“Deklaraciyalar qarım-qatnası” II xalıqaralıq forumı ekspertler názerinde

– Tashkentte bolıp ótken “Deklaraciyalar qarım-qatnası” II xalıqaralıq forumı jámiyette tınıshlıq, tatıwlıq hám turaqlılıqtı saqlawdıń áhmiyetli faktorı sıpatında dinler hám mádeniyatlar arasındaǵı konstruktivlik qarım-qatnastı rawajlandırıwǵa qaratıldı. Hújdan hám isenim erkinligin alǵa qoyıw, diniy belgiler boyınsha kemsitiwge qarsı gúresiw, konfessiyalararalıq isenimdi bekkemlew máseleleri dıqqat orayında boldı. ÓzAnıń xabarshısı sırt elli belgili qánigelerdiń ánjuman haqqındaǵı pikirin jazıp aldı.
Mustafa Akyol, jurnalist hám jazıwshı (Túrkiya):
– 2022-jılı bolıp ótken birinshi forum sheńberinde qabıl etilgen Buxara deklaraciyası mámleketlik institutlar hám diniy shólkemler arasındaǵı teń salmaqlılıqqa tiykarlanǵan keńpeyillik ideyasın qollap-quwatlawı menen ayrıqsha áhmiyetke iye ekenligin atap ótiw orınlı. Hújjette hár bir insannıń pikir, isenim, hújdan erkinligi túsinikleri menen baylanıslı huqıqı bekkemlengen.
Jonatan Xenik, Amerika Qurama Shtatlarınıń Ózbekstandaǵı Ayrıqsha hám tolıq huqıqlı elshisi:
– Pursattan paydalanıp, “Sterling Foundation” hám “The Love Your Neighborhood community” jámiyetshiligi alıp barıp atırǵan háreketlerdi ayrıqsha atap ótpekshimen. Sonday-aq, Ózbekstan húkimetindegi sheriklerimizge diniy erkinlikti keńeytiw jolındaǵı jumısları ushın minnetdarshılıq bildiremen. Xalıqaralıq kólemde turaqlı dawam etetuǵın bul processte birgelikte umtılıw arqalı bir-birimizdi jáne de erkin túsiniw, óz-ara xoshametlewimiz múmkin.
Siti Ruhoiniy Juhayatin, Indoneziyanıń mámleketimizdegi Ayrıqsha hám tolıq huqıqlı elshisi:
– Bul ilaj tınısh-tatıw jasaw, óz-ara isenimdi bekkemlew hám saqlaw zárúrliginen eskertiwde oǵada áhmiyetli, dep oylayman. Bul xalıqaralıq sóylesiw Tashkentte bolıp ótip atırǵanı biykarǵa emes. Bul elde húkim súrip atırǵan turaqlı tınıshlıq Ózbekstannan úyrener táreplerimiz kóp ekenine ayqın hám turmıslıq mısal. Diplomat sıpatında men de usı aldınǵı jámiyettiń bir bólegi ekenimdi maqtanısh etemen.
Elder Jak N. Gerard (Germaniya):
– Din tarawında pikirlesiw oǵada áhmiyetli. Sonıń menen birge, Ózbekstanda usı baǵdarda ámelge asırılıp atırǵan siyasat xalıqaralıq huqıqtıń ulıwma tán alınǵan principlerine tiykarlanǵan, doslıq hám tınıshlıqtı súyiwshi jol.
Shayx Abdulloh ibn Bayya, BAÁ Fatvo keńesiniń baslıǵı (Forum qatnasıwshılarına videomúrájat arqalı jollanǵan qutlıqlawdan):
Ózbekstannıń qabıl etiwshi mámleket sıpatındaǵı rolin joqarı bahalaymız. Sonday-aq, konfessiyalararalıq tınıshlıq hám tatıwlıqtı bekkemlewde xalıqaralıq deklaraciyalar ayrıqsha áhmiyetke iye ekenin de atap ótiw orınlı.
Ózbek jerinde bir neshe ásirler aldın Buxara, Samarqand, Xiywa sıyaqlı ilim hám mádeniyattıń siyrek ushırasatuǵın civilizaciya orayları qáliplesken, dúnyaǵa belgili ilimpazlar Al-Buxariy, Ibn Sina, Al-Xorezmiyler adamzattıń oy-pikirin rawajlandırıwǵa, dúnya miyrasın bayıtıwǵa sheksiz úles qosqan.
Birlesken Arab Ámirlikleri mámleket basshısınıń tınıshlıq hám keńpeyillik qádriyatların úgit-násiyatlaw baǵdarındaǵı teńsiz háreketin tán aladı.
Diniy azshılıqtı húrmet etiw ulıwma insanıylıq princip, konfessiyalar aralıq qarım-qatnastı jaqsılaw, diniy isenim erkinligin támiyinlewge umtılıw barlıq xalıqlardıń ulıwma maqseti. Usı kózqarastan konstruktivlik konfessiyalararalıq birge islesiwdi bekkemlew, diniy bilimlendiriwdi rawajlandırıw, siyasiy pikirlesiwdi qollap-quwatlaw, diniy toparlar hám kelispewshiliklerdiń aldın alıw boyınsha xalıqaralıq jámiyetshilikti birlestiriwde Forumnıń ornı ayrıqsha.
Muharrama Pirmatova, ÓzAnıń xabarshısı