Elimizde “Ózbekstan Respublikasında xalıq hám awıl xojalıǵın dizimge alıw ilajın ótkeriw haqqında”ǵı Prezident pármanına bola, 2026-jıl 15-yanvardan 28-fevralǵa shekem xalıq hám awıl xojalıǵın dizimge alıw ilajı ótkeriledi.

Bunnan maqset mámleketimizdiń rawajlanıw perspektivaların bahalaw sistemasın jaratıw ushın zárúr maǵlıwmatlar bazaların qáliplestiriwden ibarat. Yaǵnıy, xalıqtı hám awıl xojalıǵın dizimge alıw mámlekettegi xalıqtıń sanı, onıń jınıslıq hám jas quramı, sociallıq jaǵdayı, bántlik dárejesi, bilimlendiriw hám turmıs dárejesi haqqında tolıq hám anıq maǵlıwmat jıynawda áhmiyetli orın iyeleydi.
Sonıń menen birge, awıl xojalıǵındaǵı jer maydanları, haywanlardıń násili hám sanı, diyqan hám fermer xojalıqlarınıń sanı, ónim islep shıǵarıw kólemi boyınsha anıq statistikalıq maǵlıwmatlar toplanadı. Onda 26 million gektar awıl xojalıǵı jerlerinen paydalanıw jaǵdayı úyreniledi. Sharwa malları hám quslardıń sanı anıqlanadı. Sol arqalı tarawǵa baǵdarlanıp atırǵan byudjet qarjılarınıń nátiyjeliligi anıqlanadı.
Qalaberdi, bul ilaj azıq-awqat qáwipsizligin támiyinlewde de ayrıqsha áhmiyetke iye bolıp, toplanǵan maǵlıwmatlar tiykarında bul baǵdarda qanday zárúr ilajlardı kóriw kerek ekenligi anıqlap alınadı.
Xalıqaralıq tájiriybege itibar qaratatuǵın bolsaq, dúnyadaǵı eń úlken dizimge alıw ilajı Qıtayda bolǵanı aytıladı. Sebebi Qıtay eń kóp xalıqqa iye mámleket sıpatında xalıqtı dizimge alıwǵa ayrıqsha itibar qaratadı. Maǵlıwmatlarǵa qaraǵanda, Qıtayda birinshi xalıqtı dizimge alıw 1953-jılı ótkerilgen. Eń sońǵı dizimge alıw ilajı bolsa 2020-jılı ámelge asırılǵan hám ol dúnyadaǵı eń iri statistika ilajı sıpatında tariyxta qalǵan.
Qıtayda xalıqtı dizimge alıw dawamında millionlap dizimge alıwshılar hár bir úydi aylanıp, maǵlıwmat jıynaǵan. 2020-jılǵı xalıqtı dizimge alıwda bolsa Qıtay bir qatar innovaciyalıq qatnaslardı qollanǵan.
Mámleketimizde de bul ilajǵa qızǵın tayarlıq kórilmekte. Xalıqtı hám awıl xojalıǵın dizimge alıw ilajında barlıq shólkemler hám uyımlar belsene qatnasadı. Sonıń ishinde, “máhálle jetiligi” sistemasında isleytuǵın xızmetkerlerdiń bul ilajda qatnasıwı ayrıqsha áhmiyetke iye.
Házirgi kúnlerde usı áhmiyetli ilajǵa puqta tayarlıq kóriw maqsetinde wálayatlar statistika basqarmaları hám rayon-qala statistika bólimleri tárepinen orınlarda dizimge alıwshı xızmetkerlerdi tayarlaytuǵın trenerler ushın oqıw-seminarlar shólkemlestirilmekte. Seminarlar dawamında qatnasıwshılarǵa Prezident pármanınıń mazmun-mánisi, dizimge alıw procesiniń basqıshları hám onıń áhmiyeti haqqında tolıq maǵlıwmatlar berilmekte. Sonday-aq, dizimge alıwda paydalanılatuǵın málimleme sistemaları, elektron sorawnamalardı toltırıw qaǵıydaları hám málimleme qáwipsizligine baylanıslı temalar boyınsha da ámeliy usınıslar berilmekte.
Bunday ámeliy oqıw-seminarlar xalıqtı hám awıl xojalıǵın dizimge alıw procesin nátiyjeli shólkemlestiriw, onı xalıqaralıq standartlar talapları tiykarında ámelge asırıwǵa xızmet etetuǵının atap ótiw kerek. Xalıqtı hám awıl xojalıǵın dizimge alıw bolsa mámleketimizdiń keleshektegi rawajlanıwına xızmet etetuǵın perspektivalı rejelerdi dúziw imkaniyatın beredi.

ÓzA