Elimizde toylar ázelden xalqımızdı birlestiretuǵın, miyrim-shápáátti kúsheytetuǵın, jaslardı turmıs jolına baslaytuǵın muqaddes máresim sıpatında itibar tawıp kelgen. Bul kúni tek ǵana jaslardıń baxıtlı kúni belgilenip qalmastan, qońsı-qobalar, aǵayin-tuwısqanlar óz-ara miyrim-shápáát, tatıwlıq ortalıǵın jaratqan.

Biraq, sońǵı waqıtlarda, toylar tiykarǵı mazmunın joǵaltıp, artıqsha saltanat, ısırapgershilik, jaslardıń ekonomikalıq júginiń awırlasıwı, hátteki qarızdarlıq sıyaqlı ayırım unamsız jaǵdaylardı keltirip shıǵarmaqta.
Jámiyetimizdegi hár bir belsendi insan bunday jaǵdayǵa biypárwa bolmawı kerek. Sebebi, hár bir shańaraqtıń ekonomikalıq turaqlılıǵı – pútkil jámiyettiń turaqlılıǵı bolıp esaplanadı. Ísırapgershilik hám artıqsha dábdebe – tek ǵana shańaraqtıń emes, al pútkil jámiyettiń imkaniyatların nátiyjesiz jumsaw bolıp esaplanadı. Sonıń ushın da, toylardı ıqsham, ruwxıy jaqtan mazmunlı, ekonomikalıq jaqtan únemli túrde ótkeriw – búgingi dáwirdiń talabına aylanbaqta.
Artıqsha qárejetler jas shańaraqlardı finanslıq jaqtan qıyınshılıqtı bastan keshiriwine alıp keledi. Máselen, kóp jaǵdaylarda jaslar yamasa olardıń ata-anaları úlken qarız benen toy baslap, máresimnen keyin uzaq jıllar dawamında onı qaytarıwǵa májbúr boladı. Bul bolsa shańaraqtaǵı turaqlılıq hám qatnasıqlarǵa tásir kórsetiwi múmkin. Sonday-aq, artıqsha dábdebeli máresimler maqtanıw, básekileslik sezimlerin kúsheytip, xalqımızǵa tán bolǵan shın júreklilik hám ápiwayılıq pazıyletlerin tómenletedi.
Toylardı únemli ótkeriw búgin tek ǵana ekonomikalıq zárúrlik emes, al, ruwxıy mádeniyattıń da kórsetkishine aylanbaqta. Toylarda tiykarǵı itibar ruwxıy qádiriyatlarǵa, jaslar ushın áhmiyetli bolǵan másláhátlerge, pátiya hám násiyatlarǵa qaratılsa maqsetke muwapıq boladı.
Máhálle belsendileri, jámiyetlik shólkemler hám puqaralıq jámiyeti institutları da bul máselede belsendi bolıwı zárúr. Máselen, toylar ushın usınıs etilgen normalar, qárejetti qısqartıw boyınsha másláhátler beriw, jaslar menen ushırasıwlar ótkeriw arqalı unamlı nátiyjege erisiw múmkin.
Prezidentimizdiń basshılıǵında ámelge asırılıp atırǵan keń kólemli reformalar adamgershilik hám shańaraqlıq qádiriyatlardı bekkemlewge qaratılǵan. Solay eken, toylardı ıqsham hám mazmunlı ótkeriw máselesi de bul siyasattıń dawamı bolıp tabıladı. Bul baǵdarda deputatlar, jergilikli keńesler, jámiyetlik shólkemler hám ǵalaba xabar quralları birgelikte jumıs alıp barıwı áhmiyetli.
Toylarda únemlewdi úgit-násiyatlaw arqalı biz jas shańaraqlardı qollap-quwatlap qoymastan, xalqımızǵa tán qádiriyatlardı qásterlep saqlaymız, ruwxıy ortalıqtı salamatlandıramız.
Sonlıqtan, biz, deputatlar, barlıq puqaralardı, ásirese, jaslarımızdı toy máresimlerin ruwxıy jaqtan mazmunlı, ekonomikalıq jaqtan únemli ótkeriwge shaqırıp qalamız. Ísırapgershiliktiń aldın alıw arqalı tek ǵana shańaraq emes, al pútkil jámiyettiń mápin támiyinleymiz. Bul bolsa turaqlı, abadan hám ruwxıy salamat keleshekke qoyılǵan áhmiyetli qádem boladı.

Baxtiyar OTELBAEV,
Xalıq deputatları Qońırat rayonlıq Keńesiniń deputatı.
Qaraqalpaqstan xabar agentligi