AQSh yadrolıq sınaqtı qayta baslamaqshı

Donald Tramp 30 jıldan aslam dawam etken tánepisten keyin mámlekette yadrolıq qural sınaǵın qayta tiklewge buyrıq berdi. Prezidenttiń aytıwınsha, bul qarar Rossiya hám Qıtay yadrolıq jumıstı janlandırıwı tiykarında qabıl etilgen.
Amerika jetekshisi sociallıq tarmaq arqalı “basqa mámleketler usınday sınaq ótkerip atırǵanı ushın AQSh ta teń sharayatta sınaq baslawı kerek”ligin atap ótken. Mámleket 1992-jıldan berli yadrolıq jarılıwshı qurallardı sınaqtan ótkermegen. Házir bolsa tiykarǵı yadro rezervin jetilistiriwge májbúr ekenin aytıp, zárúr process dárhal baslanatuǵının málim etti.
Bul járiyalaw RF ótken háptede “sheksiz aralıqqa ushıw imkaniyatına iye” jańa yadro quralın sınaqtan ótkergeni haqqındaǵı bildiriwinen keyin, sonday-aq, QXR óziniń yadro quralı sanın jedel pát penen arttırıp atırǵanı haqqındaǵı maǵlıwmat tarqalıwı tiykarında jańladı. AQSh házir shama menen 5 225 yadro qurılmasına iye, Rossiyada bul san 5 580 esaplanadı. Qıtay bolsa 2030-jılǵa shekem bunday quralların 1000 ǵa jetkeriwi kútilmekte. Tramptıń bildiriwi globallıq yadrolıq keskinlik kúsheygen waqıtqa tuwra keldi: AQSh hám Rossiya arasındaǵı yadrolıq quraldı sheklew haqqındaǵı sońǵı shártnama — “New Start” kelisiminiń ámel etiw múddeti 2026-jılı tamamlanadı.
Házirgi jaǵday xalıqaralıq qáwipsizlik boyınsha keskin pikir-talaslardı oyatpaqta. AQSh Prezidenti keleshekte sınaq qay jerde ótkeriletuǵınına anıqlıq kirgiziletuǵının ayttı. Qullası, bul qarar AQSh – Qıtay ushırasıwı aldınan járiyalanǵanı global siyasiy basım kúsheyetuǵınınan derek beredi.
Musulmon Ziyo, ÓzA