Tashkentte birinshi márte “SheScience – 2025” Oraylıq Aziya ilimpazları forumı bolıp ótti. Onıń tiykarǵı nátiyjesi bolsa birgeliktegi bildiriwdiń qabıl etiliwi boldı. Bul Oraylıq Aziya mámleketleriniń ilimiy hám innovaciyalıq ekosistemaların integraciyalaw, ilimde hayal ilimpazlardıń qatnasın keńeytiw hám birgeliktegi izertlewlerdi rawajlandırıw tarawların belgilep beretuǵın regionallıq hújjet bolıp esaplanadı.

“SheScience – 2025”: regionallıq rawajlanıwdı ilimiy hám innovaciyalıq ekosistemalar arqalı qollap-quwatlaw” forumında Qazaqstan, Qırǵızstan, Tájikstan, Túrkmenstan, Ázerbayjan hám mámleketimizden 60 tan aslam ilimpaz hám izertlewshi hayal qatnastı.
Birgeliktegi bildiriwde keleshektegi birge islesiwdiń bes tiykarǵı baǵdarı hám regionnıń ulıwma mashqalaların nátiyjeli sheshiwge qaratılǵan turaqlı ilimiy ekosistemalardı qáliplestiriw belgilengen. Hújjet sonday-aq, hár jılı regionallıq forumdı gezekpe-gezek ótkeriw ushın tiykar jaratadı.
Qatnasıwshılar ekologiyalıq qáwip-qáterler, sanlı transformaciya hám jasalma intellektti engiziw menen baylanıslı globallıq mashqalalarǵa dus kelgende sistemalı birge islesiw zárúr ekenligin atap ótti.
– Búgin biz, Oraylıq Aziya regionın rawajlandırıw ushın ilim potencialınan paydalanıw procesinde isenim, tilekleslik hám ulıwma tilek tiykarında regionallıq ilimiy integraciyanıń jańa formatın jaratpaqtamız, – dedi Ózbekstan Respublikası Ilimler akademiyasınıń vice-prezidenti Shaxlo Turdikulova. – Bul forum ilimpaz hayal-qızlar ushın tek ǵana bilim almasıw maydanı emes, al jańa izertlew baǵdarları, konsorciumlar hám baslamalardı qáliplestiretuǵın platformaǵa aylanbaqta. Biziń birgeliktegi bildiriwimiz ápiwayı deklaraciya emes, al birgelikte ámelge asıratuǵın jumıslarımızdıń ámeliy jol kartası bolıp esaplanadı.
Forum Ózbekstan Respublikası Ilimler akademiyası tárepinen Jáhán ilimler akademiyası (TWAS), Rawajlanıp atırǵan mámleketlerde ilim tarawındaǵı hayal-qızlar shólkemi (OWSD), Jáhán banki hám Aziya rawajlanıw banki menen birgelikte shólkemlestirildi.
– Oraylıq Aziya mámleketleriniń izolyaciyalanǵan izertlew baslamalarınan regionallıq birge islesiwge ótiw úlken áhmiyetke iye,-dedi qazaqstanlı Akademik Zarema Shaukenova. – Ilimiy kózqaraslardıń birligi, birgeliktegi izertlewler hám bilimlendiriw baǵdarlamaların muwapıqlastırıw insan kapitalın rawajlandırıwdı sezilerli dárejede jedellestiriw hám regionnıń ilimiy ónimdarlıǵın arttırıw imkaniyatın beredi.
Panel dodalawlar hám ekspertlerdiń prezentaciyaları dawamında “Oraylıq Aziya mámleketlerinde ilimiy hám innovaciyalıq ekosistemalardı integraciyalaw,” “Jasalma intellektti rawajlandırıw hám onı izertlewlerde qollanıw,” “Ilimiy kommunikaciya hám ilimge jámiyetshiliktiń isenimi,” “Energiya nátiyjeliligi hám qayta tiklenetuǵın energiya,” “Ilimdi kommerciyalastırıw hám akademiyalıq isbilermenlik” temalarında zamanagóy ilim hám innovaciyalardıń áhmiyetli máseleleri dodalandı.
Ilimpaz hayal-qızlar regionallıq birge islesiw potencialın kórsetetuǵın izertlewler, joybarlar hám milliy ámeliyatlardı usındı. Sonıń ishinde, ekspert baǵdarlamasınıń tiykarǵı baǵdarı Qırǵızstan Respublikası Milliy Ilimler akademiyasınıń wákili Zuurakan Kadenovanıń “Jasalma intellekt keleshek iliminiń gilti sıpatında” atamasındaǵı prezentaciyası ótkerildi. Ilimpaz óziniń prezentaciyasında sanlı sheshimlerdi engiziwdi tezlestiretuǵın hám Oraylıq Aziya mámleketleriniń ilimiy básekige shıdamlılıǵın bekkemleytuǵın birgeliktegi maǵlıwmatlar platformaları, jasalma intellekt qánigeleri ushın oqıw baǵdarlamaları hám pánleraralıq izertlew joybarların jaratıw zárúrligin atap ótti.

Kamola YuSUPOVA, Muhammad AMIN (súwret), ÓzA