın apellyaciya, kassaciya hám tekseriw shaǵımları ushın jáne sud tárepinen hújjetlerdiń dublikatları yamasa kóshirmeleri berilgende de bajı tólenedi.
– Mámleketlik bajı muǵdarı qalay anıqlanadı?
– Nızamnıń 3-qosımshasına muwapıq, mámleketlik bajı stavkaları bazalıq esaplaw muǵdarı (BEM) tiykarında belgilenedi. Bajı muǵdarı arza túri hám jumıstıń kategoriyasına qarap ózgeredi.
Atap aytqanda, uyımlıq normativlik-huqıqıy hújjetler boyınsha tartıslar haqqındaǵı arzalar boyınsha puqaralardan 5 BEM, yuridikalıq shaxslardan 20 BEM, ámeldegi (BEM – 421 000) sum bajı tólenedi.
Sonday-aq, nızamnıń 10-statyasında hákimshilik sudlarda mámleketlik bajı tólewden azat etiletuǵın 26 jaǵday sanap ótilgen. Yaǵnıy, dizimde keltirilgen jaǵdaylar boyınsha jumıslar ushın mámleketlik bajı óndirilmeydi.

ÓzA