23-aprel – Xalıqaralıq kitap hám avtorlıq huqıqı kúni

Sóylesiwimizde «Kitap – insannıń dostı», degeni gápti kóp paydalanamız. Kitap insanǵa hesh qanday máp, minnetlersiz másláhát beredi. Sonıń ushın mıń jıllardan berli kitap adamlar qolınan túspeydi. Qádirlenip, húrmetlenip kelinedi.
Hátteki kitap ushın pútkil dúnyada arnawlı kún de belgilengen. Yaǵnıy, 23-aprel – Xalıqaralıq kitap hám avtorlıq huqıqı kúni.
1995-jıl Parijde kitaplar hám avtorlarǵa húrmet kórsetiw maqsetinde YuNESKOnıń Bas konferenciyası bolıp ótken. Bul májilis hámmeni, ásirese, jaslardı kitap oqıp ráhátleniw, insaniyattıń jámiyetlik hám mádeniy rawajlanıwına járdemleskenlerdiń sheksiz úlesin húrmet etiwge shaqırdı.
Sol kúnnen baslap kitap kórgizbeleri, yarmarkalar ótkeriw dástúrge aylandı. Bul bayram kitapsúyerlerdi tek ǵana bilim alıw, pikirlew emes, hátteki ádep-ikramlılıq qádiriyatlar menen de birlestirip kelmekte.
Xosh, nege kitap penen avtorlıq huqıqı kúni bir kúnde belgilenedi?
Hár bir kitaptıń óz dóretiwshisi, yaǵnıy avtorı, xalıqtıń tili menen aytqanda jazıwshısı bar. Qostırnaq ishindegi ayırım dóretiwshiler bolsa ullı shıǵarmalardı kóshirip, urlap, nadurıs talıqlanıwına sebepshi bolıp qaladı. Yaǵnıy, sóz urısına aylanadı. Sol sebepli kitap hám avtorlıq kúni birge belgilenetuǵını biykarǵa emes. Biybaha shıǵarmalar jazǵan insanlardıń huqıqları usı tárizde qorǵaladı.
Soǵan qaramastan zamanagóy media dúnyasında ayırım blogerler óziniń sociallıq taramqlardaǵı betlerinde kitaplarda keltirilgen altınǵa teń sózlerdiń mánisin qopal túrde ózgertip jaylastırıwdı ádetke aylandırǵan. Bunday sóz urıların házirgi kúnde sociallıq tarmaqlarda qálegenińshe tabıw múmkin.
Tanımalı bolıw artınan quwıw búgin kópshilik ushın ádetke aylandı. 7 jastan 70 jasqa shekemgi adamlar sociallıq tarmaqlardaǵı beti arqalı tanılıwdı qáleydi. Álbette, bul júdá jaqsı háreket hám biz onı qollap-quwatlaymız. Biraq, bunday tanılıw birewlerdiń dórtiwshilik ónimin ózlestiriw arqalı bolmawı kerek. Kóp kitap oqıǵan adam xalıqtıń arasında súyikli boladı.

Nigora Rahmonova, ÓzAnıń xabarshısı