Balalardıń waqtın únemli ótkeriwi ushın sharayat jaratıw hám bos waqtın paydalı Oyınlarǵa baǵdarlaw júdá úlken áhmiyetke iye. Mobil qurılmalar hám internettiń ǵalaba en jayıwı bolsa bul oyınlardı “onlayn”ǵa almastırıp qoyıp atırǵanday. Xalıqtıń bul tema boyınsha pikirlerin úyreniw maqsetinde “Yuksalish” háreketi tárepinen ótkerilgen sorawnama nátiyjeleri balalar hám internet arasındaǵı quramalı qatnasıqlarǵa ayqın mısal bola aladı. 1 mıń 935 ata-ananıń pikirine tiykarlanǵan tallaw tek ǵana statistikalıq sanlar emes, al sanlı ortalıqta ósip kiyatırǵan áwladtıń real ruwxıy jaǵdayın kórsetpekte.

Soraw nátiyjelerine bola, 64 procent bala internetten bilim alıw maqsetinde paydalanadı eken. Bul sanlar unamlı jaǵday sıpatında bahalanıwı múmkin. Demek, internet durıs baǵdarlansa, balanıń rawajlanıwı ushın úlken imkaniyatlardı ashadı. Biraq, sonıń menen birge, 7 procent bala kúnine 6 saattan artıq waqtın telefonda ótkerip atırǵanı qáweterli jaǵday.
Jáne bir itibarlı tárepi, 10 procent ata-ana perzentiniń internettegi háreketin derlik yamasa ulıwma qadaǵalamaytuǵının tán alǵan. Bul degeni, hár onınshı bala sanlı dúnyada erkin, biraq qáwipli mákanda jalǵız qalmaqta. Zamanagóy ata-analardıń áhmiyetli wazıypalarınan biri balalardıń internettegi háreketin tek ǵana sheklew emes, al baǵdarlaw da bolıwı kerek.
Ata-analar internet sebepli balalarda baqlanıp atırǵan tiykarǵı mashqalalardı tómendegishe belgilegen:
35% – Waqıttı biykar sarplaw
30% – Densawlıq hám uyqı buzılıwı
21% – Ashıwshańlıq hám tez ashıwlanatuǵın.
8% – Dıqqattı jámley almaw.
Bul belgiler sanlı texnologiyalar balanıń psixologiyalıq turaqlılıǵı, dıqqat-orayı, hátteki jeke ádetlerine de tásir kórsetip atırǵanın ańlatadı. Ásirese, densawlıq hám ruwxıy jaǵdaydaǵı ózgerisler balanıń ulıwma rawajlanıwına awır unamsız tásir etiwi múmkin.
Sorawnama nátiyjeleri sanlı dúnyada ósip kiyatırǵan balalardıń mútájlikleri hám mashqalaları endi biypárwa qaralatuǵın másele emes ekenligin kórsetti. Bul jámiyette ayrıqsha itibardı talap etetuǵın áhmiyetli máselege aylanbaqta.

Dildora DWSMATOVA.
ÓzA