Hár bir mámlekette ónim hám xızmetlerdiń sapasın támiyinlew, qáwipsizlikti kepillew hám bazarda básekige shıdamlılıqtı arttırıw ushın standartlastırıw áhmiyetli orın ieleydi. Standartlastırıw procesinde bolsa texnikalıq komitetler tiykarǵı rol atqaradı. Olar taraw qánigeleri, ilimiy mákemeler, islep shıǵarıwshılar hám paydalanıwshılardı birlestirgen halda milliy hám xalıqaralıq standartlardı islep shıǵıw jáne jetilistiriwde qatnasadı.

Mámleketimizde de texnikalıq jaqtan tártipke salıw sistemaları arasında tayanısh baǵdarlardan biri esaplanǵan standartlastırıw tarawın rawajlandırıw úlken áhmiyetke iye.
Ózbekstan standartlar institutı direktorınıń orınbasarı Umid Shojalilov sistemada ámelge asırılıp atırǵan jumıslar, texnikalıq komitetler, olardıń wazıypaları hám ámelge asırılıp atırǵan jumıslar haqqında tómendegilerdi aytıp berdi:
– Standartlastırıw boyınsha texnikalıq komitet belgili bir tarawdaǵı standartlardı islep shıǵıw, qayta kórip shıǵıw hám jetilistiriw menen shuǵıllanatuǵın qánigeler toparı bolıp esaplanadı, – deydi Umid Shojalilov. – Olar milliy standartlastırıw uyımı janında dúziledi hám onıń normativlik-huqıqıy bazasına muwapıq isleydi.
Standartlastırıw boyınsha texnikalıq komitetlerdiń tiykarǵı wazıypaları standartlastırıw sistemalarınıń jumısın hám rawajlanıwın támiyinlewde qatnasıw, xalıqaralıq standartlardı qollanıw tiykarında onı xalıqaralıq, mámleketleraralıq sistemalar menen sáykeslendiriw, standartlardı islep shıǵıw, qabıl etiw, qayta kórip shıǵıwda aldınǵı sırt el tájiriybesin engiziw jolı menen sonıń ishinde, olarda dástúriy texnologiyalardıń aldınǵı imkaniyatların, keleshekke dáslepki talaplardı belgilewdi esapqa alǵan halda islep shıǵarılıp atırǵan ónimniń básekige shıdamlılıǵın arttırıwdı támiyinlewde qatnasıwdan ibarat.
Búgingi kúnde elimizde ministrlikler, uyımlar, associaciyalar hám óndiris kárxanaları janında standartlastırıw boyınsha 34 milliy texnikalıq komitet jumıs alıp barmaqta. Bul texnikalıq komitetlerdiń jumısında jámi 824 qánige qatnaspaqta.
Biz bilemiz, ISO shólkeminiń tiykarǵı maqsetleri xalıqaralıq kólemde tutas, ulıwma qabıl etilgen standartlardı jaratıw, sawdada, sanaatta hám xızmet kórsetiw tarawlarında sapanı hám qáwipsizlikti támiyinlew, mámleketler arasındaǵı texnikalıq tosqınlıqlardı azaytıw, innovaciyalar hám texnologiyalıq rawajlanıwdı qollap-quwatlaw bolıp esaplanadı.
Milliy texnikalıq komitetlerimizde jumıs alıp barıp atırǵan qánigeler tárepinen mámleketimizdiń mápin xalıqaralıq dárejede alǵa qoyıw maqsetinde milliy texnikalıq komitetlerdiń xalıqaralıq shólkemlerdegi qatnasıwın jáne de arttırıw áhmiyetli wazıypa esaplanadı.
Sonlıqtan, ámelge asırılǵan jumıslardıń nátiyjesinde ISO shólkeminiń texnikalıq komitetleriniń jumısında 43 tolıq huqıqlı aǵza, 251 baqlawshı aǵza Ózbekstannıń atınan qatnaspaqta. Búgingi kúnde bul qánigeler tárepinen 43 xalıqaralıq standart joybarı kórip shıǵılıp, dawıs berildi.
Ózbekstan Respublikasınıń “Standartlastırıw haqqında”ǵı nızamınıń 8-statyasına tiykarlanıp búgingi kúnde milliy standartlastırıw sistemasında tiykar bolatuǵın normativlik hújjetlerdi xalıqaralıq normalarǵa sáykeslendiriw, yaǵnıy hújjetlerdi tereń tallaw hám nátiyjede búgingi kún talabına sáykes kelmeytuǵın, ruwxıy jaqtan eskirgen normalardı shıǵarıp taslaw zárúrligi bar. Sonday-aq, tiykar bolatuǵın standartlardı xalıqaralıq normalar menen bayıtıw arqalı standartlardı jańadan qabıl etiw áhmiyetli másele bolıp qalmaqta.
Juwmaq ornında sonı atap ótiw kerek, Ózbekstanda standartlastırıw tarawında texnikalıq komitetlerdiń jumısı ekonomikalıq reformalar, básekige shıdamlı ónim islep shıǵarıw hám xalıqtıń qáwipsizligin támiyinlewge qaratılǵan áhmiyetli mexanizmlerden biri bolıwı zárúr. Hár bir tarawdaǵı qánigeler, izertlewshiler hám islep shıǵarıwshılar usı texnikalıq komitetlerde belsene qatnasıp, standartlastırıw procesin ámeliy jaqtan rawajlandırıwǵa úles qosıwı kerek. Sonday-aq, milliy texnikalıq komitetler xalıqaralıq maydanda belsene qatnasıwı hám xalıqaralıq standartlardı mámleket sharayatına beyimlestiriwi strategiyalıq áhmiyetke iye.

Shahnoza Mamaturopova, ÓzA