Hár bir millettiń ózine tánligi, tariyxıy yadı, mádeniy baylıǵı hám ruwxıy dúnyası bárinen burın onıń tilinde kórinedi. Til – bul ápiwayı baylanıs quralı emes, ol millettiń ruwxıy dúnyası, oy-pikiri, mentaliteti hám qádiriyatlarınıń kórinisi.

Sonlıqtan, tildiń baylıǵı – millettiń baylıǵı, al onıń joǵalıwı millettiń áste-aqırın tariyx saxnasınan shıǵıp ketiwiniń baslanıwı bolıwı múmkin.
Búgingi globallasıw dáwirinde ózbek tili de basqa kóplegen milliy tiller sıyaqlı túrli basımlarǵa ushıramaqta. Ásirese, jaslar arasında shet tillerge hádden tıs uqıplılıq, sociallıq tarmaqlarda jalǵan zamanagóylik nıqabı astında óz tilinen waz keshiw jaǵdayları baqlanbaqta. Bul bolsa óz gezeginde milliy ózlikti, mádeniyattı, tariyxıy miyrastı ańlawǵa unamsız tásir kórsetiwi múmkin.
Biraq bul jaǵdayǵa qarsı turǵan, tildi tek ǵana saqlap qalıp qoymastan, al onı jáne de gózzallandırıp atırǵan bir kúsh – bul ádebiyat. Ádebiyat hár qanday millet tiliniń názikligin, hawazlılıǵın, súwretlew kúshi hám estetikalıq gózzallıǵın kórsetip beretuǵın eń qúdiretli qural bolıp esaplanadı. Usı mániste, ózbek ádebiyatı ázelden óz tiliniń gúltajı bolıp kelgen.
Abdulla Qadiriy, Sholpan, Ǵafur Ǵulam, Aybek, Mirtemir, Ótkir Hoshimov, Toǵay Murat sıyaqlı jazıwshılar tilimizdiń eń názik hám názik táreplerin shıǵarmalarında sáwlelendirip, onı janlı hám tartımlı uslawǵa xızmet etken. Qadiriydiń “Siz wshamu?” degen sózi ózbek tiliniń kórsetiw imkaniyatlarınıń qanshelli keńligin, bir ǵana sóz arqalı tereń sezim jetkeriw múmkinligin kórsetedi. Bul gáptiń hár bir sesi muhabbat, azap hám saǵınısh penen baylanısqan.
Yamasa Toǵay Murattıń “Atamnan qalǵan atızlar” shıǵarmasınıń tili – bul ápiwayı sózler jıynaǵı emes, al ózbektiń ruwxı, júregi hám ózine tán dúnyaqarası. Ol shıǵarmalarda tek waqıyalar emes, al tildiń ishki ırǵaǵı, dialekt hám xalıqlıq sózler, tábiyat penen únlesliktegi pikirler de janlı súwretlengen.
Búgingi ádebiyat wákilleri de áyne usı juwapkershilikti óz moynına alıwı kerek. Zamanagóy jazıwshılar tek ǵana zaman mashqalaların sáwlelendiriw emes, al tildi saqlap qalıwshı, onı bayıtıwshı hám jas áwladta tilge mehir oyatıwshı shıǵarmalar jaratıwı kerek. Bul tek ǵana ádebiy emes, al jámiyetlik hám milliy juwapkershilik bolıp tabıladı.
Búgin jas dóretiwshiler arasında tildi ózgertiw, onı zaman ruwxına beyimlestiriwge umtılıw kúshli. Bul qaysıdur mániste unamlı jaǵday. Biraq bul jańalanıw ótmishten úzilmegen halda bolıwı kerek.
Tildi saqlap qalıw – bul mádeniyattı, tariyxtı, ruwxıyattı, milletti saqlap qalıw degeni. Hár bir ózbek óz tilin súyiwi, onıń menen maqtanıwı hám onı rawajlandırıw jolında óz úlesin qosıwı kerek. Ádebiyat bolsa bul joldaǵı eń jarqın mayak, ruwxlandırıwshı kúsh.

Dildora DWSMATOVA,
ÓzAnıń xabarshısı