Aymaqlarda ámelge asırılıp atırǵan jumıslardıń nátiyjeliligin úyreniw maqsetinde xızmet saparın dawam ettirip atırǵan awıl xojalıǵı ministri Ibrohim Abdurahmonov házirgi waqıtta Qaraqalpaqstan Respublikasına bolmaqta.

Sapar etiwdiń dáslepki mánzili Beruniy rayonı “Shabbaz” APJ aymaǵında jaylasqan Urazımbetov Nematjan, Raxmatulla CHaman hám Kuchkinov Qudrat fermer xojalıqlarınıń atız maydanları boldı.
Atız maydanları kózden ótkerilgende, tuqımlıq paxta sıpatında jergilikli “Sultan” sortı egilgeni, biraq barlıq atızlarda suwǵarıw máselesinde bir qıylı kemshiliklerge jol qoyılǵanı anıqlandı. Nátiyjede ǵawashanıń kesellikke beyimligi artqanı, qatar aralarınıń jabayı hám sortqa baylanıslı bolmaǵan shópler menen qaplanǵanı atap ótildi.
Ministr atızlardı kózden ótkerip, agrotexnikalıq ilajlardıń tolıq orınlanbaǵanı hám vegetaciya procesinde jol qoyılǵan kemshiliklerge keń túrde toqtap ótti.
Sonıń menen birge, tuqımlıq paxtanıń keselliklerge shıdamlı emes sortı egilgeni hám qatar araların jabayı shóplerden tezlik penen tazalaw boyınsha juwapkerlerge qatań tapsırmalar berdi.
Óz gezeginde, suwdan aqılǵa uǵras paydalanıw, suwǵarıw aralıǵın normada belgilew hám atızlarda óz waqtında kultivaciya jumısların alıp barıw boyınsha usınıslar berdi.
Hár bir fermer xojalıǵı ónimdarlıq hám sapa kórsetkishlerin arttırıw ushın ilimiy usınıslarǵa súyengen halda, agrotexnikalıq qaǵıydalarǵa qatań ámel etken jaǵdayda ǵana rejelestirilgen jumıslardıń nátiyjeliligi artatuǵını atap ótildi.
Bunnan soń ministr “Shabbas” agroklasteri muzlatqıshlı qoymaxanasınıń jumısı menen jaqınnan tanıstı.
Bul qoymaxanada házirgi waqıtta 700 tonna biyday tuqımı saqlanbaqta. Sonnan 200 tonnası tındırıp bolınǵan bolsa, qalǵan 500 tonnası tınıshlıq dáwirin ótew procesinde. Tuqımlar tiykarınan “Asr,” “Drujba” hám “Ándijan” sıyaqlı ónimdarlı sortlardan ibarat bolıp, olar ónimdarlıǵı hám hár qıylı klimat sharayatlarına beyimlesiwi menen ajıralıp turadı.
Qoymaxanada tuqımlardı +1 gradustan +5 gradusqa shekemgi ortasha temperaturada saqlaw sisteması engizilgen. Bul sharayat tuqımlardıń biologiyalıq aktivligin saqlap qalıw, tınıshlıq dáwirin sapalı ótew hám keyin ala joqarı kórsetkishli zúráát alıw imkaniyatın beredi. Ortasha 45 kún dawam etetuǵın tınıshlıq dáwirinen soń tuqımlar egiwge tayar jaǵdayǵa keltiriledi.
Klasterde qosımsha qurılǵan muzlatqıshlı qoymaxanaǵa jáne 150 tonna tuqımlıq dán alıp kelinip, yarovizaciya procesi ótkeriledi. Yarovizaciya – tuqımlardı arnawlı temperatura hám ıǵallıqta qayta islew procesi bolıp, bul usıl ónimdarlıqtı arttırıwda, onıń sapası hám turaqlılıǵın támiyinlewde úlken áhmiyetke ie.
Sapar waqtında ministr qoymaxananıń jumısın joqarı bahalap, bunday zamanagóy infrastrukturalar awıl xojalıǵında nátiyjelilikti arttırıw hám mámlekettiń azıq-awqat qáwipsizligin támiyinlewde áhmiyetli orın iyeleytuǵının atap ótti.
Bunnan soń rayonındaǵı “Azat intensiv baǵ” fermer xojalıǵında bolıp ol jerdegi ja2daylar menen tanıstı. 10 gektar maydanda qurılǵan baǵda alma, júzim, shabdal hám almurt jetistirilmekte. Zamanagóy tamshılatıp suwǵarıw sisteması menen tolıq támiyinlengen baǵ suwdan aqılǵa uǵras paydalanıw hám zúráátlilikti arttırıw imkaniyatın bermekte. Ótken jılı xojalıq júzimnen 40 tonna ónim alǵan.
Álbette, jańalıqqa umtılǵan fermer rawajlanıwǵa kóteriledi, bul baǵ bunıń ayqın dálili. Eń áhmiyetli tárepi – ilimiy tiykarlanǵan agrotexnikalıq ilajlardı orınlaw hám hár bir sorttıń biologiyalıq ózgesheliklerin esapqa alıp tárbiyalaw bolıp tabıladı. Sonda ǵana miynetimiz sırt el bazarlarında da múnásip bahalanadı.
Ministr, baǵdı kózden ótkerip, “Azat intensiv baǵ” sıyaqlı intaker xojalıqlardı qollap-quwatlaw zárúrligin atap ótti. Bunday isbilermenler óz shańaraǵına dáramat keltiriw menen birge jańa jumıs orınların jaratadı hám aymaqtıń ekonomikasınıń rawajlanıwına úles qosadı. Sol sebepli, mámleket tárepinen kredit, subsidiya hám ilimiy-texnikalıq másláhátler arqalı olardıń jumısın bunnan bılay da bekkemlew ilajların kóriw zárúr.
Fermer xojalıǵınıń basshısı keleshekte sırt mámleketlerge ónim eksportın jolǵa qoyıwdı rejelestirip atırǵanın málim etti. Ministr bolsa bul baǵdarda ónimniń sapası, saqlaw hám logistika sistemaların jáne de kúsheytiw, sonday-aq, eksport bazarların keńeytiw boyınsha óz usınısların berdi.

Qaraqalpaqstan xabar agentligi