Garvard medicina mektebi ilimpazları Alcgeymer keselligine qarsı úmitli jańalıq járiyaladı. On jıl dawam etken izertlewler nátiyjesinde olar joytılǵan este saqlawdı tiklew imkaniyatın beretuǵın jańa qatnastı taptı.

Qánigelerdiń anıqlawınsha, Alcgeymer keselliginde amiloid-beta dep atalatuǵın beloklar miydegi litiydi ózlestirip jiberedi. Nátiyjede litiy neyronlarǵa jetip barmaydı, kletkalar arasındaǵı baylanıs buzıladı hám este saqlaw joǵaladı.
Bul mashqalanı sheshiw ushın ilimpazlar litiy orotat – arzan hám qáwipsiz birikpeden paydalandı. Haywanlarda ótkerilgen tájiriybeler sonı kórsetti, bul preparat tek ǵana eslewdi tiklew emes, al zıyanlanǵan miy toqımaların qayta tiklewi de múmkin.
Aldınǵı baqlawlar da bunı tastıyıqlaydı. Máselen, Daniyanıń ishimlik suwında litiy muǵdarı joqarı bolǵan aymaqlarda demenciya azlaw ushırasadı. Bul litiydiń miy salamatlıǵı ushın qanshelli áhmiyetli ekenligin kórsetedi.
Biraq ilimpazlar qıraǵılıqqa shaqırmaqta. Házirshe usıl tek ǵana tıshqanlarda sınaqtan ótken, adamlar ústinde klinikalıq izertlewler endi ǵana baslanbaqta. Shıpakerdiń qadaǵalawısız litiy qosımtasın qabıl etiw usınıs etilmeydi.

Eger sınaqlar tabıslı juwmaqlansa, litiy orotat dúnya boylap millionlaǵan nawqaslar ushın arzan, qáwipsiz hám nátiyjeli em bolıwı múmkin. Bul – joytılǵan este saqlawdı qaytarıw jolındaǵı úlken qádem.

Madinabonu Nasrieva,Uluǵbek Twxtaev, ÓzA