Sońǵı jılları Batıstan kirip kiyatırǵan Gender party dástúri Ózbekstan hám basqa da mámleketlerde barǵan sayın ǵalaba en jaymaqta.

Bul bayram arqalı ata-analar hámileniń jınısın dábdebeli, saltanatlı usılda járiyalaydı. Negizinde bala jınısı ul ma yamasa qız ba bul ata-ana ushın biybaha sawǵa hám perzent bárqulla qádirli. Solay bolsa da, bul dástúr turmısımızda áhmiyetli orın iyelemekte.
Gender party – hámiledegi balanıń jınısın ata-ana yamasa doslar aldında sır saqlap, bayram usılında járiyalaw dástúri. Máselen, reńli tort kesiw, reńli shar jarıw yamasa tútin shıǵarıw arqalı perzenttiń jınısı anıqlanadı. Bul ideya AQShta 2000-jıllardıń aqırı hám 2010-jıllarda ǵalaba en jayıp, sociallıq tarmaqlarda keń tarqaldı.
Gender party ata-analar ushın tolqınlandırıwshı hám umıtılmas waqıyalardı estelikke mórleydi. Ol tek ǵana balanıń jınısın biliw emes, al jaqınları menen kewil kóteriw imkaniyatın jaratadı. Shańaraqlıq jaqınlıqtı bekkemlew ushın da xızmet etedi. Kópshilik ata-analar ushın perzent jınısın biliw ómirdegi jańa basqıshtıń baslanıwı degeni. Bul olarǵa keleshek ushın tayarlıqtı basqarıw imkaniyatın beredi. Gender party kóplegen dóretiwshilik usıllardı talap etedi. Máselen: jańa ideyalar izlew, dekoraciyalar islep shıǵıw hám arnawlı tayarlaw usılardıń qatarına kiredi. Bul bolsa shańaraq aǵzalarınıń qatnasıwın arttıradı.
Ayırım psixologlardıń pikirinshe, balanıń jınısın dábdebeli túrde járiyalaw onıń jeke turmısına, keleshektegi jınısıy identifikaciyasına tásir etiwi múmkin. Búgingi kúnde gender identifikaciyası jáne de quramalı hám keńirek túsiniledi, sonıń ushın bul túrdegi dástúrler balaǵa artıqsha basım ótkeriwi múmkin. Kóplegen shańaraqlar bul bayramlardı sociallıq tarmaqlarda keń kólemde sáwlelendiredi.
Bul bolsa tiykarında estelik sıpatında qádirleniwi kerek bolǵan máwritlerdi shou dárejesine alıp shıǵadı, jeke turmıs shegaraların ózgertip jiberedi. Ayırım Gender partylarda qollanılatuǵın materiallar, jarılıwshı sharlar, tútin hám hátteki órt qáwpi sıyaqlı jaǵdaylar ekologiyalıq zıyan keltiriwi múmkin.
Negizinde, Gender party shańaraqlıq bayram bolıwı kerek, sociallıq tarmaqlarda “like” toplaw ushın islenetuǵın dástúr emes. Bul úrp-ádetti ata-ana hám jaqınlar arasındaǵı jıllı, kewilli máwritler sıpatında kóriw áhmiyetli. Jınıstı járiyalawda reńler yamasa dástúriy belgilerdi qollanıwdıń ornına, bala keleshegin húrmet etiw, hár qanday jınıs hám gender identifikaciyasın qabıl etiw áhmiyetli.
Gender party – zamanagóy shańaraqlar ushın perzenttiń dúnyaǵa keliwin belgilew hám tolqınlandırıwshı máwritlerdi jaratıw quralı. Biraq, ol tek ǵana bayram emes, al sociallıq ortalıq hám qádiriyatlarǵa tásir etiwshi waqıya bolıp tabıladı.
Jınısqa baylanıslı stereotipler, jeke turmıs shegaralarınıń buzılıwı sıyaqlı unamsız táreplerin esapqa alıp, Gender party dástúrin jáne de ańlaǵan halda hám qáwipsiz tárizde ótkeriliwi zárúr. Solay eken, Gender party shınında da ómirimizdegi áhmiyetli estelikti tariyxqa mórlew me yamasa tek ǵana hámmege kórsetip qoyıw ushın bir kórsetpe bolıp qalıp atır ma, degen sorawǵa hár bir shańaraq óziniń mádeniyatı, qádiriyatları hám zárúrlikleri tiykarında juwap beriwi kerek.

Dildora DWSMATOVA,
ÓzAnıń xabarshısı