Global mashqalalardı sheshiwge baylanıslı baslamalar tek ǵana Ózbekstannıń emes, al ShBSh aǵzalarınıń mápine xızmet etedi

116

Shanxay birge islesiw shólkemi (ShBSh) Mámleket basshıları keńesiniń bul retki sammiti shólkem aǵzaları hám sherikleri arasında óz-ara qatnasıqlardıń uzaq keleshekke mólsherlengen strategiyalıq baǵdarların belgilep bergen maydanǵa aylandı.

Senattıń Xalıqaralıq qatnasıqlar, sırtqı ekonomikalıq baylanıslar, sırt el investiciyaları hám turizm máseleleri komiteti baslıǵınıń orınbasarı Odiljon Mamatkarimov bul boyınsha múnásibet bildirdi:
– Búgin dúnya jámiyetshiligi arasında óz-ara sóylesiw hám birge islesiwdi keńeytiw, uzaq perspektivalı baǵdarlamalardı islep shıǵıw, Batıs hám Shıǵıs arasındaǵı tranzitti keńeytiw, integraciyalasıw processlerin rawajlandırıw hár qashanǵıdan da áhmiyetli bir basqıshta tur.
Sebebi, xalıqaralıq birge islesiwdiń dástúriy sisteması izden shıǵıp, mámleketler arasındaǵı óz-ara isenim hám húrmet tómenlep barmaqta.
Prezidentimiz Shavkat Mirziyoevtiń sózi menen aytqanda, isenimniń sistemalı krizisi, kelispewshiliklerdiń keńeyip atırǵanı, kóp tárepleme institutlardıń hálsirewi hám dúnya sawda sistemasınıń ıdırawı xalıqaralıq qáwipsizlik hám turaqlılıq arxitekturasınıń tiykarlarına zıyan jetkermekte.
Bul bolsa, hár qıylı geosiyasiy qarama-qarsılıqlar hám qurallı kelispewshiliklerdi keltirip shıǵarıp, dúnya ekonomikasına, sawda hám investiciyalar aylanısına, azıq-awqat hám energetika támiynatına óziniń unamsız tásirin kórsetpekte.
Bunday sharayatta óz-ara konstruktivlik birge islesiw alıp barıw, teńdey hám paydalı sırtqı siyasattı támiyinlew jáne ekologiyalıq mashqalalardı birgelikte saplastırıwdıń keń kólemli qaǵıydaların ámeliyatqa engiziwdiń áhmiyeti barǵan sayın artıp barmaqta.
ShBSh jıldan-jılǵa usınday mashqalalardı sheshiwdiń nátiyjeli sheshimin tabatuǵın, region hám dúnya jámiyetshiliginiń rawajlanıwı ushın ulıwma paydalı baǵdarlamalar islep shıǵatuǵın maydanǵa aylanıp barmaqta. Ekonomikalıq, intellektuallıq, tábiyǵıy resurs hám texnologiyalıq baǵdarlarda úlken potencial hám imkaniyatlarǵa iye bolǵan bul shólkemniń aǵzaları búgingi kúnde dúnya jalpı ishki óniminiń derlik sherek bólegin jaratpaqta.
Sonday-aq, bul shólkemniń jumıs baǵdarlaması aǵza mámleketler arasındaǵı óz-ara húrmet, bir-birin qollap-quwatlaw jáne milliy mápler, qádiriyat hám dástúrlerdi esapqa alıw principlerine tiykarlanǵan bolıp, óz-ara túsinisiw hám tilekleslik ShBShnıń xalıqaralıq maydanda tutqan ornı hám tásiri izbe-iz keńeyip barıwına xızmet etpekte.
Ásirese, ShBSh aǵzaları hár qıylı mádeniy, civilizaciyalıq kózqaraslar, ózine tán sırtqı ekonomikalıq-siyasiy baǵdarlar hám hár qıylı milliy rawajlanıw modellerine iye bolıwına qaramastan, ulıwma máp hám ulıwma maqset aǵza mámleket basshıların bir dáwirde qayta-qayta duslastırmaqta.
