Hindstannıń Jammu hám Kashmir regionında islengen terrorshılıq háreketinen soń eki mámleket arasındaǵı qarama-qarsılıq jáne háwij aldı. Usınday qıyın sharayatta Pakistan málimleme ministri Atoullo Taror hind tárepi jaqın arada qońsı mámleketke soqqı beriw itimalın biykar etpey atır.

– Hindstan jaqın 24-36 saat ishinde Pahalgam hádiysesin bánelep, Pakistanǵa áskeriy hújim shólkemlestiriw niyetinde ekenligi haqqında isenimli maǵlıwmatqa iyemiz, – dep jazǵan xızmetker sociallıq tarmaq arqalı. – Hár qanday basqınshılıq háreketi Islamabad tárepinen qatań juwap penen kútip alınadı.
Hár eki mámleket yadro quralına iye ekenligi sebepli jáne de kúsheyiwi múmkin ekeni aytılıp atırǵan keskinlikke jáne bir neshe sebepler kórsetilmekte. Máselen, pakistanlı senator Sahar Kamron «RIA Novosti» agentligine bergen intervyuinde Hind dáryasınan Pakistanǵa aǵıp atırǵan suwdıń tosılıw itimalı yadro urısın qozǵawı múmkin ekenligin ayttı.
– Pakistan suwǵa «turmıslıq milliy máp» sıpatında qaraytuǵının, Hindstan bolsa suwdan strategiyalıq qural sıpatında paydalanatuǵının esapqa alsaq, kelispewshiliktiń yadrolıq túrge eniw itimalı bar, – deydi parlamentshi. Pakistannıń Hind dáryası sistemasına ǵárezliligi júdá áhmiyetli tárepi: usı muǵdar suwǵarılatuǵın jerlerdiń 80, awıl xojalıǵı egislik jerleriniń 93 hám jalpı ishki ónimniń 25 procentine teń. Sonıń ushın «suw rejimi»niń hár qanday buzılıwı mámleket ushın qorqınıshlı aqıbetke alıp keledi. Bunday jaǵdayǵa Islamabad basqa eki tárepleme kelisimlerdi biykarlaw arqalı juwap beredi.
Hind suwı shártnaması bul eki qońsı mámleket ortasında suw resursların bólistiriwdi tártipke salıwshı kelisim esaplanadı. 1960-jılı qol qoyılǵan shártnamaga muwapıq, Hindstan shıǵıs dáryalar – Ravi, Bis hám Sutlej ústinen qadaǵalawdı támiyinleydi. Pakistan bolsa Hind, Jelum hám CHenab sıyaqlı batıs dáryalardıń aǵısın muwapıqlastıradı. Kelisimge muwapıq, Hindstan batıs dáryalardıń Pakistan tárepke aǵıwına ruxsat beriwi shárt. Tek ayırım ayrıqsha jaǵdaylar bar. Batıs dáryalar Hind basseyni ulıwma aǵısınıń 80% ten kóbiregin quraydı.
Júzege kelgen keskinlik BMSh basshılıǵın da biypárwa qaldırmadı. Kúni keshe Bas xatker Antoniu Guterrish jaǵdaydı jumsartıw maqsetinde táreplerge járdem usınıs etken. Bul haqqında onıń baspasóz xatkeri Stefan Dyujarrik xabar berdi.
Atap ótiliwinshe, dúnya júzilik shólkemniń basshısı siyshembi kúni Pakistan Bas ministri Shahboz Sharif hám Hindstan sırtqı isler ministri Subramanyam Jayshankar menen telefon arqalı sóylesken. Bas xatker kelispewshiliktiń háwij alıp atırǵanınan tereń qáweterlenip, qayǵılı aqıbetke alıp keliwi múmkin bolǵan qarama-qarsılıqtan qashıw zárúrligin atap ótken.

S.Rahimov, ÓzA