Elimizde ótkir respirator infekciyalar boyınsha epidemiologiyalıq jaǵday qanday?

126

Gúzgi-qısqı máwsimde ótkir respirator infekciyalardıń (ÓRI) dúnya boylap kóbeyiwi baqlanadı. Ásirese, miynet migraciyası hám xalıqaralıq qatnawlar arqalı viruslardıń tez tarqalıwı infekciya qáwpin arttıradı. Házirgi waqıtta Rossiya hám qońsı mámleketlerde gripp hám ÓRI jaǵdaylarınıń keskin artıp baratırǵanı Ózbekstan ushın da qáwipli faktorlardan biri bolıp esaplanadı. Tiyisli shólkemler tárepinen epidemiologiyalıq qadaǵalaw kúsheytilgen bolsa da, xalıqtan da sergeklik talap etiledi.

ÓRI hám gripp jaǵdayları Ózbekstan Respublikası Densawlıqtı saqlaw ministrligi janındaǵı Sanitariyalıq-epidemiologiyalıq tınıshlıq hám jámiyet salamatlıǵı komiteti tárepinen turaqlı monitoring etip barılmaqta. Komitettiń baspasóz xızmeti usınǵan maǵlıwmatlarda házirgi waqıtta keselleniw dárejesi kóp jıllıq epidemiyalıq kórsetkishlerden 36,5 procent tómen ekeni atap ótilgen. Bul epidemiya qáwpi házirshe joq ekenligin ańlatadı.
Sonıń menen birge, mámleket boylap 15 virusologiya laboratoriyasında izertlewler alıp barılmaqta. Sanitariya-epidemiologiya komiteti gripp hám grippke uqsas keselliklerdi anıqlaw, olardıń aldın alıwǵa qaratılǵan ilajlardı jedel ámelge asırmaqta.
Jıldıń basınan berli baqlanıp atırǵan kórsetkishlerge qaraǵanda, ÓRI eń kóp 0-1 jastaǵı balalar arasında dizimge alınbaqta. Buǵan olardıń ele qáliplespegen immuniteti hám sırtqı ortalıqqa salıstırǵanda tásirsheńligi sebep boladı. Bul jaǵday ata-analardı balalardıń salamatlıǵına ayrıqsha itibar qaratıwǵa shaqıradı.
Ótkir respirator infekciyalar gripp, paragripp, adenovirus, koronavirus hám basqa dem alıw jolları arqalı juǵatuǵın viruslı infekciyalar toparı bolıp, olar tez juǵadı hám hár qıylı jastaǵı adamlarda túrlishe ótedi. Murın aǵıwı, jótel, tamaq awırıwı, temperatura, bas awırıwı, hálsizlik baqlanadi. Balalar, kekseler hám sozılmalı kesellikke shatılǵanlar ushın asqınıwlı ótiwi múmkin. Pnevmoniya, bronxit, otit sıyaqlı awır asqınıwlarǵa alıp keliw itimalı bar.
Dúnyada hár jılı kóplegen insanlar gripp hám soǵan uqsas infekciyalardan qaytıs boladı. Sonıń ushın qánigeler qollardı tez-tez sabın menen juwıw, epidemiya máwsiminde jámiyetlik orınlarda nıqap taǵıw, immunitetti bekkemlew (durıs awqatlanıw, sport penen shuǵıllanıw), grippke qarsı vakcina alıw, nawqaslar menen jaqın baylanısta bolmaw jáne belgiler baqlansa, ózbasımshalıq penen emlenbesten shıpakerge múrájat etiwdi usınıs etedi.
Sanitariya-epidemiologiya komiteti elimizde epidemiologiyalıq jaǵdaydıń turaqlılıǵın málim etiw menen birge hár bir puqara ózin hám jaqınların qorǵaw boyınsha usınıslarǵa ámel etiwi kerek ekenligin atap ótpekte. Sebebi, Rossiya hám qońsı mámleketlerde juqpalı kesellikler keskin kóbeyip atırǵanı sebepli viruslardıń elimizge kirip keliw qáwpi bar.

Mohigul QOSIMOVA, ÓzA