Bul ushırasıwlar óz-ara húrmet, teń huqıqlı sóylesiw hám sheriklik tiykarında shólkemlestirilip barılǵanı sebepli, ShBShnı dúnyada zamanımızdıń eń qıyın mashqalalarına birgelikte juwap tabatuǵın maydanǵa aylandırdı.
Bul retki ShBSh Mámleket basshıları keńesiniń sammitine Qıtay Xalıq Respublikası basshılıq etti. Geoekonomikalıq hám regionallıq mashqalalardıń sheshimin tabıwǵa qaratılǵan bul sammitte region mámleketleri arasında birge islesiw baylanısların bunnan bılay da keńeytiw, ekonomikalıq-sociallıq mashqalalardı birgelikte saplastırıw jáne tınıshlıq hám turaqlılıqtı támiyinlew máseleleri keńnen dodalandı.
Mámleketimiz basshısı ShBShnıń úlken imkaniyatlarınan kelip shıǵıp, shólkemniń siyasiy tiykarların bekkemlew, regionallıq qáwipsizlik tarawında birge islesiwdi keńeytiw, ekonomikalıq hám mádeniy-gumanitarlıq birge islesiwdi rawajlandırıwǵa qaratılǵan bir neshe áhmiyetli baslama hám usınıslardı alǵa qoydı.
Sonıń ishinde, mámleketimiz basshısı ShBSh institutlarınıń nátiyjeliligin arttırıw hám onı Global Qubla mámleketleri esabınan keńeytiw, Yadro qáwipsizligi boyınsha deklaraciya qabıl etiw, “ShBSh-Awǵanstan” sóylesiw toparınıń jumısın jedellestiriw, Sawdanı ápiwayılastırıw tártip-qaǵıydaları haqqındaǵı kelisimge qol qoyıw, Venchur kompaniyalar hám qorlar tarmaǵın jáne Arnawlı elektron investiciya portalın shólkemlestiriw, Arqa-Qubla hám Shıǵıs-Batıs jónelislerinde transport-tranzit koridorların rawajlandırıw, “ShBSh birden-bir transport mákanı”n qáliplestiriw hám onı “Bir mákan, bir jol” baslaması menen úylestiriw hám Klimat ózgeriwine beyimlesiw, dekarbonizaciya hám ekologiyalıq qáwip-qáterlerdi boljaw ushın jasalma intellekt texnologiyaların engiziwge qaratılǵan ShBSh regionallıq platformasın iske qosıw sıyaqlı áhmiyetli máselelerdi sheshiwge qaratılǵan baslamalardı alǵa qoydı.
Álbette, Prezidentimiz tárepinen alǵa qoyılǵan bul baslamalar mámleketimizdi tek ǵana ishki siyasatta emes, al xalıqaralıq qatnasıqlarda da aldınǵı hám áhmiyetli baslamalardı alǵa qoyatuǵın mámleket ekenin kórsetip, Ózbekstannıń regionallıq hám xalıqaralıq maydandaǵı jedel hám strategiyalıq sherik ekenin jáne bir márte kórsetti.
Sonday-aq, regionallıq hám globallıq mashqalalardı sheshiwge qaratılǵan, kóp táreplemeli baslamalar tek ǵana Ózbekstan emes, al barlıq ShBSh aǵzalarınıń mápine birdey xızmet etedi. Ulıwmalastırıp aytqanda, ulıwma mápler jolında alǵa qoyılǵan bul baslamalar ShBShnıń keleshektegi jumısın keńeytiw, birge islesiw baylanısların bekkemlew, region xalqınıń abadanlıǵın turaqlılastırıwǵa tiykar jaratadı.

N.Abduraimova, ÓzA