Mámleketimizde injenerlik tarawında kadrlardıń jetispewshiliginiń bar ekenligi házirgi kúnde usı baǵdarǵa baylanıslı bilimlendiriw sistemasın rawajlandırıwdı talap etpekte. Mámlekette jańa áwlad injener kadrların tayarlaw, injenerlik mektepleri tarmaǵın shólkemlestiriw mashqalalardı sheshiwde úlken áhmiyetke iye.

Usı mániste, házirgi waqıtta ulıwma bilim beriw shólkemleri oqıwshıların injenerlik tarawına qızıqtırıw, olardıń injenerlikke baylanıslı baslamaların qollap-quwatlaw, salamat báseki ortalıǵın jaratıw hám eń jaqsı nátiyjelerge erisken ulıwma bilim beriw mekteplerin xoshametlew sisteması joq ekenligin aytıw kerek.
Qánigelestirilgen bilimlendiriw mákemeleri agentligi sistemasında “Jańa Ózbekstan” universiteti hám Mırza Ulıǵbek atındaǵı qánigelestirilgen mektep tájiriybesi tiykarında injenerlik mektepleri shólkemlestirilmekte.
Bul mekteplerge oqıwshılardı tańlap alıw hám qabıl etiw agentlik sistemasındaǵı qánigelestirilgen mektepler ushın belgilengen tártip tiykarında ámelge asırıladı. Onda bir klassta oqıwshılardıń sanı 24 ten aspawı esapqa alınadı. Injenerlik mekteplerinde Mámleketlik byudjet qarjıları esabınan oqıtılatuǵın oqıwshılardıń ulıwma sheklengen sanı 240 etip belgilenedi.
Injenerlik mekteplerinde “Jańa Ózbekstan” universiteti hám Mırza Ulıǵbek atındaǵı qánigelestirilgen mektep tájiriybesi tiykarında injener kadrlar tayarlaytuǵın joqarı bilimlendiriw shólkemleri menen integraciyalasqan injenerlik bilimlendiriw baǵdarlaması engiziledi. Bul mektepler 14 aymaqta shólkemlestiriledi.
Bunnan tısqarı, Termiz injenerlik hám agrotexnologiyalar institutı, Ándijan mámleketlik texnika institutı, Qarshı mámleketlik texnika universiteti, Nókis mámleketlik texnika universiteti, Namangan mámleketlik texnika universiteti, Buxara mámleketlik texnika universiteti hám Ferǵana mámleketlik texnika universitetleri transformaciyalanadı.
Tashkent qalasında M.E.Bauman atındaǵı Moskva mámleketlik texnika universitetiniń filialı, “TashTech” Texnika universiteti hám Almalıq mámleketlik texnika institutı jańadan shólkemlestiriledi.
Oqıw procesi 5 jıllıq baǵdarlama tiykarında STEM modeli boyınsha shólkemlestiriledi hám dáslepki 3 jılda fizika, matematika hám shet tili pánlerine, keyingi 2 jılda injenerlik pánlerine baslanǵısh tayarlıqqa itibar qaratıladı.
Belgilengen talaplardı orınlaǵan injenerlik mektepleriniń pitkeriwshilerine injenerlik bilimlendiriw baǵdarlaması boyınsha tiyisli bilimlendiriw baǵdarında bir jıllıq qosımsha mámleketlik grant tiykarında 2-kurstan test sınaqlarısız hám qosımsha imtixanlarsız oqıwdı dawam ettiriw huqıqı beriledi.
2026-jıl 1-yanvardan baslap hár jılı ulıwma bilim beriw mektepleri arasında Ózbekstan Respublikası Prezidenti sıylıǵı ushın “Aldınǵı injenerlik mektebi” milliy tańlawı ótkeriledi. Tańlawdıń tiykarǵı maqseti ulıwma bilim beriw mektepleri arasında STEM pánlerin oqıtıwda báseki hám jańalıqqa umtılıw ortalıǵın jaratıw, ulıwma bilim beriw mekteplerinde STEM pánleri boyınsha bilimlendiriw procesiniń nátiyjeliligi hám sapasın arttırıwǵa járdemlesiw, pedagog-oqıtıwshılardıń STEM pánlerin oqıtıwǵa bolǵan qızıǵıwshılıǵın hám umtılısın kúsheytiwden ibarat.
Tańlawdıń respublikalıq basqıshı jeńimpazları ushın sırt mámleketlerge bilimlendiriw saparın shólkemlestiriw, respublikalıq basqıshta 1-orındı iyelegen ulıwma bilim beriw mektebine mámleketlik byudjet esabınan injenerlikke baylanıslı laboratoriyalar toplamın óz ishine alǵan “Innovaciyalıq texnopark” shólkemlestiriw ushın 1 milliard sum muǵdarında qarjı ajıratıw názerde tutılǵan.
Sonday-aq, Respublikalıq basqıshta 1-orındı qolǵa kirgizgen oqıtıwshı hám oqıwshılar 460 million sumǵa shekem aqshalay sıylıqqa iye bolıwı názerde tutılǵan. Bul baslama 30 mıńnan aslam ustaz hám 152 mıńnan aslam oqıwshını qamtıp aladı. Injenerlik mektepleriniń jumısın jetilistiriw Ózbekstannıń rawajlanıwına úles qosadı. Birinshiden, “Jańa Ózbekstan” universiteti hám Mırza Ulıǵbek atındaǵı qánigelestirilgen mektep tájiriybesine tiykarlanǵan injenerlik mektepleri STEM modeli tiykarında joqarı mamanlıqtaǵı injener kadrlar tayarlaydı.
Bul mektepler 14 aymaqta shólkemlestirilip, fizika, matematika hám shet tillerine itibar qaratılǵan 5 jıllıq bilimlendiriw baǵdarlaması arqalı jaslardı zamanagóy texnologiyalıq talaplarǵa muwapıq tayarlaydı.
Pitkeriwshilerge test hám imtixanlarsız joqarı bilimlendiriwde oqıwdı dawam ettiriw imkaniyatınıń beriliwi jumıs penen támiyinleniwdi arttıradı hám ekonomikanıń básekige shıdamlılıǵın kúsheytedi.
Bunnan tısqarı, Termiz, Ándijan, Qarshı, Nókis, Namangan, Buxara hám Ferǵanadaǵı texnika universitetleriniń transformaciyalanıwı, sonday-aq, Tashkentte M.E.Bauman universitetiniń filialı hám “TashTech” sıyaqlı jańa institutlardıń shólkemlestiriliwi regionallıq rawajlanıw hám xalıqaralıq bilimlendiriw standartların engiziwge xızmet etedi.
Ekinshiden, “Aldınǵı injenerlik mektebi” milliy tańlawı arqalı STEM pánleri boyınsha báseki hám innovaciyalıq ortalıq jaratıladı. 2026-jıldan baslap ótkeriletuǵın bul tańlaw bilimlendiriwdiń sapasın arttırıw, pedagoglardıń mamanlıǵın jetilistiriw hám oqıwshılardıń ilimiy-texnikalıq tarawǵa qızıǵıwshılıǵın kúsheytiwge xızmet etedi.
Nátiyjede aldıńǵı texnologiyalar hám ilimiy-izertlew jumısın rawajlandırıw arqalı Ózbekstannıń ekonomikalıq, sociallıq hám intellektuallıq potencialı artadı, bul bolsa mámlekettiń uzaq múddetli rawajlanıwına bekkem tiykar jaratadı.

Dildora DWSMATOVA,
ÓzAnıń xabarshısı