Dúnya boylap tez tayarlanatuǵın, gazli hám energetikalıq ishimliklerdi paydalanıw kúnnen-kúnge artıp barmaqta.

Fastfud hám gazli ishimlikler mazalı dám hám toyımlılıqqa iye bolıp, jaslar hám tıǵız kún tártibine iye adamlardıń awqat racionında súyiklisine aylanǵan. Biraq, bul ónimlerdiń densawlıq ushın zıyanı ilimiy jaqtan dálillengen.
Tez tayarlanatuǵın awqatlar kóp muǵdarda kaloriya, toyınbaǵan maylar, duz hám qant, sonday-aq, az muǵdarda vitaminler hám minerallardı óz ishine aladı. Bul bolsa, semizlik, júrek kesellikleri, joqarı qan basımı, diabet hám as sińiriw mashqalaları sıyaqlı awır keselliklerge alıp keliwi múmkin.
Ayırım izertlewler fastfud jew miydiń sezimlerge juwap beretuǵın bólimine tásir etip, depressiya belgilerin keltirip shıǵarıwı múmkin ekenligin kórsetedi. Onnan qalaberse, kóp muǵdarda duzlanǵan hám qayta islengen ónimler búyrek hám bawırdıń jumısına unamsız tásir etedi.
Gazli ishimlikler turaqlı paydalanǵanda semizlik, qantlı diabet, tis kesellikleri, osteoporoz (súyeklerdiń hálsirewi) sıyaqlı densawlıqqa unamsız tásir kórsetedi. Sebebi olar kóbinese kóp muǵdarda qant saqlaydı. Qant muǵdarınıń kópligi qandaǵı qant muǵdarın kóterip, qantlı diabettiń rawajlanıw qáwpin arttıradı. Ayırım izertlewler gazli ishimlikler súyeklerdiń hálsirewine, yaǵnıy, osteoporoz jaǵdayına alıp keliwi múmkinligin kórsetedi. Bunnan tısqarı, tis emalınıń mort bolıwı hám jemiriliwine de tásir kórsetedi.
Bunday ónimlerdiń ótimliligine tiykarǵı sebep, qalanıń xalıq kóp jasaytuǵın qolaylı lokaciyalarında fastfud awqatlanıw orınlarınıń shólkemlestirilgeni, bahalar da milliy hám sırt el taǵamlarına salıstırǵanda tómenligi bolıp esaplanadı. Bunnan tısqarı, gazli ishimlikler hám tez tayarlanatuǵın taǵamlardıń quramındaǵı ingredientler adam ushın júdá mazalı hám olardı qayta-qayta alıwǵa májbúrleydi. Bunda insanda úyrenip qalıw sezimi payda boladı.
Házirgi waqıtta tarmaqlarda belgili modeller, blogerler hám dietologlar “qumshekersiz kún”, “Fastfudtan paydalanıwdı shekleń!” súrenleri astında úgit-násiyat jumısların ámelge asırmaqta. Bul háreketler de belgili dárejede óz nátiyjesin beretuǵınına hám insanlar arasında salamat awqatlanıw payda bolıwı ushın járdem beretuǵınına isenemiz.

Dildora DWSMATOVA, ÓzA