Ázerbayjannıń “Trend” málimleme agentliginiń saytında járiyalanǵan maqalada jazılıwınsha, Oraylıq Aziyada globallıq kúshler óz poziciyaların bekkemlep atırǵan bir waqıtta Qazaqstan, Qırǵızstan, Tájikstan, Túrkmenstan, Ózbekstan hám AQShtıń qatnasıwındaǵı S5+1 formatı qáwipsizlik, investiciya hám turaqlı rawajlanıw boyınsha sóylesiwdi tereńlestirip atırǵan áhmiyetli maydanǵa aylandı. Usı mánide 6-noyabr kúni Vashingtonda bolıp ótetuǵın gezektegi sammit bul birge islesiwdi jańa basqıshqa kóteriwi kútilmekte.

Derek Ózbekstan ushın sammit strategiyalıq áhmiyetke iye ekeni, mámleket AQSh penen tıǵız birge islesiwshi statusın bekkemlew, investiciya tartıw hám xalıqaralıq maydandaǵı tásirin arttırıwdı maqset etkenine ayrıqsha toqtap ótken:

– Tashkent hám Vashington álleqashan innovaciya hám energetika boyınsha birge islesiwdi rawajlandırıw jolında anıq qádemler taslaǵan: “Schlumberger”, “Baker Hughes” hám “Air Products” qatnasıwında gaz-transport infrastrukturasın jetilistiriw hám taza energiya sheshimlerin engiziwge qaratılǵan shama menen 4 milliard dollarlıq joybarlar ámelge asırılmaqta. Sonday-aq, áhmiyetli paydalı qazılmalardı izlew hám qayta islew boyınsha memorandumǵa qol qoyılıp, globallıq energiyaǵa ótiw sharayatında sheriklik jedel rawajlanbaqta.
Tashkent poziciyası sentyabr ayında Prezident Shavkat Mirziyoevtiń AQShqa saparı dawamında jáne de bekkemlendi: “Ózbekstan hawa jolları” menen “Boeing” arasında 22, “Boeing-787 Dreamliner” jetkerip beriwdi názerde tutatuǵın 8 milliard dollarlıq kelisim járiyalandı. Qánigeler bul joybardı Tashkenttiń regionallıq aviaciya orayı sıpatındaǵı abırayın kúsheytetuǵın faktor, sonıń menen birge, Evropa hám Arqa Amerikaǵa tikkeley reysler ushın platforma sıpatında bahalamaqta.
“Trend.Az” bolajaq sammitte infrastruktura hám energetika joybarları, sanlı integraciya, regionallıq turaqlılıq, sonday-aq, kiber qorǵaw máseleleri kóteriliwin boljaǵan. Ózbekstan logistika, qayta tiklenetuǵın energiya hám áhmiyetli minerallar boyınsha baslamalardı alǵa qoyıp atırǵanı, bul tarawlar mámleket hám regionnıń ekonomikalıq potencialın arttırıwǵa xızmet etetuǵını atap ótilgen.
S5+1 AQSh ushın Oraylıq Aziyada ekonomikalıq tásirdi kúsheytiw, sonıń ishinde, “Jasıl Ózbekstan” baǵdarlaması sheńberinde quyash hám samal joybarlarına kompaniyalardı tartıw imkaniyatı bolıp esaplanadı. Qurama Shtatlardıń Ázerbayjandaǵı burınǵı elshisi Metyu Brizdiń pikirinshe, “investiciya hám Amerika kompaniyalarınıń qatnasıwın diplomatiya quralı sıpatında qollanıw S5+1 formatın hár eki tárep ushın paydalı strategiyalıq quralǵa aylandıradı”.
Juwmaq ornında avtor Ózbekstannıń ekonomikalıq reforma hám texnologiyalıq rawajlanıw, bilimlendiriw tarawındaǵı ósiw bir waqıttıń ózinde qollap-quwatlanıp atırǵan kóp táreplemeli strategiyasın tán alǵan. Bunday kózqaras Tashkent ushın AQSh penen sóylesiwde pútkil regionnıń mápin sáwlelendiretuǵın belsendi mámleket wazıypasın atqarıw juwapkershiligi ekenin atap ótken.

Abduaziz Xidirov, ÓzA