Qumsheker insan ómirinde áhmiyetli azıq-awqat ónimleri qatarına kiredi. Ol tek ǵana dám hám energiya deregi bolıp xızmet etpey, al, miydiń iskerligin xoshametlewde de járdem beredi. Sonıń menen birge, qumsheker organizmge tez energiya beredi, bul bolsa fizikalıq hám ruwxıy iskerlik ushın áhmiyetli. Biraq, artıqsha qant qabıl etiw júrek-qan tamır kesellikleri, qantlı diabet, salmaq artıwı hám basqa da densawlıq penen baylanıslı mashqalalarǵa sebep bolıwı múmkin. Sonıń ushın qanttı paydalanıwdı normada saqlaw, salamat turmıs táriziniń ajıralmas bólegi bolıp esaplanadı.

Milliy statistika komitetiniń maǵlıwmatlarına bola, Ózbekstanda 2025-jıldıń yanvar-iyun aylarında 165,5 mıń tonna qumsheker islep shıǵarılǵan. Bul kórsetkish ótken jıllardıń sáykes dáwiri menen salıstırǵanda sezilerli azayıwdı kórsetedi. Sebebi sońǵı jıllarda qumsheker islep shıǵarıwda ósiw emes, belgili dárejede tómenlew baqlanǵan. 2023-jıl esabında 332,6 mıń tonna, 2024-jılı 227,8 mıń tonna qumsheker islep shıǵarılǵan edi.
Qumsheker islep shıǵarıw kóleminiń tómenlewi, bir qatar ekonomikalıq hám klimat sharayatlarına baylanıslı bolıwı múmkin. Awıl xojalıǵı tarawındaǵı ózgerisler, qant qamıs hám qant láblebisi óniminiń azayıwı da oǵan tásir kórsetiw itimalı joqarı. Sonıń menen birge, tutınıwshılar arasında salamat awqatlanıwǵa bolǵan qızıǵıwshılıq artıp atırǵanı da qumshekerden paydalanıwdıń azayıwına sebep bolmaqta.
Qánigelerdiń pikirinshe, qumsheker biz paydalanatuǵın azıq-awqatlardıń kópshiliginde bar. Sonday-aq, házirgi kúnde súyip paydalanılatuǵın hár qıylı konditer ónimleri hám gazli ishimlikler quramında úlken muǵdarda qant boladı. Házirgi kúnde kópshilikte tiykarınan nadurıs awqatlanıw menen baylanıslı mashqalalar kelip shıqpaqta. Kópshilik salamat turmıs tárizine ámel etetuǵın adamlar qumshekerdi awqatlanıw racionınan belgili dárejede azaytpaqta yamasa pútkilley shıǵarıp taslamaqta.
Biraq hámme de bul ónimnen pútkilley waz keshe almaydı. Sebebi qumsheker konditerlik, ishimlik hám hár qıylı azıq-awqat ónimleriniń quramındaǵı eń kerekli qosımsha bolıp esaplanadı. Álbette, hár bir insan qumshekerden paydalanıwda balanstı jolǵa qoya alsa, bul ónim densawlıq ushın úlken mashqalalar keltirip shıǵarmaydı.
Qumsheker islep shıǵarıw tek ǵana mámleketimizde emes, al pútkil dúnyada da jetekshi biznes bolıp esaplanadı. Xalıqtıń qumshekerge bolǵan talabın támiyinlew, sapa hám bahanı turaqlastırıw maqsetinde bul tarawda jańa texnologiyalardı engiziw hám óndiriste básekige shıdamlı kompaniyalardıń jumıs alıp barıwı úlken áhmiyetke iye.

Dildora DWSMATOVA,
ÓzA