Jaslarımızdıń dúnyadaǵı jetekshi joqarı oqıw orınlarına oqıwǵa kiriwi ushın tereńlestirilgen halda tayarlaw maqsetinde turmısqa engizilgen Milliy baǵdarlamanıń dáslepki basqıshı nátiyjeli ámelge asırılmaqta. Áhmiyetlisi, Qaraqalpaqstan Respublikasınıń ulıwma orta bilim beriw mekteplerinen 144 oqıwshı usı baǵdarlama sheńberinde respublika boylap ótkerilgen tańlawda eń joqarı ball toplaǵan 1 mıń 500 9-klass pitkeriwshileri qatarında tańlap alınıp, bilimlerin arttırmaqta.

Búgin olar Tashkent wálayatınıń Bostanlıq rayonında jaylasqan “Renessans” balalar dem alıw orayında oqıw shınıǵıwların baslaǵan. Milliy baǵdarlama dawamında oqıwshılar buxgalteriya esabı, biznes tiykarları hám zamanagóy kózqaras (Global Perspectives) pánlerin úyrenedi. Bul pánler Milliy baǵdarlama qatnasıwshılarınıń attestatlarına kirgiziliwi belgilengen.
«Prezident qábiletli perzentleri» Milliy baǵdarlamasınıń dáslepki basqıshı boyınsha búgingi kúnde ámelge asırılıp atırǵan jumıslar, oqıw procesi, joybardıń keleshektegi perspektivaları haqqında Qaraqalpaqstan xabar agentligi sholıwshısı Prezident mektebi másláhátshisi Daniyar Dastenovtan intervyu aldı.
– «Prezident qábiletli perzentleri» Milliy baǵdarlaması qábiletli jaslardı qollap-quwatlawdıń ámeldegi hám real, potenciallı, innovaciyalıq mexanizmi ekenligi menen dıqqatqa ılayıqlı. Elimiz basshısı Shavkat Mirziyoev tárepinen 2025-jıldıń 15-may kúni qabıl etilgen «Prezident qábiletli perzentleri» baslamasın ámelge asırıw ilajları haqqında»ǵı párman qábiletli jaslardı erte anıqlaw hám olardı hár tárepleme qollap-quwatlaw arqalı mámlekette insan kapitalın rawajlandırıw, jaslar menen mánzilli islew arqalı globallıq miynet bazarında básekige shıdamlı bolǵan qánigelerdi tayarlaw hám mámleket rawajlanıwı ushın jańa innovaciyalıq imkaniyatlar jaratıw sıyaqlı maqsetlerdi gózleydi. Búgingi kúnde bul hújjet qábiletli jaslardı birden-bir platformaǵa birlestiriw arqalı olardıń óza-ara birge islesiwi, tájiriybe almasıwı hám intellektuallıq potencialın ámelge asırıw ushın nátiyjeli ortalıq jaratıwda ayrıqsha áhmiyetke iye.
– «Prezident qábiletli perzentleri» Milliy baǵdarlamasında kimler qatnasıwı múmkin?
– Baǵdarlamada mámleketimizdegi barlıq ulıwma orta bilim beriw mektepleriniń 9-klasın pitkeriwshi oqıwshıları qatnasıwı múmkin. Bunıń ushın usı jıldıń may-avgust ayları aralıǵında tańlaw ótkerildi. Onda 9-klass pitkeriwshilerinen ibarat 28 mıń talaban arasınan 1 mıń 500 eń qábiletli ul-qız matematika hám ingliz tili pánlerinen ótkerilgen arnawlı test-sınaqları arqalı tańlap alınǵan edi.
Búgingi kúnde usı oqıwshı-jaslardıń bir bólegi «Renessans» dem alıw orayında buxgalteriya esabı, biznes tiykarları hám zamanagóy qatnas pánleri boyınsha 45 minutlıq sabaqlardan ibarat shınıǵıwlarda qatnaspaqta. Háptesine jámi 30 saatlıq bilimlendiriw procesinde sırt ellerdiń hám mámleketimizdiń eń tájiriybeli pedagogları oqıwshılarǵa sabaq ótpekte.
– Bul oqıw baǵdarlamalarındaǵı pánler házirgi zaman talabınan kelip shıqqan halda oqıwshılarǵa zárúrli kónlikpelerdi beriw maqsetinde tańlap alınǵan, solay emes pe?
– Álbette, tańlanǵan pánler mektep pitkeriwshisiniń finanslıq sawatlılıǵın arttırıwǵa, sın kózqaras penen pikirlewdi rawajlandırıwǵa, biyǵárez túrde qarar qabıl etiw hám óziniń pikirin qorǵay alıwǵa, olardı zamanagóy ekonomika hám jámiyet talap etetuǵın kónlikpeler menen támiyinlewge qaratılǵan. Tálim procesi Cambridge Assesment International Education jantasıwları tiykarında ingliz tilinde ámelge asırılmaqta.
Atap aytqanda, «Buxgalteriya esabı» páni (Accounting) – finanslıq sawatlılıq, esaplardı oqıw, analizlew hám qarar qabıl etiw kónlikpelerin qáliplestiredi. Usı arqalı oqıwshılarda sın kózqarastan pikirlew hám mashqalalardı sheshiw potencialın júzege shıǵaradı. “Biznes tiykarları” páni (Business) – bazar logikası, basqarıw hám isbilermenlikke tiyisli tiykarǵı túsiniklerdi beredi. Oqıwshıda sın kózqarastan pikirlew hám ámeliy máselelerdi sheshiw qábiletin rawajlandıradı. “Zamanagóy kózqaras” páni (Global Perspectives) – keń dúnyaqaras, erkin úyreniw, dálillerge tiykarlanǵan pikirlerdi bildiriw hám óziniń kózqarasın qorǵay alıw kónlikpesin rawajlandıradı.
Bul pánler Milliy baǵdarlama qatnasıwshılarınıń attestatlarına da kirgiziliwi belgilengen. Kurs juwmaǵında oqıwshılar usı baǵdarlar boyınsha imtixan tapsıradı. Olardıń nátiyjeleri bolsa mámleketlik úlgi tiykarında belgilengen rásmiy gúwalıqlarda sáwlelenedi.
– Baǵdarlama sheńberinde oqıwshılardı dúnyadaǵı jetekshi joqarı oqıw orınlarına tayarlaw ushın usınday qısqa múddetli oqıw kurslarınan tısqarı qanday ilajlar ámelge asırılıwı rejelestirilgen?
– Milliy baǵdarlamada qatnasıp atırǵan oqıwshılarǵa Qánigelestirilgen tálim mákemeleri agentligi sistemasındaǵı mekteplerden mektep keńesgóyi biriktirilgen bolıp, olar eki jıl dawamında – 10-11-klasslarda oqıw dawamında jaslardıń portfolioların qáliplestiriwge, xalıqaralıq imtixanlarǵa tayarlaw hám motivaciyalıq baǵdarda járdem beredi.
Bul keńesgóyler oqıwshılarǵa joqarı bilimlendiriwge kiriw ushın zárúr bolatuǵın bilim hám kónlikpelerdi rawajlandırıwda hám portfolioni bekkemlewde járdem beredi.
Sonı da aytıw kerek, búgingi kúnde dúnyanıń eń jetekshi joqarı oqıw orınlarında jaslardıń portfoliosına úlken itibar qaratıladı. Yaǵnıy, universitetke kiriw tilegindegi jigit yamasa qız qanday joybar islegen, jaslardıń jetekshilik potencialı, jámiyetke, sociallıq turmısqa keltirgen paydası sıyaqlı real jumısına tiykarǵı itibar qaratıladı. “Prezident qábiletli perzentleri” Milliy baǵdarlaması oqıwshılarǵa áne usı portfolionı qáliplestiriwge imkaniyat jaratadı.
Qatnasıwshılarǵa kerekli kónlikpelerdi beriw ushın Milliy baǵdarlama platforması islep shıǵıladı. Onda 100 ballıq reyting sisteması jolǵa qoyılǵan bolıp, bul platformada xalıqaralıq imtixan nátiyjeleri, pánler boyınsha olimpiada jetiskenlikleri, sociallıq joybarlar hám sport-dóretiwshilik jumısları esapqa alınadı.
– Búgingi kúnde “Renessans” dem alıw orayında bilimlendiriwge baylanıslı eń aldıńǵı hám innovaciyalıq joybarlar, qızıqlı ánjumanlar, oqıwshı-jaslardıń bilimin, potencialın arttırıwǵa qaratılǵan aǵartıwshılıq ilajlar da shólkemlestirilip atırǵanınıń gúwası bolıp atırmız. Bul arqalı mámleketimiz jaslarımızdıń bilimine ózine tán xoshamet, jańa arzıw-niyetlerine qanat baǵıshlamaqta.
– Durıs aytasız, dem alıw orayında intensiv oqıw sabaqları procesinde baǵdarlama qatnasıwshıları pánlerdi úlken qızıǵıwshılıq hám bilimge qushtarlıq penen, belsene ózlestirip atırǵanına gúwa bolıw múmkin. «Prezident qábiletli perzentleri» Milliy baǵdarlaması jaslardıń intellektuallıq potencialın arttırıw menen birge, olardıń dóretiwshilik kózqarası hám liderlik kónlikpelerin de rawajlandırıwǵa xızmet etpekte. Shólkemlestirilip atırǵan hár bir ilaj oqıwshılardıń pikirlewin, saxnada ózin erkin uslawın hám jámiyetlik belsendiligin arttırıwǵa qaratılǵan.
Atap aytqanda, oqıwshılar arasında «Talant shou», «Zakovat» intellektual oyını, stol tennisi, basketbol hám basqa da sport jarısları ótkerilip, dem alıs kúnleri sayaxatlar shólkemlestirilmekte. Nátiyjede olar komandalıq pikirlew, tezlik hám logikalıq oy-pikirdi bekkemlemekte.
Ulıwmalastırıp aytqanda, «Prezident qábiletli perzentleri» Milliy baǵdarlaması bul tek bilimlendiriw joybarı emes, al, jaslardıń oy-pikirin, kózqarasın hám qábiletin jańa basqıshqa alıp shıǵıwǵa qaratılǵan keń kólemli baslama bolıp tabıladı.

Sáwbetlesken: M.PIRNAZAROVA,
Qaraqalpaqstan xabar agentliginiń sholıwshısı